Chủ Nhật, 14/07/2024, 15:46
28.9 C
Ho Chi Minh City

Tự trách nhiều hơn sau hội nhập

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Tự trách nhiều hơn sau hội nhập

Tư Giang

(TBKTSG) – Sau khi là thành viên của WTO, nền kinh tế Việt Nam trở nên dễ tổn thương nhất so với các nước Đông Á, vì sao?

Tự trách nhiều hơn sau hội nhập
Dù được xem là chỗ dựa của nền kinh tế, nhưng nông nghiệp vẫn chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Viện phó Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương Võ Trí Thành vẫn còn nhớ như in không khí hồ hởi trên cả nước khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007. “Tất cả đều vui vẻ. Ai cũng mong kinh tế sẽ tăng trưởng cao hơn, đời sống được cải thiện. Thế là đầu tư mở rộng, tiền tệ gia tăng”, ông nhớ lại xu thế chủ đạo trong suốt thời kỳ sau khi Việt Nam gia nhập WTO đến gần đây.

Cho đến đầu năm 2009, khi nền kinh tế có dấu hiệu suy giảm do chính sách chống lạm phát phi mã của năm trước, các nhà điều hành kinh tế đã ngay lập tức sử dụng gói kích cầu trị giá 8 tỉ đô la Mỹ. Gói kích thích này đã khiến nhiều định chế tài chính quốc tế như WB và IMF lo ngại. Một nghiên cứu của CIEM nhận định rằng, nhờ gói kích thích này, GDP của Việt Nam tăng thêm một điểm phần trăm năm đó. “Gói kích thích kinh tế cũng có tác động nhất định, nếu không GDP chỉ tăng 4,5%”.

Nhưng rõ ràng có điều gì đó không ổn liên tục xảy ra sau đó. Ông Thành nói: “Giá phải trả cho việc 8 tỉ đô la Mỹ đổi lấy 1% tăng trưởng là quá cao. Nó tạo ra nhiều rủi ro tiềm ẩn cho những năm tiếp theo và đến tận ngày nay”. 

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ cách nhìn này: “Doanh nghiệp nhà nước, bất động sản… đều nhận được tiền kích cầu dễ dãi và hậu quả vẫn còn đến giờ”. Bà Lan cho rằng lẽ ra Việt Nam sẽ không phải trả giá cao như vậy, nếu Chính phủ không kích thích “quá đà”. Ông Thành nói: “Có nhiều tiền quá cũng không  tốt. Nó làm mờ tính hiệu quả và năng lực quản trị rủi ro”.

Hậu quả của gói kích thích kinh tế từng gây tranh cãi, tuy vậy, chỉ là một phần trong câu chuyện đầy thăng trầm mà nền kinh tế Việt Nam trải qua sau khi gia nhập WTO.

Khi lập kế hoạch 2006-2010, các nhà hoạch định chính sách đã cho rằng tăng trưởng phải cao hơn nữa và phớt lờ những yếu tố không thuận lợi của kinh tế thế giới. Hơn nữa, Việt Nam thiếu năng lực trung hòa dòng vốn FDI đổ vào ngay sau giai đoạn gia nhập WTO, làm ảnh hưởng đến ổn định vĩ mô. Bà Phạm Lan Hương, nguyên quyền Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô CIEM, nói: “Chính sách tài chính và tiền tệ không nhất quán cũng ảnh hưởng đến lạm phát. Chính sách lúc thắt chặt, nhưng khi lạm phát ngơi đi, tăng trưởng thấp, lại nới lỏng. Khi chính sách chưa đủ tác động lại làm ngược lại làm cho ảnh hưởng chính sách không đủ mạnh”.

Tại sao vào WTO mà nền kinh tế Việt Nam yếu kém chính là do nội tại của chúng ta. Việt Nam đã quá chậm trong việc cải cách nền kinh tế.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh

Hơn nữa, bà cho rằng, bảo hộ ngành nông, lâm nghiệp đã giảm đi từ sau năm 2008. Bảo hộ thực tế còn thấp hơn cả bảo hộ danh nghĩa. Có ngành không những không được bảo hộ mà còn bị đánh thuế cao. “Nông, lâm nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế nhưng nuôi sống đến 70% dân số. Bảo hộ thấp ảnh hưởng lớn đến người nông dân và khiến cho ngành này khó phát triển”, bà Hương than phiền.

Bà Phạm Chi Lan đồng tình khi cho rằng, đầu tư của Nhà nước vào nông nghiệp liên tục giảm. Hệ quả dẫn tới năng suất ngành nông nghiệp thấp, và chưa thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến. Bà nói: “Thực ra là Nhà nước buông trôi, bỏ mặc nhiều hơn. Cứ ca ngợi nông nghiệp là chỗ dựa cho khó khăn, nhưng lại bỏ mặc. Tôi nghĩ như vậy là không công bằng với khu vực nông thôn”.

Ông Thành nói: “Sau WTO, Việt Nam trở thành nền kinh tế dễ tổn thương nhất so với các nước Đông Á, dù là do bên ngoài hay do chính sách bên trong”. Hệ lụy này làm ông Trương Đình Tuyển, người đàm phán chính trong quá trình Việt Nam gia nhập WTO không muốn bình luận khi được TBKTSG hỏi cảm tưởng. Vào dịp kỷ niệm Việt Nam gia nhập WTO năm ngoái, ông Tuyển cho rằng vào WTO là “đúng đắn”. Nhiều chuyên gia khác cũng chia sẻ ưu tư này. Ông Lê Đăng Doanh nói: “Không vào WTO thì trong bối cảnh khủng hoảng như hiện nay Việt Nam sẽ còn gay go hơn. Còn tại sao vào WTO mà nền kinh tế Việt Nam yếu kém chính là do nội tại của chúng ta. Việt Nam đã quá chậm trong việc cải cách nền kinh tế”.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới