Thứ Năm, 20/06/2024, 13:43
32.8 C
Ho Chi Minh City

Xây sân chơi an toàn hơn cho doanh nghiệp

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Xây sân chơi an toàn hơn cho doanh nghiệp

Quang Chung

Xây sân chơi an toàn hơn cho doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần một sân chơi bình đẳng, thông thoáng để phát triển sản xuất kinh doanh.

(TBKTSG) – “Mục tiêu của việc sửa Luật Doanh nghiệp lần này là đưa doanh nghiệp trở thành một công cụ kinh doanh rẻ hơn, an toàn hơn và hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư”, Tổ phó tổ Biên tập dự án Luật Doanh nghiệp sửa đổi Phan Đức Hiếu, nói trước khi trình bày nội dung chính của dự luật tại hội thảo lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia và doanh nghiệp tại TPHCM, chiều ngày 11-3-2014.

Hội thảo do Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng tổ chức. Rất nhiều luật sư và doanh nhân tham dự với mong muốn “chung tay” loại bỏ những quy định không còn phù hợp, chưa hợp lý và gây bất lợi cho doanh nghiệp trong dự thảo Luật Doanh nghiệp sửa đổi.

Bỏ đăng ký ngành nghề kinh doanh?

Theo ông Phạm Tuấn Khải, Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn Phòng Chính phủ, Luật Doanh nghiệp (2005) đã mở ra cho cộng đồng doanh nghiệp một sân chơi dễ chịu. Tuy nhiên, sau tám năm tồn tại, sân chơi đã trở nên chật chội và luật chơi lỗi thời – không còn phù hợp, thậm chí gây cản trở hoạt động của doanh nghiệp.

Dễ thấy là quy định phải đăng ký ngành nghề kinh doanh và mã hóa ngành nghề đăng ký kinh doanh đã đem lại sự phiền phức cho doanh nghiệp. Đã có trường hợp, do cơ hội đến bất ngờ, doanh nghiệp đã thực hiện việc kinh doanh không đúng với ngành nghề đã đăng ký, thế là bị kết tội “kinh doanh trái phép”. Và, để tránh bị kết tội oan uổng, không ít doanh nghiệp đã đăng ký rất nhiều ngành nghề dài lê thê trong giấy phép nhưng trên thực tế chỉ hoạt động một vài ngành nghề…

Trước bất cập này, ban soạn thảo dự thảo Luật Doanh nghiệp đang cân nhắc ba phương án sửa đổi, cụ thể: (i) Sẽ không ghi ngành nghề kinh doanh trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp nữa; (ii) Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp chỉ ghi ngành nghề kinh doanh có điều kiện; và (iii) Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không ghi ngành nghề, người thành lập doanh nghiệp tự ghi trong hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp còn chuyện mã hóa là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, nếu cần.

Tại hội thảo, có ý kiến cho rằng cần phải ghi ngành nghề vì quản lý kinh tế vĩ mô cần có những thống kê về chỉ số ngành. Cũng có ý kiến ủng hộ phương án, chỉ ghi những ngành nghề kinh doanh có điều kiện là đủ. Tuy nhiên, ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho rằng phương án (i) sẽ tốt hơn cho doanh nghiệp, theo ông, như vậy nguyên tắc doanh nghiệp được kinh doanh những gì pháp luật không cấm mới được bảo đảm.

“Chuyện thống kê về chỉ số ngành phục vụ cho việc điều hành kinh tế vĩ mô liên quan đến hậu kiểm, Nhà nước phải tự lo. Tôi tin rằng, luật thiết kế theo hướng này thì cộng đồng doanh nghiệp sẽ phấn khởi hơn”, ông Đông nói. Và để doanh nghiệp yên tâm hơn nữa, ông Phan Thông Anh, Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, còn đề xuất ghi luôn câu “doanh nghiệp được kinh doanh những gì pháp luật không cấm” vào giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp – nhằm vô hiệu hóa quy định “không được kinh doanh trái ngành nghề” lạc nhịp.

Bít khe hở vốn điều lệ khống?

Câu chuyện Công ty cổ phần Phát triển Toàn Cầu đăng ký lần đầu tại Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM với số vốn điều lệ “khống” lên đến 45.000 tỉ đồng mới đây gây xôn xao dư luận đã được ông Bùi Xuân Hải, Phó hiệu trưởng Đại học Luật TPHCM, nêu ra tại hội thảo như là minh chứng cho sự bất cập trong đăng ký doanh nghiệp. Theo ông, trên thực tế có không ít trường hợp đăng ký vốn khống sau đó bán cổ phần nhưng Việt Nam chưa có cơ chế kiểm soát, chế tài nghiêm khắc.

Vấn đề này ông Phan Đức Hiếu, Tổ phó tổ biên tập dự án Luật Doanh nghiệp sửa đổi, cho biết ban soạn thảo rất trăn trở. Dự luật quy định áp dụng thống nhất thời hạn phải thanh toán đủ phần vốn góp khi thành lập công ty tối đa không quá 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho mọi loại hình doanh nghiệp.

Nhưng sau 90 ngày mà vẫn không góp đủ vốn thì xử lý như thế nào? Ông Đông cho rằng nguyên tắc là doanh nghiệp tự khai tự chịu trách nhiệm, Nhà nước không đủ khả năng thẩm định vốn của tất cả các doanh nghiệp tham gia thị trường. Tuy nhiên, việc gian dối, khai khống vốn cần được xem như là dấu hiệu của hành vi lừa đảo.

Tại hội thảo không ít luật sư cho rằng thời gian 90 ngày là quá ngắn đối với các dự án cần số vốn lớn. Tuy nhiên nhiều ý kiến tán đồng với quy định này vì vốn đăng ký hoàn toàn khác vốn triển khai dự án. Cũng có ý kiến đề xuất, nếu sau 90 ngày mà không góp đủ vốn điều lệ thì hoặc buộc doanh nghiệp giảm vốn đăng ký trong giấy chứng nhận xuống con số vốn thực góp hoặc cho phép họ chuyển nhượng cổ phần của phần vốn này cho các nhà đầu tư có năng lực tài chính.

Đưa thêm mô hình quản trị mới

Dự luật có quy định thêm một mô hình quản trị doanh nghiệp mới đó là mô hình quản trị đơn hội đồng (bên cạnh HĐQT không có ban kiểm soát nhưng có thành viên độc lập); đồng thời với mô hình hiện tại sẽ quy định bổ sung và chi tiết hơn một số quyền của kiểm soát viên như tham dự và thảo luận tại các cuộc họp của hội đồng thành viên, cuộc họp của công ty…

Theo ông Bùi Xuân Hải, mô hình tổ chức quản trị hiện nay là tương đối tốt chỉ kém ở khâu thực thi khi vai trò của ban kiểm soát quá lu mờ. “Chúng ta nên tăng quyền cho ban kiểm soát hơn là mở thêm ra một mô hình tổ chức quản trị mới”, ông Hải nói.

Đối với tỷ lệ biểu quyết thông qua quyết định của đại hội đồng cổ đông hay hội đồng thành viên là 51% với quyết định thông thường và 65% đối với quyết định đặc biệt cũng có nhiều ý kiến khác nhau từ những người tham gia hội thảo. Có ý kiến cho rằng cần tuân thủ theo các giao ước quốc tế nhưng cũng có ý kiến cho là đây là vấn đề của doanh nghiệp nên để doanh nghiệp tự quyết định.

Ngoài ra, trong vấn đề quản trị doanh nghiệp, dự luật cũng đặt ra vấn đề một doanh nghiệp có hơn một cá nhân đại diện pháp luật. Có ý kiến ủng hộ cho rằng việc có nhiều người đại diện pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động linh hoạt; nhưng cũng có ý kiến lo ngại trong bối cảnh nền tư pháp của chúng ta như hiện nay, việc có hơn một cá nhân đại diện pháp luật cho doanh nghiệp sẽ tạo ra nhiều rắc rối, phức tạp hơn.

Giải thể doanh nghiệp dễ hơn?

Việc tổ chức lại, giải thể doanh nghiệp là một nội dung được chú trọng trong dự luật. Theo ông Phan Đức Hiếu, dự luật đã mở rộng đối tượng được quyền hợp nhất, sáp nhập, chia tách công ty. Theo đó, sẽ cho phép các công ty có cùng bản chất (có thể khác loại hình tổ chức) có thể hợp nhất, sáp nhập với các hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục về phương thức hợp nhất, sáp nhập và đăng ký lại doanh nghiệp sau hợp nhất, sáp nhập.

Luật sư Nguyễn Minh Luận, Đoàn luật sư TPHCM, cho biết ông ủng hộ việc mở rộng đối tượng sáp nhập, hợp nhất này. Ông kể, trước đây khi một doanh nghiệp tư nhân sáp nhập vào một công ty cổ phần thì doanh nghiệp tư nhân này phải “nâng cấp” lên công ty TNHH, sau đó lại “nâng cấp” tiếp thành công ty cổ phần thì mới có thể sáp nhập với công ty cổ phần kia (cùng loại hình mới sáp nhập được). Trong câu chuyện này, theo ông Luận, chỉ riêng chuyện chuyển đổi sở hữu của chiếc ô tô của công ty tư nhân sang công ty TNHH rồi công ty cổ phần… cũng đủ khiến doanh nghiệp mệt mỏi, tốn kém (thuế). Vì vậy, “tôi ủng hộ quy định cho sáp nhập các công ty khác loại hình tổ chức”, ông Luận nói.

Về giải thể doanh nghiệp, dự luật đã “hóa giải” đối với các trường hợp giải thể bắt buộc (thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giải thể theo quyết định của tòa án) bằng trình tự, thủ tục đơn giản hơn; bổ sung quy định hướng dẫn giải thể hàng loạt công ty không còn hoạt động.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới