Thứ Ba, 18/06/2024, 23:30
29.5 C
Ho Chi Minh City

Sao vẫn nói “thu mua”?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Sao vẫn nói “thu mua”?

Lúa thu hoạch tại ĐBSCL chờ doanh nghiệp “thu mua” – ảnh: Hoàng Vũ.

(TBKTSG) – Nói về việc mua nông sản, thủy sản của nông dân, ngư dân, dù người mua là công ty nhà nước hay tư nhân, ngày nay nhiều người vẫn dùng từ “thu mua”. Từ này cũng thường gặp cả trên các mặt báo và trong văn bản của các cơ quan nhà nước.

Từ “thu mua” không có sẵn trong ngôn ngữ tiếng Việt mà xuất hiện trong cơ chế cũ, khi việc tiêu thụ hầu hết các nông sản chính được tập trung vào tay Nhà nước qua mấy hình thức: một là thu thuế hiện vật (chủ yếu là thóc); hai là trao đổi với Nhà nước theo cách hàng đổi hàng bằng hiện vật; ba là Nhà nước mua nông sản, trả tiền, thường là theo giá thấp hơn giá thị trường.

Các hình thức nêu trên nặng tính chất “thu”, còn “mua” chỉ là hình thức và đi kèm với các biện pháp hành chính cấm đoán, không cho lưu thông tự do nông sản, đặc biệt là lương thực; người làm ra lương thực chỉ được nộp, bán cho Nhà nước, không được tiêu thụ trên thị trường.

Cách thu mua như vậy có phần cần thiết trong thời chiến song việc kéo dài trong nhiều năm thời bình, cùng với những khuyết tật trong cách quản lý sản xuất tập thể của hợp tác xã nông nghiệp đã triệt điêu động lực của người sản xuất, làm cho nông nghiệp trì trệ, người nông dân không đủ ăn và cân đối lương thực trong xã hội luôn căng thẳng. 

Từ nhiều năm nay, cùng với việc trao quyền tự chủ cho hộ nông dân, chính sách mua nông sản đã thay đổi, góp phần quyết định vào những thành tựu sản xuất nông nghiệp trong chặng đường đổi mới vừa qua.

Nhà nước đã chuyển sang thu thuế sử dụng đất bằng tiền (và đã miễn thu đối với nhiều vùng); việc mua nông sản và bán hàng hóa cho nông dân không còn là độc quyền của công ty nhà nước mà có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế; việc trao đổi bằng hiện vật đã chấm dứt, thay bằng sự mua bán thỏa thuận theo giá thị trường.

Tóm lại, bây giờ là “mua” chứ không còn gì gọi là “thu” như trước. Vậy tại sao vẫn nói là “thu mua” nông sản của nông dân? Có người nói: Vì phần lớn sản xuất nông nghiệp là thuộc kinh tế hộ gia đình, người mua nông sản phải mua của nhiều nhà gộp lại nên gọi là “thu mua”. Hiểu theo ý đó thì có một từ sát nghĩa hơn, đó là từ “mua gom”.

Nhiều người nói “thu mua nông sản” theo thói quen, coi không khác gì “mua”. Những ai hiểu rõ nguồn gốc của từ “thu mua” thì biết nó gắn với một cơ chế đã gây nhiều hệ quả xấu. Vì vậy nên dùng các từ “mua” hoặc “mua gom” nông sản, thủy sản vừa đúng nghĩa, vừa đơn giản, dễ hiểu hơn.

TRẦN ĐỨC NGUYÊN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới