Thứ Sáu, 14/06/2024, 09:19
30 C
Ho Chi Minh City

Viết tiếp về trí thức và phản biện

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Viết tiếp về trí thức và phản biện

(TBKTSG) – Cổ nhân có câu “Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý” (ngọc không mài giũa không đẹp và quý, người không học sẽ không hiểu được lẽ phải). Ở đây chúng ta dễ dàng đồng ý với nhau một điểm quan trọng là sự học là một quá trình, như ngọc phải được liên tục “mài” để sáng đẹp như ngọc quý.

Bài viết này đề cập đến một cách “học” của trí thức, dù cho đã đạt được bằng cấp cao đến đâu chăng nữa, vẫn phải làm. Đó là phản biện! Hai từ mà Nghị quyết Trung ương 7 đề cập như là trách nhiệm của trí thức.

Thật vậy, tác giả bài ý kiến Nhóm lợi ích và trí thức (TBKTSG số 34-2008 ra ngày 14-8-2008) cho rằng phản biện là một việc gắn liền, gần như song sinh với trí thức. Nếu không có phản biện thì không có trí thức thật sự.

Đã là trí thức thì phải đã, đang và sẽ phản biện. Trong môi trường học thuật, điều này thể hiện rất rõ (ở các nước phát triển thì càng rõ hơn), phản biện là một hoạt động mặc nhiên gắn liền với nghiên cứu, với phát triển.

Trí thức có thể là đảng viên hay người ngoài Đảng. Tuy nhiên, theo tôi có một giao điểm rất dễ nhận thấy giữa trí thức và Đảng là: đảng viên lãnh đạo nhà nước (phải) là trí thức (theo nghĩa trí thức là phản biện và chấp nhận phản biện).

Vấn đề tiếp theo, thử bàn đến “không gian” hay môi trường phản biện. Rõ ràng, “không gian” càng rộng, phản biện càng nhiều thì càng nhìn rõ được nhiều mặt của vấn đề.

Ví như trong một nền kinh tế, mà ở đó hoạt động phản biện của trí thức là đương nhiên, thì một “không gian” rộng sẽ giúp cho người trí thức sẵn sàng mỗ xẻ và cùng nhau tìm hướng cải thiện tất cả các mối quan hệ của nền kinh tế: từ quan hệ giữa người dân đóng thuế và nạn cửa quyền tham nhũng, đến quan hệ giữa lãnh đạo các công ty nhà nước và các cấp chính quyền, quan hệ giữa các nhóm lợi ích khác trong nền kinh tế, quan hệ giữa tư pháp độc lập và lòng tin của nhà đầu tư hay quan hệ giữa lòng tin của nhà đầu tư và khả năng thực thi pháp luật của một nước… Từ đó giúp Nhà nước và Đảng nhìn thấy rõ mọi mặt của nền kinh tế hơn.

Vì vậy, một “không gian” rộng là thực sự cần thiết để trí thức có thể phát huy cao nhất năng lực, thực hiện được trọng trách phản biện trên mọi mặt của đời sống kinh tế – xã hội nhằm đưa đất nước tiến lên.

LÊ VINH TRIỂN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới