Thứ Năm, 13/06/2024, 21:33
33.9 C
Ho Chi Minh City

Xử lý các “điểm nghẽn phát triển” để duy trì tăng trưởng

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Xử lý các “điểm nghẽn phát triển” để duy trì tăng trưởng

 Ngọc Lan

Cử tri kiến nghị Quốc hội giám sát chặt gói kích cầu và dự án bauxite. Ảnh: www.na.gov.vn.

(TBKTSG Online) – Tập trung cao độ mọi nỗ lực ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý là yêu cầu hàng đầu hiện nay, theo bản báo cáo của Chính phủ tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XII vào ngày 20-5-2009.

Yêu cầu nói trên đang đặt ra nhiều thách thức trong điều kiện cân đối ngân sách căng thẳng và cần xử lý tốt các “điểm nghẽn phát triển” – theo chữ dùng trong báo cáo của Chính phủ.

Xử lý “điểm nghẽn phát triển”

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, khi trình bày bản báo cáo của Chính phủ về chủ động ngăn chặn suy giảm kinh tế, có đề cập: “Trọng tâm chỉ đạo, điều hành nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng và đảm bảo an sinh xã hội thì nhiệm vụ hàng đầu là thực hiện có hiệu quả gói kích cầu đầu tư và tiêu dùng”.

Báo cáo của Chính phủ phân tích rằng, việc sử dụng tốt các gói kích thích kinh tế để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực nền kinh tế cả về hạ tầng, về năng lực sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp và cả về chất lượng nguồn nhân lực là cách tạo tiền đề xử lý tốt các “điểm nghẽn phát triển”.

Các “điểm nghẽn” đó, theo nhận định của Chính phủ là sản xuất kinh doanh trong nước vẫn gặp nhiều khó khăn, dù GDP quí 1 tăng 3,1%. Nguyên do là nhiều chỉ tiêu phát triển các ngành sản xuất, kinh doanh tuy đã tăng dần trong tháng 4, tháng 5 nhưng vẫn đạt thấp hơn mục tiêu kế hoạch và thấp hơn cùng kỳ các năm.

Suy thoái kinh tế thế giới khiến thị trường xuất khẩu sụt giảm, khuynh hướng bảo hộ mậu dịch đang tăng lên, cơ cấu hàng xuất khẩu chưa được cải thiện nhiều nên năng lực cạnh tranh hàng hóa thấp, kim ngạch xuất khẩu thực tế sụt giảm 13,4% so với cùng kỳ (khi đã loại trừ đi các yếu tố tăng trưởng không thường xuyên như xuất khẩu đá quý, kim loại quý), khiến cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu đã được Quốc hội thông qua là 13% nay xin điều chỉnh giảm đi 10 điểm phần trăm.

Các “điểm nghẽn” khác đang là mục tiêu mà Chính phủ tập trung xử lý, gồm tập trung đầu tư để sớm đưa vào vận hành các công trình giao thông, thủy lợi, hạ tầng nông thôn, các dự án khai khoáng trong năm 2009, 2010, nhằm đảm bảo an ninh lương thực và ổn định đầu vào cho sản xuất, tránh những biến động. Bên cạnh đó là mở rộng hình thức hỗ trợ lãi suất vốn vay nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng thời cơ giá thấp để đầu tư phát triển sản xuất.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh việc quy hoạch, thăm dò, khai thác tài nguyên, khoáng sản, chuẩn bị cho giai đoạn phục hồi kinh tế. Trong đó, yêu cầu đặt ra là chấn chỉnh công tác khai thác than và các loại khoáng sản khác sao cho đảm bảo có hiệu quả, tiết kiệm các nguồn tài nguyên; đặc biệt là tài nguyên không tái tạo. Chính phủ cũng nói rõ việc chỉ đạo tập đoàn Công nghiệp than và khoáng sản Việt Nam triển khai các dự án bauxite ở Tây Nguyên, xử lý tốt các vấn đề về công nghệ, lao động nước ngoài, hoàn thổ và bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh quốc phòng.

Liên quan đến vấn đề khai thác bauxite, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tập hợp các ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước đề nghị Quốc hội cần đưa việc khai thác quặng bauxite ở Tây Nguyên vào chương trình giám sát hàng năm và toàn khóa để giám sát chặt chẽ vấn đề này.

Riêng về gói kích thích kinh tế, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ngay trong ngày khai mạc đã trình bày báo cáo thẩm tra, đề nghị Chính phủ phải có một số giải pháp trực tiếp hơn trong kích cầu tiêu dùng, vì hiện tại kích cầu đầu tư là chủ yếu do doanh nghiệp còn thiếu thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Ủy ban Kinh tế cũng đề nghị Chính phủ và Quốc hội tăng cường giám sát đường đi của đồng vốn nhằm đúng địa chỉ, đúng mục đích và hiệu quả, do thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng, trong khi họ là đối tượng đang rất cần hỗ trợ.

Tìm lối ra khi cân đối ngân sách căng thẳng

“Cân đối ngân sách căng thẳng” đã được ghi trong báo cáo. Và theo đó, Chính phủ trình Quốc hội việc điều chỉnh mức thâm hụt ngân sách dưới 8%, vì mục tiêu tăng trưởng GDP cũng đã xin điều chỉnh giảm từ 6,5% như kế hoạch xuống còn 5%.

Giải trình về vấn đề này, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đề cập đến tình hình sản xuất, kinh doanh gặp khó nên nguồn thu ngân sách bị co hẹp, trong khi nhu cầu chi lại tăng lên buộc phải có những biện pháp cân đối bổ sung. Hơn nữa, Chính phủ nhận định cán cân thanh toán chưa vững chắc, có thể tác động bất lợi tới các cân đối vĩ mô khác, dù hiện tại, cán cân này vẫn đang giữ được.

Tại phiên họp này, Chính phủ trình Quốc hội cho tiếp tục thực hiện một số điều chỉnh về giãn, giảm các loại thuế để tiếp tục thực hiện chính sách khoan sức dân, giúp các cơ sở sản xuất – kinh doanh và người dân vượt qua khó khăn.

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị Chính phủ xem xét một cách đầy đủ và nghiêm túc các vấn đề về phân tích số liệu, đánh giá và dự báo hiện vẫn chưa sát với thực tế vì nhiều chỉ tiêu quan trọng có sự chênh lệch và điều chỉnh lớn so với thời điểm báo cáo Quốc hội.

“Đến tháng 11, tháng 12 vẫn dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2008 đạt 6,7 đến 6,8%, nhưng thực tế kết quả chỉ đạt 6,18%, dẫn tới việc xây dựng và quyết định các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm sau không sát thực tế”.

Ủy ban này cũng chỉ ra rằng, mặc dù chủ trương chung là cắt giảm đầu tư, tập trung kiềm chế lạm phát, nhưng tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội năm 2008 vẫn lên tới 41,3% GDP (vượt so với số ước thực hiện báo cáo lên Quốc hội là 39%); trong khi tăng trưởng kinh tế sút giảm khiến hệ số đầu tư để tạo ra một đơn vị tăng trưởng (ICOR) tăng lên đến 6,68, cao hơn so với năm trước (năm 2007 hệ số này là 5,2). Đây được xem như vấn đề cần phân tích thấu đáo về hiệu quả đầu tư, chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế, bên cạnh công tác lập dự toán thu chưa sát với tình hình, giải ngân chậm và chuyền nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản sang năm sau vẫn chưa được khắc phục.

Với hàng loạt những phân tích đặt ra, Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn tính thực tế của việc xác định chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế 5%, xác định mức bội chi theo hướng rà soát lại thật chính xác, vì nếu sử dụng một phần số vượt thu năm 2008 bù sang thì không nhất thiết phải tăng bội chi năm nay quá lớn, nhất là trong điều kiện giải ngân có nhiều bất cập.

Trong số gần 2.500 ý kiến của cử tri gửi đến kỳ họp Quốc hội lần này được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc tập hợp và chuyển tới nghị trường, có những ý kiến nổi bật sau:

* Cử tri băn khoăn, lo lắng về việc tổ chức thực hiện các giải pháp kích cầu của Chính phủ. Nhiều cơ sở được vay vốn đã có điều kiện phát triển sản xuất nhưng việc triển khai ở nhiều địa phương còn chậm, một số nơi thủ tục còn phiền hà. Cử tri cũng lo lắng về việc nếu các cơ quan chức năng không kiểm soát tốt nguồn vốn này dễ bị các tổ chức, cá nhân lợi dụng để vay và sử dụng không đúng mục đích, thu lợi bất chính, trái với chủ trương của Chính phủ.

* Hội Nông dân Việt Nam và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phản ảnh còn nhiều người có nhu cầu vay vốn ưu đãi mua máy móc, công cụ, sản xuất, vật liệu xây dựng nhà ở nhưng chưa được vay. Do vậy nên mở rộng hơn nữa đối tượng được vay, tăng thời hạn được hỗ trợ lãi suất để có điều kiện phát triển sản xuất.

* Cử tri cũng đề nghị Quốc hội, Chính phủ tổ chức điều tra, khảo sát để có đánh giá khách quan về thực trạng đời sống nhân dân do tác động của suy giảm kinh tế, của việc thu hồi đất nông nghiệp, lâm nghiệp để xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, sân gôn ở nhiều địa phương chưa hợp lý, hoặc sử dụng trái mục đích.

* Nhiều ý kiến cử tri khác cũng kiến nghị xem xét lại việc tăng giá điện, nhất là cách tính giá điện theo giờ cao điểm buổi sáng làm ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp.

* Về vấn đề khai thác quặng bauxite ở Tây Nguyên, cử tri kiến nghị Quốc hội cần đưa vào chương trình giám sát hàng năm và toàn khóa để giám sát chặt chẽ vấn đề này.

* Nhiều ý kiến của cử tri băn khoăn về dự định tăng học phí và yêu cầu Chính phủ cần cân nhắc thận trọng về thời điểm tăng, mở rộng đối tượng được hưởng chính sách miễn giảm.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới