Thứ Bảy, 22/06/2024, 15:34
30.6 C
Ho Chi Minh City

Venezuela khủng hoảng trầm trọng

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Venezuela khủng hoảng trầm trọng

Phúc Minh

Venezuela khủng hoảng trầm trọng
Người dân xếp hàng mua nhu yếu phẩm bên ngoài một siêu thị ở thủ đô Caracas. Ảnh: Reuters

(TBKTSG Online) – Khủng hoảng kinh tế – xã hội tại Venezuela đang ngày càng nghiêm trọng.

Ngày 13-5, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro quyết định kéo dài “tình trạng khẩn cấp về kinh tế” tại Venezuela thêm 2 tháng để “khôi phục khả năng sản xuất cho đất nước”.

Ngày 14-5, ông Maduro ra sắc lệnh tịch thu các nhà máy “bị giai cấp tư sản làm tê liệt” không chịu sản xuất hàng hóa và bắt giữ những doanh nhân “phá hoại đất nước”.

Cũng trong ngày 14-5, ông Maduro thông báo sẽ tổ chức cuộc diễn tập quân sự cấp quốc gia với sự tham gia của các lực lượng vũ trang, dân quân để “sẵn sàng đối phó với mọi tình huống”. Ông Maduro cho rằng động thái này là cần thiết nhằm chống lại ảnh hưởng từ nước ngoài lên Venezuela.

Giới chức tình báo Mỹ cho rằng Venezuela đang bước sâu vào suy thoái, nguy cơ bạo lực vào đảo chính cận kề. Thậm chí, Mỹ còn dự báo ông Maduro không thể làm hết nhiệm kỳ, theo kênh Fox News.

Nạn đói, lạm phát gia tăng

Theo Tân Hoa xã, để đối phó với tình trạng thiếu điện do hiện tượng El Nino làm cạn kiệt các đập thủy điện, từ cuối tháng 4-2016, chính phủ Venezuela đã cho cắt điện 4 giờ/ngày tại 10/24 bang trong ít nhất 40 ngày. Venezuela cũng đẩy múi giờ nhanh hơn 30 phút để tận dụng tối đa năng lượng mặt trời, tiết kiệm khoản điện dùng cho chiếu sáng. Người dân Venezuela có thêm nhiều ngày nghỉ; công chức chỉ còn đi làm 2 ngày/tuần vào thứ hai và thứ ba, những ngày còn lại chỉ có một số người chia nhau trực để giải quyết những công việc cần thiết. Những cơ sở tiêu thụ nhiều năng lượng phải tự xoay xở nguồn điện 9 giờ/ngày, hậu quả là nhiều trung tâm thương mại, cửa hàng phải rút ngắn thời gian mở cửa, làm người dân muốn mua hàng hóa phải xếp hàng rất lâu.

Không chỉ thiếu điện, nhiều dịch vụ khác cũng bị ảnh hưởng như điện thoại quốc tế, truyền hình cáp. Nghiêm trọng nhất là nhiều nhu yếu phẩm, trong đó có lương thực, trở nên khan hiếm, châm ngòi cho nhiều cuộc bạo loạn thời gian qua. Cuối tháng 4-2016, một đám đông tụ tập tại thành phố Maracaibo – “kinh đô dầu hỏa” tại tây bắc Venezuela – hô các khẩu hiệu như: “Chúng tôi đói”; “Chúng tôi cần ăn”… Tình hình trở nên căng thẳng cực độ khi họ bắt đầu cướp phá một số kho lương thực của địa phương, các xe tải và nhiều cửa hàng. Sáng ngày 11-5, ít nhất 2 người thiệt mạng, vô số người bị thương khi một đám đông tràn vào cướp bóc tại siêu thị Maracay sau khi xếp hàng quá lâu mà không được vào mua thức ăn. “Họ lấy sữa, mì, bột, dầu ăn và sữa bột. Có tới 5.000 người", một nhân chứng nói. Hàng dài người xếp hàng chờ mua thức ăn tại Venezuela không phải là chuyện lạ trong 3 năm nay. Trong 2 tuần qua, cảnh cướp bóc ở các hiệu thuốc, trung tâm mua sắm, siêu thị đã diễn ra ở nhiều tỉnh của Venezuela. Đi kèm với nạn cướp phá là nhiều vụ người dân tự “làm luật”, đánh đập tàn bạo, thậm chí thiêu sống những người bị cho là trộm cướp.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết năm 2015, tỷ lệ lạm phát của Venezuela là 180,9% và con số này sẽ lên đến 700% vào năm nay. Một số chuyên gia kinh tế cho rằng cuộc khủng hoảng nặng nề hiện nay tại Venezule chính là hậu quả của việc nước này phụ thuộc quá nhiều vào ngành dầu mỏ và không thể xoay xở được khi giá dầu thô sụt giảm. Không chỉ vậy, do chỉ tập trung khai thác và xuất khẩu dầu thô, ít chú trọng lọc và chế biến dầu, nên trước đây một phần nhiên liệu được sử dụng tại Venezuela phải được xử lý ở nước ngoài rồi nhập về. Khủng hoảng kinh tế khiến Venezuela không thể nhập khẩu nhiên liệu ồ ạt như trước, dẫn đến tình trạng thiếu hụt xăng trong nước.

Cách đây 2 tuần, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Henry Ramos Allup thông báo do ngân sách của cơ quan này cạn kiệt, các nghị sĩ sẽ không nhận được lương tháng 4-2016.

Cuộc khủng hoảng kinh tế Venezuela nổ ra cách đây 3 năm đã trở nên trầm trọng hơn trong năm nay, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống thường ngày của từng người dân Venezuela. Tỷ lệ tử vong đang tăng vọt; lạm phát cao đẩy hơn 70% dân số vào tình trạng nghèo đói; làn sóng tội phạm gia tăng khiến người dân không dám ra ngoài vào buổi tối; người mua hàng phải xếp hàng nhiều giờ để mua thực phẩm; nhu yếu phẩm như giấy vệ sinh trở nên khan hiếm, trẻ sơ sinh, người già và những người mắc bệnh mãn tính thiệt mạng với số lượng lớn vì thiếu thuốc men và thiết bị y tế cơ bản trong bệnh viện.

Phe đối lập kêu gọi bãi nhiệm tổng thống

Những bất ổn tại Venezuela khiến tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Maduro sụt giảm nghiêm trọng. Ngày 2-5 phe đối lập đã trình 1,85 triệu chữ ký ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý để bãi nhiệm ông Maduro lên Hội đồng bầu cử quốc gia (CNE). Quá trình xác thực lẽ ra chỉ mất 5 ngày nhưng 12 ngày trôi qua mà vẫn chưa có kết quả nào. Khi xác minh xong, phe đối lập phải thu thập được chữ ký của 20% số cử tri nước này, tức khoảng 4 triệu người, trong vòng 3 ngày để có thể tổ chức trưng cầu dân ý. Trong cuộc thăm dò mới nhất tại Venezuela, 68% người được hỏi cho biết muốn ông Maduro bị bãi nhiệm. Trong trường hợp ông Maduro thua cuộc, Venezuela sẽ phải tổ chức tổng tuyển cử sớm.

Ngày 15-5, Phó tổng thống Venezuela Aristóbulo Istúriz khẳng định Venezuela sẽ không tiến hành trưng cầu dân ý bất tín nhiệm đối với Tổng thống Maduro vì thủ tục liên quan đến cuộc bỏ phiếu này “có lỗi". Phe đối lập đã có hành vi gian lận trong quá trình thu thập chữ ký để khởi động tiến trình bỏ phiếu. Ông cũng tố cáo Mỹ có âm mưu phá hoại cuộc cách mạng hiện nay của chính phủ Venezuela.

Trong khi đó, phe đối lập nhận định việc ban bố tình trạng khẩn cấp cho thấy ông Maduro đang “hoảng loạn” trước nỗ lực kêu gọi trưng cầu ý dân về số phận của ông. Các nhà hoạt động đối lập cho biết nhà chức trách không cho họ bước sang giai đoạn kế tiếp, thu thập 4 triệu chữ ký. Phát biểu trước đám đông ủng hộ ngày 14-5, thủ lĩnh phe đối lập Henrique Capriles tuyên bố: “Chúng ta muốn một đất nước không phải xếp hàng mới có thuốc chữa bệnh. Chúng ta muốn thay đổi”. Theo ông Capriles, Venezuela hiện như một quả bom hẹn giờ có thể nổ bất cứ lúc nào.

Quan hệ Mỹ – Venezuela căng thẳng trong nhiều năm trở lại đây. Ông Maduro luôn đổ lỗi cho Mỹ về cuộc khủng hoảng kinh tế trong nước và âm mưu của Mỹ là nguyên nhân buộc ông tuyên bố tình trạng khẩn cấp từ tháng 1-2016. Trong bài phát biểu mới nhất, ông Maduro cảnh báo Mỹ đang kích động phe đối lập ở nước này.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới