Thứ Bảy, 15/06/2024, 12:29
31.2 C
Ho Chi Minh City

Xử lý nước thải KCN: bài toán nửa vời

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Xử lý nước thải KCN: bài toán nửa vời

Dù có đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung nhưng một số doanh nghiệp trong KCN vẫn đổ trực tiếp nước thải ra môi trường – Ảnh: HỒNG VĂN

(SGTO) – Hai doanh nghiệp thải chất thải gây hại môi trường xung quanh khu công nghiệp Lê Minh Xuân vừa qua đã bị phạt tiền và có thể bị rút giấy phép nếu không khắc phục. Thế nhưng, vấn đề đặt ra là chưa có một biện pháp căn cơ để đảm bảo không xảy ra những vi phạm tương tự.

Chắc chắn là không chỉ có Công ty Môi trường Xanh và Công ty Thanh Sơn là hai doanh nghiệp bị chế tài như nói trên về việc thải chất thải trực tiếp ra ngoài, không qua xử lý. Sẽ có nhiều, nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp (KCN) cũng giống như vậy nhưng chẳng qua chưa bị “rờ” tới.

Có thể nói, đằng sau sự việc cụ thể vừa nêu là vấn đề xử lý nước thải giữa hệ thống xử lý nước thải tập trung và từng nhà máy trong KCN.

Từng là điển hình

Khu công nghiệp Lê Minh Xuân từng được Ban quản lý các khu công nghiệp-khu chế xuất TPHCM (Hepza) đánh giá là KCN dẫn đầu thành phố về xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường. Ngay từ năm 2000, bằng nguồn vốn vay kích cầu 12 tỉ đồng, Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Bình Chánh (BCCI), chủ đầu tư KCN Lê Minh Xuân, khởi công xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung giai đoạn một có công suất xử lý 2.000 mét khối nước thải mỗi ngày. Lúc ấy, hệ thống xử lý nước thải này được đánh giá là hiện đại và vừa tầm với lượng nước thải ra từ các nhà máy trong KCN.

Ông Lê Văn Khanh, Trưởng ban quản lý KCN Lê Minh Xuân, cho biết hiện nay trong KCN có 157 dự án và gần như đã lấp đầy 100% diện tích đất công nghiệp. Khác với các KCN khác, KCN Lê Minh Xuân là nơi mà chính quyền thành phố xem như là điểm dừng chân của các nhà máy gây ô nhiễm trong nội thành phải di dời ra ngoại thành theo chương trình di dời các doanh nghiệp gây ô nhiễm trong các năm qua. Ngoài ra, đây cũng là KCN tiếp nhận các dự án đầu tư thuộc các ngành nghề gây ô nhiễm mà các nơi khác “chê”.

Do quá tải nên giữa năm 2005, KCN Lê Minh Xuân đầu tư giai đoạn hai cho hệ thống xử lý nước thải do một công ty của Singapore thi công theo công nghệ xử lý nước thải tiên tiến của EU. Hệ thống xử lý nước thải này đã vận hành nhưng tình trạng ô nhiễm quanh khu công nghiệp vẫn diễn ra khiến các cơ quan chức năng vào cuộc.

Công ty Môi trường Xanh và Công ty Thanh Sơn đã xả chất thải gây ô nhiễm môi trường nhưng đó chỉ mới là hai trong 35 doanh nghiệp trong KCN Lê Minh Xuân chưa đấu nối hệ thống xử lý nước thải riêng vào hệ thống xử lý nước thải chung. Hơn một năm trước, ông Khanh đã từng than phiền việc KCN đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, sau khi xử lý cho ra nước thải đạt tiêu chuẩn nhóm A theo quy định của Bộ Tài nguyên-Môi trường. Nhưng việc xử lý nước thải tập trung của cả KCN có thành công hay không còn phụ thuộc vào các nhà máy trong KCN. Theo quy định hiện hành, các nhà máy trong KCN phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải riêng và nước thải sau khi xử lý phải đạt tiêu chuẩn nhóm B, trước khi đấu nối đưa vào hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Cái khó là không phải nhà máy nào cũng tự xây dựng hệ thống xử lý nước thải riêng, và nếu có thì lại vướng ở khâu đấu nối. Đây là lý do mà nhiều chủ đầu tư KCN than phiền. Không đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung thì bị ban quản lý các khu công nghiệp dọa không cho thu hút đầu tư, còn đầu tư xây dựng thì có khi xây xong để đó chơi chứ chẳng có nhà máy nào chịu đấu nối nước thải của mình vào hệ thống xử lý tập trung. Có lẽ đây cũng là một trong những nguyên nhân mà hiện nay mới chỉ có hơn phân nửa số khu công nghiệp, khu chế xuất ở TPHCM có hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Không dễ đấu nối

Ông Lê Văn Khanh cho biết, mối quan hệ trong xử lý nước thải giữa hệ thống xử lý nước thải tập trung với các nhà máy trong KCN là mối quan hệ hợp đồng và tất nhiên, chủ đầu tư KCN không thể bắt buộc các nhà máy đấu nối hệ thống xử lý nước thải của họ vào hệ thống tập trung của cả KCN bằng mệnh lệnh hành chính. Trên thực tế, đã có 35 nhà máy trong khu công nghiệp Lê Minh Xuân không chịu đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung nên mới xảy ra sự cố gây ô nhiễm môi trường nói trên.

Theo Nghị định 88/2007/NĐ-CP của Chính phủ ký ngày 28-5-2007 quy định về thoát nước đô thị và khu công nghiệp thì lượng nước thải được tính dựa trên nguồn nước cấp, như nước thải sinh hoạt bằng 100% lượng nước cấp, nước thải công nghiệp bằng 80% lượng nước cấp.

Hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp Tam Phước, Đồng Nai -Ảnh: HỒNG VĂN

Ông Lê Minh Thành, Trưởng phòng Kinh doanh KCN Tam Phước, Đồng Nai, cho biết một doanh nghiệp sử dụng 1.000 mét khối nước cấp/ngày, tức có 800 mét khối nước thải/ngày. Nếu doanh nghiệp đó không đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN thì doanh nghiệp đó trốn được 400 đô la Mỹ/ngày, tính ra cả năm lên tới hơn 140.000 đô la Mỹ, một số tiền không nhỏ.

Trước khi có Nghị định 88, phí xử lý nước thải mà KCN thu của các nhà máy do ban quản lý KCN của tỉnh, thành phố phê duyệt và mang tính chất gần như bắt buộc phải đấu nối với nhau. Nhưng nay thì khác. “Nay chúng tôi phải tự thoả thuận với các nhà máy và không phải dễ dàng thuyết phục họ đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của chúng tôi”, ông Thành nói. KCN Tam Phước hiện nay có 58 nhà đầu tư thuê đất và tháng 6 năm nay, KCN này đã đưa vào vận hành nhà máy xử lý nước thải tập trung có công suất xử lý 1.500 mét khối/ngày đêm, với vốn đầu tư 15 tỉ đồng.

“Nếu đánh nhau được thì đã đánh nhau rồi”, ông Thành kể lại khó khăn khi bàn bạc với các nhà máy về việc đấu nối hệ thống nước thải riêng vào hệ thống xử lý nước thải tập trung. Khó khăn nhất là việc chiết tính phí dịch vụ xử lý nước thải đưa ra tranh luận. Có doanh nghiệp còn đòi chủ đầu tư KCN phải kê khai toàn bộ chi phí điện, nước, hoá chất xử lý, lương công nhân vận hành để tính phí xử lý mỗi mét khối nước thải. Rồi các doanh nghiệp thuộc các ngành nghề khác nhau thì so bì sao nước thải của chúng tôi xử lý đơn giản lại thu phí tương tự như nước thải của các doanh nghiệp khó xử lý. Thậm chí có doanh nghiệp lúc đầu còn không chịu ký hợp đồng đấu nối vì nghĩ rằng hệ thống xử lý nước thải tập trung xây để cho vui chứ chắc gì xử lý thật sự.

May cho KCN Tam Phước, đa phần các doanh nghiệp trong KCN thuộc loại hình ít gây ô nhiễm nên 100% doanh nghiêp đã ký hợp đồng đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung. Ông Thành cho rằng KCN của mình có may mắn chứ gần đó có một KCN đã xây dựng xong hệ thống xử lý nước thải tốn 20 tỉ đồng nhưng chẳng nhà máy nào trong đó chịu đấu nối, giờ đành đắp chiếu, trùm mềm nằm chơ vơ giữa mưa nắng.

Đại diện chủ đầu tư một KCN ở TPHCM kể rằng, một vài nhà máy trong KCN khi đề nghị ký hợp đồng đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung thì họ chấp thuận ngay. Nhưng họ cũng “chơi cho vố đau”, bằng cách trời mưa, thay vì hệ thống thoát nước mưa chảy riêng, nước thải chảy riêng thì họ cho chung vào nước thải khiến hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN đột ngột quá tải, hao tốn điện năng để xử lý… Có khi hệ thống xử lý nước thải tập trung vì trục trặc nào đó phải gián đoạn hay cần ngưng hoạt động để bảo dưỡng định kỳ thì chủ doanh nghiệp thấy vậy liền hô lên: “Mấy ông thu tiền phí nước thải của tôi nhưng nước thải thì mấy ông chẳng cần xử lý”.

HỒNG VĂN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới