Thứ Năm, 20/06/2024, 10:28
28.9 C
Ho Chi Minh City

Sau ngày mừng sản phẩm đầu tiên

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Sau ngày mừng sản phẩm đầu tiên

Công nhân ở Nhà máy lọc dầu Dung Quất.

(TBKTSG) – Sau niềm vui của ngày lễ mừng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất cho ra sản phẩm đầu tiên, sẽ là thách thức đối với PetroVietnam – làm thế nào để vận hành dự án này có hiệu quả?

Gần 15 năm kể từ ngày địa điểm cho dự án lọc dầu đầu tiên của Việt Nam được quyết định, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi) đã chính thức cho ra đời sản phẩm đầu tiên. Nhưng đối với một số người gắn bó lâu năm với ngành dầu khí, sự hào hứng sẽ sớm qua đi để nhường chỗ cho nỗi lo làm thế nào để vận hành dự án được nhiều kỳ vọng này đạt hiệu quả như mong đợi.

Số liệu của ban quản lý dự án công bố vài ngày trước lễ khánh thành cho thấy, tổng mức đầu tư cho dự án lọc dầu Dung Quất đã vượt 3 tỉ đô la Mỹ, tăng 500 triệu đô la Mỹ so với mức được duyệt khi tái khởi động vào 2005. Dù vậy, chủ đầu tư của nhà máy là PetroVietnam vẫn tin tưởng vào hiệu quả của dự án này và dự báo có thể thu hồi vốn sau 10 năm. Điều này có thể đúng trong thời điểm hiện tại, nhưng về tương lai thì vẫn còn nhiều ẩn số.

Trước hết, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động trong thời điểm khá thuận lợi. Giá dầu thô trên thị trường thế giới đã giảm mạnh do nhu cầu tiêu thụ yếu. Nhờ đó, Bộ Tài chính đã có thể áp dụng trở lại thuế nhập khẩu xăng, dầu và hiện thuế suất ở mức 20-25%.

Hiện nay, thuế xuất khẩu dầu thô của Việt Nam là 10%, nhưng Chính phủ đã tạm miễn cho nhà máy Dung Quất khoản tiền thuế này. Nếu tính cả thuế nhập khẩu đối với xăng, dầu thành phẩm, thì rõ ràng xăng, dầu sản xuất trong nước đang được bảo hộ khá tốt về thuế và đây là yếu tố quan trọng giúp xăng, dầu sản xuất từ Dung Quất có lãi, dù chỉ mới đi vào vận hành. Nhưng cái giá của nó là Chính phủ phải mất đi khoản thu ngân sách khá lớn từ thuế xuất khẩu đối với dầu thô bán cho nhà máy (khoảng 3 triệu tấn/năm) và thuế nhập khẩu 6,5 triệu tấn xăng, dầu thành phẩm.

Tuy vậy, lợi thế này rất mong manh. Theo dự báo của các chuyên gia, giá dầu thế giới sẽ nhanh chóng tăng mạnh trở lại, chậm nhất là đến 2011, do nhu cầu dầu thô thì ngày càng tăng trong khi nguồn cung đang cạn kiệt dần. Chắc chắn, khi giá dầu tăng, Chính phủ sẽ phải giảm dần thuế nhập khẩu để tránh gây khó khăn cho nền kinh tế. Bằng chứng là chỉ trong tháng 2-2009, Bộ Tài chính đã hai lần điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu xăng từ 35% xuống còn 20%.

Một số chuyên gia của PetroVietnam cho rằng, hiệu quả của dự án lọc dầu Dung Quất phải được tính toán trong những điều kiện như nhau. Nếu dựa vào những ưu đãi hay bảo hộ để tính, thì đó chỉ là hiệu quả ảo. Từ đó, vấn đề quan trọng đặt ra hiện nay là PetroVietnam cần phải có phân tích thực tế và nỗ lực cải tiến khâu vận hành để sản phẩm của nhà máy có chi phí tốt nhất.

Dù sao, ngay từ đầu hiệu quả của bản thân dự án lọc dầu Dung Quất đã không được đặt nặng; mục tiêu lớn hơn mà Chính phủ muốn đạt là thúc đẩy kinh tế khu vực miền Trung phát triển. Nếu đạt được điều này, thì việc nhà máy phải chịu lỗ một chút cũng là cái giá xứng đáng.

Cho đến nay, ít nhất dự án lọc dầu Dung Quất đã có tác dụng lớn trong việc thu hút đầu tư vào tỉnh Quảng Ngãi. Theo Ban Quản lý dự án Khu kinh tế Dung Quất, đã có 160 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký 10,3 tỉ đô la Mỹ được cấp giấy phép. Đầu tư trong và ngoài nước vào Quảng Ngãi tăng vọt kể từ sau năm 2005, thời điểm tái khởi động dự án lọc dầu.

Tuy vậy, nếu xem xét kỹ, đa phần các dự án lớn đầu tư vào Dung Quất nhờ lợi thế về địa điểm để xây cảng nước sâu hơn là sức hút trực tiếp từ bản thân nhà máy lọc dầu. Dự án thép Tycoon E-United (3,3 tỉ đô la Mỹ), nhà máy đóng tàu Vinashin (700 triệu đô la Mỹ) và dự án công nghiệp nặng Doosan (260 triệu đô la Mỹ) đều phải đặt ở nơi có thể xây cảng nước sâu.

Trong khi đó, hóa dầu mới là lĩnh vực các cơ quan chức năng kỳ vọng nhà máy lọc dầu sẽ tạo ra sức hút, thì còn mờ nhạt. Đến nay mới có dự án sản xuất hạt nhựa PP trị giá 200 triệu đô la Mỹ là đáng kể.Có thể nói, trong tương lai, Long Sơn (Bà Rịa – Vũng Tàu) và Nghi Sơn (Thanh Hóa) sẽ có ưu thế hơn hẳn Dung Quất về tiềm năng phát triển ngành hóa dầu.

Với công suất lọc 6,5 triệu tấn dầu thô/năm, nguyên liệu cho ngành hóa dầu sản xuất từ nhà máy ở Dung Quất không thể nói là dồi dào được. Hiện nay, PetroVietnam đang triển khai đồng thời hai dự án lọc dầu lớn ở Long Sơn và Nghi Sơn. Các nhà máy ở đây có công suất giai đoạn đầu 10 triệu tấn/năm và sẽ mở rộng lên 20 triệu tấn/năm trong những năm sau đó.

Rõ ràng, với quy mô công suất vượt trội, Long Sơn và Nghi Sơn sẽ hơn hẳn Dung Quất về khả năng bảo đảm nguồn cung ứng nguyên liệu dồi dào và giá cả cạnh tranh cho ngành hóa dầu. Riêng Long Sơn còn có lợi thế mạnh khác là gần thị trường tiêu thụ.

Hiện nay, khu vực Đông Nam bộ là nơi sản xuất trên 70% tổng sản lượng nhựa và trên 60% sản lượng vải, sợi tổng hợp của cả nước. Đó là lý do chính mà một tổ hợp các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã quyết định chọn Long Sơn để thực hiện dự án đầu tư 3,77 tỉ đô la Mỹ, sản xuất hạt nhựa PE, PP, PVC, HDPE và các hóa chất cơ bản khác, với tổng công suất trên 3 triệu tấn/năm.

TẤN ĐỨC

Sản phẩm của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có công suất thiết kế 6,5 triệu tấn/năm, tương đương 148.000 thùng dầu/ngày. Nếu hoạt động với 100% công suất, mỗi tháng nhà máy sẽ cho ra gần 150.000 tấn xăng, 240.000 tấn dầu diesel, khoảng 23.000 tấn LPG và các sản phẩm khác như xăng máy bay 30.000 tấn và khoảng 25.000 tấn dầu FO.

Ngoài ra, nhà máy còn sản xuất các sản phẩm phụ khác như lưu huỳnh, propylen… Với tiến độ vận hành thử hiện nay, tính riêng năm 2009, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ sản xuất được khoảng 2,7 triệu tấn sản phẩm các loại.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới