Thứ Ba, 18/06/2024, 21:46
31.7 C
Ho Chi Minh City

Tạo lợi thế cạnh tranh cho phần mềm Việt

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Tạo lợi thế cạnh tranh cho phần mềm Việt

Giá nhân công rẻ là động lực đầu tiên thu hút khách hàng, nhưng yếu tố để giữ khách hàng lâu dài là chất lượng sản phẩm.

(TBVTSG) – Công nghiệp phần mềm Việt Nam trong những năm gần đây đã trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức mà ngành này phải đối mặt.

Đó là nhận định của một số chuyên gia người Mỹ gốc Việt làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT).

Cơ hội cho Việt Nam

Có thể nói giá nhân công rẻ là nhân tố cạnh tranh lớn nhất của thị trường gia công phần mềm Việt Nam so với các thị trường truyền thống khác như Ấn Độ, Trung Quốc và Philippines. Tình trạng suy thoái kinh tế của Mỹ cùng với việc thiếu hụt nhân công trong lĩnh vực CNTT một cách trầm trọng ở các nước ở khu vực Tây Âu, Nhật và Mỹ đã tác động vào việc các nước chuyển hướng tìm kiếm nhân công sang Việt Nam.

Mối liên hệ lịch sử và sự tương đồng về văn hóa cũng là yếu tố giúp Việt Nam được chú ý trên bản đồ các quốc gia có nền công nghiệp gia công phần mềm. Một trong các khách hàng quen thuộc của các công ty gia công phần mềm ở Việt Nam là Mỹ.

Yếu tố lịch sử là nguyên nhân của việc có nhiều Việt kiều làm việc tại các công ty CNTT và công nghệ cao tại Mỹ. Không ít người trong số này đã quay về Việt Nam để đầu tư vào các công ty phần mềm lớn, chẳng hạn như Pyramid Software Development (PSD), Global CyberSoft (GCS), TMA Solutions… Bên cạnh đó, những công ty có người Mỹ gốc Việt làm việc cũng là khách hàng lớn của các công ty phần mềm ở Việt Nam.

Trong ba năm gần đây, Việt Nam cũng đang là địa điểm gia công phần mềm của các khách hàng Nhật; khoảng cách địa lý cũng thuận tiện cho việc trao đổi và liên lạc trong quá trình thực hiện dự án. Nhật là một khách hàng khó tính nhưng là khách hàng có tiềm năng lớn và lâu dài hơn là Mỹ.

Ông Lee Johnston, Việt kiều Mỹ hiện là Tổng giám đốc của Công ty dotVN chuyên cung cấp tên miền .vn cho các công ty nước ngoài ở San Diego, California, đã tỏ ra rất phấn khởi khi nói về tương lai của ngành CNTT Việt Nam trong một cuộc trao đổi với TBVTSG. DotVN đang xây dựng hai trung tâm dữ liệu (data center) tại Hà Nội và TPHCM để phục vụ cho các công ty phần mềm có nhu cầu truyền tải dữ liệu tốc độ cao và lưu trữ thông tin có khối lượng lớn. Có thể nói sự phát triển của ngành công nghiệp phần mềm đã kéo theo sự phát triển của các mảng dịch vụ khác trong lĩnh vực CNTT.

Còn nhiều thách thức

Trong kinh nghiệm đấu thầu với các công ty ở Mỹ, Hàn Quốc, Đức…, ông Đỗ Bá Phước, Phó tổng giám đốc phụ trách kỹ thuật của PSD, cũng là một Việt kiều, cho biết giá nhân công thường là động lực đầu tiên để khách hàng đến với Việt Nam. Nhưng các yếu tố để giữ khách hàng lâu dài là khả năng kỹ thuật của nhân viên và công ty, kinh nghiệm trong ngành và chất lượng sản phẩm.

Chính sách thoáng hơn trong việc mở trường đại học, trung tâm đào tạo CNTT của nhà nước được xem là một giải pháp hữu hiệu để bổ sung thêm nguồn nhân lực trong bối cảnh khan hiếm người lao động trong ngành CNTT hiện nay. Tuy nhiên, đó chỉ là giải pháp tạm thời, còn bài toán chất lượng vẫn là nan giải. Bỏ qua yếu tố kinh nghiệm, người ta thấy kỹ năng và kiến thức chuyên môn của các sinh viên mới ra trường vẫn còn thấp hơn rất nhiều so với mức độ chấp nhận được. Các doanh nghiệp thường phải đào tạo lại, vừa mất thời gian, vừa mất chi phí…

Một điểm yếu khác của giới kỹ sư lập trình tại Việt Nam là trình độ ngoại ngữ và những kỹ năng mềm còn yếu, ông Phước nhận xét. Đã có nhiều công ty gia công phần mềm và cung cấp dịch vụ CNTT thất bại trong việc ký kết hợp đồng chỉ vì trình độ tiếng Anh của nhân viên quá yếu. Gần đây, một công ty CNTT tại Đà Nẵng đã để “vuột” một hợp đồng về cung cấp dịch vụ cập nhập dữ liệu (data entry) cho một khách hàng Mỹ ngay sau vài lần trao đổi ban đầu do không ai trong công ty có thể viết được e-mail bằng tiếng Anh chuẩn xác.

Ngành công nghiệp phần mềm tuy đang phát triển nhưng vẫn là một ngành còn non trẻ. Cho nên nếu xét về kinh nghiệm thì rõ ràng Việt Nam gặp nhiều bất lợi so với các nước như Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Philippines… Một điểm nữa là hầu như chưa có công ty gia công phần mềm nào của Việt Nam được giao cho thiết kế một sản phẩm hoàn chỉnh mà chủ yếu chỉ là gia công từng phần theo yêu cầu của khách hàng.

Ông Phước hy vọng rằng từ những kinh nghiệm học hỏi trong việc gia công này mà Việt Nam có thể tự tạo cho mình những sản phẩm riêng. Ông cũng nhấn mạnh rằng ngay cả Ấn Độ cũng chưa tạo được dấu ấn trong việc làm ra một sản phẩm phần mềm riêng của mình từ những kinh nghiệm đúc kết được trong bề dày lịch sử gia công, nếu có thì chỉ thường là những giải pháp về quản lý doanh nghiệp chứ chưa là những “công trình lớn” như hệ điều hành Windows của hãng Mircosoft.

Làm việc trong ngành CNTT đã nhiều năm, nhưng bà Nguyễn Tường Vi, kỹ sư điện toán về kỹ thuật tự động tại Công ty Western Digital, Freemont, California, ít khi nào được nghe giới truyền thông nhắc tới Việt Nam, chỉ có gần đây là khá “rầm rộ” việc Intel đầu tư vào Việt Nam. Đây chính là vấn đề của việc quảng bá Việt Nam ra bên ngoài, ít nhiều ảnh hưởng đến mức độ đầu tư của nước ngoài vào Việt Nam.

Ông Hoàng Trần, chuyên viên tư vấn của Công ty IBM (Mỹ), đã từng tâm sự rằng ông biết rất ít về chính sách phát triển CNTT của Việt Nam. Bản thân ông rất muốn cống hiến cho sự phát triển của đất nước nhờ vào CNTT nhưng không có thông tin gì về kế hoạch cũng như chiến lược phát triển của chính phủ, nếu muốn bắt tay vào hợp tác cũng không biết phải bắt đầu từ đâu.

Còn ở trong nước, ông Phước cho rằng xã hội Việt Nam vẫn còn “đói thông tin” khi các công ty phần mềm chưa thực sự bắt kịp được đà phát triển công nghệ và bám sát những bước đi đầu tư gần đây của giới công nghệ nước ngoài.

Đáp ứng được nhu cầu về thông tin chính xác sẽ là một yếu tố phát triển bền vững cho ngành CNTT. Việc này đòi hỏi sự đầu tư về nhiều mặt của chính phủ và sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành nghề và hiệp hội. Bà Vi cho rằng trong ngành phần mềm, Mỹ dựa vào sự sáng tạo để phát triển, còn Việt Nam dựa vào sự cạnh tranh về giá nhân công. Nhưng đây chắc hẳn sẽ không là điểm thuận lợi có tính chất lâu dài vì giá nhân công của Việt Nam cũng đang trên đà tăng do mức sống cũng đã ngày một cao hơn. Do vậy, Việt Nam cần tạo ra những lợi thế khác bền vững hơn.

TRƯỜNG AN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới