Thứ Hai, 17/06/2024, 20:00
28.9 C
Ho Chi Minh City

Thị trường vốn vay doanh nghiệp sẽ tăng tốc 

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Thị trường vốn vay doanh nghiệp sẽ tăng tốc 

Ông Timothy Donahue – Ảnh: Thành Trung

(TBKTSG Online) – Các doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu lớn tiếp cận các nguồn vốn nước ngoài và niêm yết quốc tế, nhưng cần tỉnh táo lựa chọn hình thức huy động vốn phù hợp trong bối cảnh nền kinh tế sụt giảm.

Với cái nhìn của một chuyên gia, ông Timothy Donahue, Giám đốc Bộ phận tài trợ nợ vay và hợp vốn khu vực châu Á Thái Bình Dương của Ngân hàng JPMorgan, đã trao đổi với Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online về vấn đề trên.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online: Theo ông, suy giảm tăng trưởng kinh tế của Việt Nam có gây ra hiệu ứng làm giảm nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp trong nước?

Ông Timothy Donahue: Cho dù tình hình kinh tế của một nước có khó khăn thì các doanh nghiệp luôn có nhu cầu vay vốn để sản xuất. Đó là nhu cầu tất yếu và không thể đảo ngược. Tôi tin rằng khó khăn của nền kinh tế Việt Nam chỉ là tạm thời và tình hình vĩ mô sẽ sáng sủa hơn, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng sẽ tăng trở lại tương ứng với đà hồi phục của nền kinh tế.

JPMorgan đã sử dụng nhiều phương án linh hoạt khác nhau để giúp các doanh nghiệp huy động vốn trong quá trình phát triển của họ tại Trung Quốc, Ấn Độ hay Indonesia và chúng tôi cũng muốn áp dụng các phương thức này để giúp doanh nghiệp Việt Nam.

Nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp Việt Nam sẽ tăng nhanh sau giai đoạn bị tác động bởi sự giảm tốc của tăng trưởng kinh tế, đặc biệt theo dự báo của chúng tôi vào năm tới nhu cầu này còn tăng nhanh hơn nữa. Giai đoạn hiện nay là cần thiết để doanh nghiệp có sự chuẩn bị tốt nhất cho việc huy động vốn sắp tới. 

Ngoài việc hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, ngân hàng có nên giúp họ sử dụng vốn hiệu quả khi triển khai dự án và thu hồi vốn không?

JPMorgan cho họ vay bằng các khoản vay bắc cầu hay các khoản khác khi họ chưa IPO, khi đã IPO rồi thì chúng tôi là trung gian tư vấn giúp huy động vốn qua các nhà đầu tư khác nhau. Tôi xin chia sẻ là trước khi JPMorgan quyết định thực hiện công cụ huy động vốn nào đó thì công ty phải cho chúng tôi biết sẽ sử dụng vốn vào mục đích gì và sử dụng như thế nào, sau đó ngân hàng mới sử dụng công cụ đó.

Năng lực của ban quản trị công ty và niềm tin của các nhà đầu tư và ngân hàng vào công ty là rất quan trọng. Nếu không tin năng lực của họ thì không thể nào hợp tác với nhau được. Quan trọng là phải “đọc” được năng lực và tiềm lực của mỗi công ty trước khi cho vay.   

Mỗi công ty có biểu đồ tăng trưởng vốn theo từng chu kỳ kinh doanh. Ông có thể cho biết biểu đồ này phác họa như thế nào?

Nhìn vào chu kỳ phát triển của một công ty sẽ thấy nó phát triển từ lúc mới chập chững cho đến khi lớn mạnh. Các luồng tiền thu được từ hoạt động kinh doanh của công ty có thể rất nhiều hay bị âm.

Khi mới thành lập, luồng tiền từ kinh doanh rất ít, tuy nhiên khi công ty ngày càng phát triển thì nguồn tiền mặt thu được ngày càng lớn. Để đạt được tốc độ phát triển lớn mạnh thì công ty phải bỏ ra các khoản vốn lớn đầu tư cho các dự án. Vì thế các nguồn tiền trước và sau khi đầu tư vào dự án rất khác nhau và có lúc bị âm do đầu tư cho kinh doanh quá nhiều.

Khi công ty thu được tiền từ việc kinh doanh ở mức thấp thì để huy động vốn, họ thường phát hành cổ phiếu. Tuy nhiên, khi đã làm ăn tốt hơn và thu được tiền nhàn rỗi từ kinh doanh, công ty hoàn toàn có thể huy động vốn từ các kênh nợ.

Tôi muốn nhấn mạnh là các công ty Việt Nam không nên quá chú trọng vào cổ phiếu và phát hành ồ ạt như là kênh huy động vốn duy nhất mà phải cân nhắc kỹ về chất lượng và năng lực kinh doanh của mình. 

Ở khía cạnh khác, chi phí huy động vốn của doanh nghiệp có thể rất cao hoặc rất thấp đồng thời độ loãng của cổ phiếu cũng cao hoặc thấp. Khi công ty mới thành lập thì việc huy động vốn chủ yếu từ cổ phiếu và bao giờ cũng đắt nhất. Ở khoảng giữa, khi công ty lớn mạnh có thể huy động qua các kênh như trái phiếu, có thể chuyển đổi thành cổ phiếu hoặc có liên quan đến quyền được mua cổ phiếu khi làm IPO.

Còn sau khi đã IPO?

Sau khi đã IPO và thu được nguồn tiền nhàn rỗi từ kinh doanh thì doanh nghiệp sẽ mạnh lên và để đảm bảo trả nợ thì nó có thể huy động vốn qua hình thức nợ như trái phiếu thường hoặc vay vốn thông thường. Lúc đó chi phí vốn cho doanh nghiệp sẽ thấp đi rất nhiều. Quan trọng là làm thế nào đưa ra giải pháp tìm vốn phù hợp cho từng thời kỳ phát triển của công ty.

Ông có thể nói về ưu, nhược điểm của hai hình thức huy động vốn bằng cổ phiếu và trái phiếu? Thời kỳ nào doanh nghiệp nên sử dụng phương pháp nào? Sự khác nhau về chi phí vốn giữa hai hình thức?  

Tôi sử dụng bốn tiêu chí chính để so sánh sự khác biệt giữa hai công cụ này. Đó là chi phí, sự linh hoạt trong huy động vốn của công ty, độ loãng của vốn, và đòi hỏi báo cáo, cung cấp thông tin cho đại chúng.

Nếu tính tổng chi phí để huy động vốn thì thời gian ban đầu, khi công ty mới ra đời, chi phí vốn cao bởi vì ngoài cổ phiếu ra không có công cụ nào khác. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển và có nhiều nguồn vốn thu đuợc từ sản xuất kinh doanh thì rủi ro với người cho vay (ngân hàng) càng thấp đi.

Vì vậy, chi phí vốn sẽ thấp đi khi công ty tăng trưởng. Cổ phiếu thông thường bao giờ cũng đắt nhất, trái phiếu chuyển đổi nằm ở giữa và nợ thông thường không liên quan đến chuyển đổi là rẻ nhất.

Còn chỉ nói về chi phí không thì các doanh nghiệp không bao giờ muốn huy động vốn qua kênh phát hành cổ phiếu. Tuy nhiên, về độ linh hoạt thì phát hành cổ phiếu là linh hoạt nhất vì doanh nghiệp chủ động, không phụ thuộc vào trả nợ gốc và lãi vào thời hạn nào đó mà tùy thuộc vào kết quả kinh doanh.

Trái phiếu đã bớt linh hoạt đi nhiều rồi, vì nó có các khoản đảm bảo rủi ro cho nhà đầu tư vào trái phiếu đó.

Các hợp đồng nợ vay từ ngân hàng sẽ là phương thức huy động vốn ít linh hoạt nhất vì trong hợp đồng này bao giờ cũng có nhiều điều khoản đảm bảo rủi ro cho việc vay vốn.

Trở lại tình hình hiện nay khi ngân hàng thương mại thắt chặt cho vay, gây khó khăn cho doanh nghiệp vay vốn. Theo ông, doanh nghiệp xoay sở thế nào để có vốn?

Theo tôi, tình hình nguồn vốn của hệ thống ngân hàng Việt Nam đang gặp khó khăn. Tôi cho rằng doanh nghiệp nên phát hành cổ phiếu, trái phiếu trước IPO, trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu có kèm quyền mua cổ phiếu hoặc các giấy tờ đảm bảo của công ty. Ngoài ra là các trái phiếu trả lãi cao, chủ yếu thông qua các thị trường vốn quốc tế chứ không phải trong nước.

Nếu được luật pháp và cơ quan quản lý cho phép, tôi hy vọng các công ty Việt Nam có thể tiếp cận nguồn vốn từ các kênh bên ngoài nhiều hơn. Tôi biết Chính phủ đang cân nhắc để nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong mỗi doanh nghiệp, kể cả đã niêm yết hay chưa làm IPO, từ 30% lên 40%. Đây cũng là điều hấp dẫn các kênh vốn nước ngoài vào Việt Nam.

Hiện nay, các công ty của Việt Nam chất lượng tốt có nhiều song các công ty có số lượng nhà đầu tư nước ngoài chưa nắm giữ đủ tỷ lệ Nhà nước cho phép cũng nhiều.

Ông nhận xét thế nào về triển vọng niêm yết quốc tế của công ty Việt Nam?

Có nhiều phương thức để nhà đầu tư nước ngoài góp vốn và giúp doanh nghiệp trong nước huy động vốn. Ngoài việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài qua thị trường chứng khoán Việt Nam, công ty trong nước có thể niêm yết ở thị trường quốc tế để phát hành thêm cổ phiếu.

Việc niêm yết ở nước ngoài hiện chưa nhiều và JPMorgan đã làm việc với các công ty trong nước cũng như cơ quan quản lý để hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế. Hiện tại, JPMorgan đang làm việc với Vinamilk và đây là một trong những giao dịch niêm yết quốc tế sớm nhất của một công ty Việt Nam và họ sẽ niêm yết trên sàn chứng khoán Singapore. Việc này khá mới mẻ nên không phải tất cả quy định hiện hành tại Việt Nam có thể xử lý mọi khía cạnh của vấn đề.

Đối với trường hợp Vinamilk, tỷ lệ bán cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài là 49%, tuy nhiên chúng tôi đã làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các cơ quan để họ đồng ý chỉ giữ tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trước khi niêm yết ở mức 46% và sẽ dành 3% còn lại cho nhà đầu tư nước ngoài khi Vinamilk làm IPO ở sàn giao dịch Singapore.

Xin cảm ơn ông.  

THÀNH TRUNG thực hiện 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới