Thứ Sáu, 14/06/2024, 10:11
30 C
Ho Chi Minh City

“Quyết liệt” trên giấy thôi không đủ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

“Quyết liệt” trên giấy thôi không đủ

Phan Minh Ngọc

(TBKTSG) – Bộ Tài chính lại thêm một lần nữa phải thừa nhận rằng quá trình sắp xếp, cổ phần hóa (CPH) diễn ra chậm hơn so với yêu cầu đặt ra. Bộ này tiếp tục đưa ra những lý do cũ, cả khách quan và chủ quan.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 10 tháng đầu năm 2014, cả nước mới sắp xếp được 96 doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trong đó CPH 75 doanh nghiệp trong tổng số 432 doanh nghiệp thuộc diện CPH trong hai năm 2014-2015, chưa kể số DNNN tiếp tục thực hiện rà soát theo tiêu chí, danh mục phân loại DNNN mới ban hành kèm theo Quyết định số 37/2014/QĐ-TTg ngày 18-6-2014.

Thực tế này cho thấy chỉ có ý chí và sự thúc giục quyết liệt của những nhà lãnh đạo Đảng và Chính phủ qua những nghị quyết và chỉ đạo thì chưa đủ. Cần có những hành động quyết liệt để hiện thực hóa ý chí này.

Xem xét lại những nguyên nhân mà Bộ Tài chính đưa ra để lý giải cho sự chậm trễ CPH các DNNN, dễ thấy chúng không phải là những nguyên nhân thỏa đáng.

Trước tiên, khủng hoảng tài chính thế giới và những khó khăn của kinh tế trong nước đã hiện diện từ dăm năm nay, chứ không phải mới đây, và càng không phải là xảy ra sau thời điểm các cơ quan hữu trách lên kế hoạch CPH để nói rằng khủng hoảng và khó khăn kinh tế là bất ngờ, đã làm đảo lộn, gây khó dễ cho kế hoạch CPH DNNN của Chính phủ một cách khách quan, bất khả kháng.

Sự chậm trễ cổ phần hóa DNNN là do thiếu vắng những hành động quyết liệt hiện thực hóa các chính sách cổ phần hóa, bên cạnh một số nhận thức bất hợp lý về
cổ phần hóa và thị trường.

Thêm nữa, kinh tế càng khủng hoảng, càng khó khăn thì mới càng cần phải tích cực, càng phải hành động quyết liệt để CPH DNNN nhằm cắt bớt gánh nặng ngân sách, đồng thời có thêm một nguồn thu dùng vào việc khắc phục hậu quả của nó.

Thứ hai, vì sao đã có nhiều nghị quyết, chỉ đạo từ các cấp lãnh đạo mà vẫn còn tình trạng: “…Một số bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chưa chỉ đạo quyết liệt và tích cực tổ chức triển khai phương án sắp xếp, CPH và thoái vốn”, như Bộ Tài chính thừa nhận?

Điều này chứng tỏ những nghị quyết trên, đi kèm với những răn đe, ví dụ như quy trách nhiệm cho người đứng đầu DNNN và các cơ quan nhà nước liên đới nếu không hoàn thành nhiệm vụ CPH thì sẽ bị mất chức… đã không được đưa vào thực tiễn bởi các cấp thừa hành. Người ta buộc phải đặt câu hỏi, sao không thấy Chính phủ quyết liệt xử lý trường hợp nào để làm gương răn đe những trường hợp “chưa chỉ đạo quyết liệt và tích cực tổ chức triển khai” khác đang và sẽ còn tiếp tục diễn ra?

Thứ ba, tương tự như vậy là nguyên nhân: “Nhận thức của một số bộ phận cán bộ ở các cấp, các ngành và các doanh nghiệp về chủ trương tái cơ cấu doanh nghiệp tuy đã có chuyển biến nhưng chưa hiểu đúng ý nghĩa quan trọng của việc tái cơ cấu doanh nghiệp đối với phát triển kinh tế – xã hội”.

Những cán bộ có liên quan đến việc CPH DNNN có thể nói đều là những người đang ở các vị trí quản lý, có đầy đủ năng lực nhận thức cần thiết để  “hiểu đúng” ý nghĩa quan trọng của việc tái cơ cấu doanh nghiệp. Vậy việc “chưa hiểu đúng ý nghĩa” này chỉ có thể được hiểu là, hoặc người ta đã cố tình chậm trễ CPH để trục lợi, hoặc là họ thiếu trách nhiệm. Cũng chưa thấy có trường hợp cán bộ nào như thế bị nêu tên và/hoặc bị trừng phạt.

Thứ tư, nguyên nhân “cần có nhiều thời gian chuẩn bị, xử lý”, do đối tượng doanh nghiệp được CPH quá lớn, phức tạp… chỉ là một sự biện minh cho hành động trục lợi hoặc thiếu trách nhiệm của một số cán bộ liên đới. CPH đã có cả một thời gian dài hàng chục năm chuẩn bị, và những đối tượng doanh nghiệp này cũng đã nằm trong tầm ngắm từ lâu. Những trở ngại về pháp lý liên quan đến CPH như chuyện định giá tài sản, thoái vốn… cũng đã và đang lần lượt được khắc phục. Do đó, CPH nếu có bị chậm trễ trong những trường hợp này thì chủ yếu là do sự thiếu quyết liệt của những cá nhân và tổ chức liên đới vì một lý do nào đó, như đã nói ở trên.

Và cuối cùng, cũng cần phải nói thêm rằng sự chậm trễ không chỉ do thiếu hành động quyết liệt, mà nó còn bắt nguồn từ trong nhận thức của nhiều nhà hoạch định chính sách. Chẳng hạn, tâm lý CPH nhưng Nhà nước vẫn phải giữ cổ phần chi phối trong một số doanh nghiệp sau CPH đã làm cho nhiều nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước nản lòng vì phải đối mặt với viễn cảnh CPH rồi nhưng quản trị doanh nghiệp hầu như chẳng có gì thay đổi theo chiều hướng tốt hơn, minh bạch hơn.

Ngay cả việc cho rằng vì có sự đi xuống của thị trường tài chính, chứng khoán nên cần phải thận trọng với kế hoạch bán cổ phần ra công chúng của nhiều doanh nghiệp cũng là một nhận thức không xác đáng. Cho dù thị trường có đi xuống, nhưng nếu là “hàng” tốt, có giá chào bán phải chăng thì sẽ được thị trường chào đón, đủ để dẹp nỗi lo “ngập lụt” nguồn cung trên thị trường. Ngược lại, chính vì chủ trương bán nhỏ giọt cổ phần ra công chúng do nỗi lo sợ này mà càng làm cho nhà đầu tư trong và ngoài nước thêm nản lòng vì tỷ lệ sở hữu ít ỏi của họ không giúp họ có được tiếng nói trong hội đồng quản trị doanh nghiệp sau CPH.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới