Thứ Ba, 18/06/2024, 03:54
27.8 C
Ho Chi Minh City

Vườn hòa giải

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Vườn hòa giải

Quỳnh Yên

(TBKTSG) – Đầu tiên là chữ “Vườn”. Vườn, một từ gợi lên cây xanh và bóng mát, hoa nắng và gió thoảng. Vườn gợi lên sự yên tĩnh, thanh bình. Nhưng đây là Vườn Khe Sanh, nơi từng là chiến trường, là địa ngục trần gian với hàng chục ngàn thương vong cho cả hai bên.

Chính vì thế, gần 40 năm sau khi kết thúc chiến tranh và gần nửa thế kỷ từ khi kết thúc trận chiến đó, từ Vườn Khe Sanh nghe như gợi lên hương vị vừa cay đắng vừa ngọt ngào, cay đắng như những giết chóc, thương vong từng xảy ra, và ngọt ngào như sự hòa giải cuối cùng đã đến giữa những người lính của cả hai bên. Hận thù khép lại, hòa giải mở ra để chiến trường xưa có thể thành vườn, thành hoa viên cho những người lính còn sống sót của cả hai bên và cho mọi người tới viếng, để nghĩ suy về những bài học quá khứ. Vườn Khe Sanh vì thế cũng có thể gọi là vườn hòa giải.

Bản tin trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online cho biết: Dự án Vườn Khe Sanh (Khe Sanh Garden) dự kiến sẽ khởi động vào ngày 27-3-2014 tới, theo ông Quang Lê, Giám đốc Tổ chức Cây hòa bình Việt Nam, một tổ chức phi chính phủ của Mỹ, đơn vị sẽ thực hiện dự án. Theo dự án này, hơn 10 héc ta tại Khu di tích sân bay Tà Cơn (căn cứ Khe Sanh cũ) hiện nay sẽ được cải tạo thành một hoa viên đúng nghĩa. Trong hoa viên sẽ có một tượng đài tưởng niệm những người lính, ở cả hai phía, đã ngã xuống trong chiến tranh; cũng là nơi để những người lính vốn trước đây đối đầu nhau có thể hòa giải. “Dự án Vườn Khe Sanh với tượng đài tưởng niệm là biểu trưng về một nơi duy nhất trên thế giới, nơi mà những người trước đây vốn đối đầu nhau trong chiến tranh, bạn bè của họ, gia đình của họ có thể hòa giải…”, ông Quang Lê nói thêm.

Thực ra thì trước nay đã có không ít những cuộc hòa giải giữa những người lính của cả hai phía và người thân của họ. Những cuộc hòa giải đã biến những cựu thù thành bạn bè và khiến cho họ nhận ra kẻ thù cũ không phải như là những tấm bia không có gương mặt mà như những con người bằng xương bằng thịt với những khổ đau, nghi hoặc, ăn năn và hạnh phúc rất người.

Như trường hợp của cựu sĩ quan quân báo Mỹ Frederic Hurst, người đã giữ gìn và trao lại tập nhật ký của bác sĩ liệt sĩ Đặng Thùy Trâm cho gia đình, nhờ đó mà mọi người biết đến cuốn nhật ký của người con gái Hà Nội chiến đấu và hy sinh ở chiến trường Quảng Ngãi từ năm 1968-1970. Hoặc như trường hợp mà báo Tuổi Trẻ vừa thuật lại trong bài Từ kẻ thù trở thành bạn hữu trên số ra ngày 9-3-2014: hai người phi công của hai phía (Nguyễn Hồng Mỹ, còn gọi là Mỹ cao bồi, lái Mig 21 phía Việt Nam; và John Stiles, phi công lái F4 phía Mỹ) từng chiến đấu sống còn với nhau trên bầu trời miền Bắc Việt Nam năm 1972, để rồi lần đầu tiên gặp lại nhau trên đất Mỹ năm 2009 và bây giờ gặp lại nhau lần nữa trên đất Việt Nam đầu tháng 3 năm nay, như những người bạn. Ông Mỹ kể: “Bây giờ chúng tôi là bạn thân, tôi, John Stiles và cả Dan Cherry (viên tướng không quân Mỹ đã bắn trúng máy bay của ông Mỹ). Chúng tôi gửi e-mail cho nhau thường xuyên, đăng ảnh và nói chuyện với nhau qua Facebook. Năm nào tôi cũng quay lại Mỹ. Mẹ của John rất quý tôi. Bà nói may mắn là John thoát khỏi chiếc máy bay thì chúng ta mới có cuộc gặp ngày hôm nay. Năm nay tôi không thể đi Mỹ vì cháu nội mới ra đời nên John Stiles đã quyết định sang Việt Nam thăm tôi. Cậu ấy còn nhắn là đã mua quà cho lễ đầy tháng của cháu nội tôi nữa”.

Đó là trên bình diện cá nhân, giữa con người với con người. Còn trên bình diện quốc gia, dù còn những bất đồng trong lĩnh vực này khác, hai nước cũng đã từ lâu nối lại quan hệ bình thường và mới đây đã nâng cấp lên quan hệ đối tác toàn diện, vì lợi ích thiết thực của cả hai bên.

Ấy vậy nhưng lẩn khuất đâu đó vẫn còn những trở ngại trên con đường hòa giải đầy đủ, và nghịch lý là ngay những người đã khuất của cả hai bên vẫn chưa được hưởng sự hòa giải đầy đủ đó. Người chết nhiều khi vẫn còn bị người sống “truy cứu” về lý do, ý nghĩa cái chết của họ, bị phân biệt bên này bên kia, dù như người Việt ta hay nói: “Nghĩa tử là nghĩa tận”. Thế nên dự án Vườn Khe Sanh hay vườn hòa giải (không biết có phải là dự án đầu tiên thuộc loại này?) là một bước đi tích cực và nhiều ý nghĩa nhằm thúc đẩy sự hòa giải đầy đủ cho người chết và cho người sống, gần 40 năm sau chiến tranh. Để hòa bình thực sự đến với những con người của cả hai bên từng một thời thù địch.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới