Thứ Năm, 13/06/2024, 17:09
35 C
Ho Chi Minh City

Qua rồi thời độc quyền giám định hàng hóa

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Qua rồi thời độc quyền giám định hàng hóa

Nhân viên giám định đang kiểm tra hàng xuất khẩu trong container tại Tân Cảng, trước khi xếp lên tàu-Ảnh: HỒNG VĂN

(SGTO) – Thị trường dịch vụ giám định đang có sự cạnh tranh gay gắt tới mức nhiều công ty giám định mới ra đời khuyến mãi bằng cách miễn phí cả dịch vụ để lôi kéo khách hàng. 

Anh L., chỉ học hết lớp 12 nhưng nhờ mấy năm đi bộ đội nên năm 1994, anh được nhận vào làm việc tại Công ty giám định V, một doanh nghiệp nhà nước mà lúc ấy gần như độc quyền trên thị trường giám định hàng hoá. Mỗi lúc ngồi lai rai với anh em nhân viên, anh hay ôn lại cái thời hoàng kim khi anh bước vào nghề.

Anh nhớ cái ngày đầu tiên làm việc, được giao đi tới một kho gạo để giám định. Cả ngày chỉ cầm cái xăm (vật bất ly thân với các cán bộ giám định gạo, tiêu hay cà phê) thọc thọc vào các bao gạo mà công nhân đang khuân vác, vậy mà cuối buổi chiều, sau khi cầm bút ký vào biên bản giám định, anh được chủ hàng đưa cái phong bì dày cộp tiền bên trong và anh ngớ ngẩn tới mức hôm sau mang nộp lại công ty.

Từ độc quyền…

Muốn có được chữ ký của giám định viên và chứng thư của công ty giám định theo yêu cầu của khách hàng nước ngoài trong các hợp đồng xuất khẩu, các chủ hàng phải xe đưa, xe rước giám định viên tới kho, cảng. Tới nơi thì chủ hàng còn phải lo đặt cơm nước ở nhà hàng hạng sang, điếu đóm đầy đủ, chiều chở về tận nơi và không  quên giúi phong bì vào túi cán bộ giám định.

Trước năm 1997, xin vào làm cho công ty giám định nhà nước có khi còn khó hơn cả xin vào làm trong ngành hải quan. Thời đó, dịch vụ giám định gần như là độc quyền của nhà nước. Bộ Thương mại (cũ) thì có Vinacontrol, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì có trung tâm giám định hàng hoá nông sản, nay gọi là Cafecontrol, Công ty giám định và khử trùng FCC…

Giám định nhà nước bắt buộc thì có Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng với Trung tâm Tiêu chuẩn đo Lường và chất lượng khu vực 3 tại TPHCM, Bộ Thuỷ sản (cũ) thì có Nafiqaved, chuyên giám định hàng thuỷ sản. Và cũng vì chuyện giám định hàng hoá xuất nhập khẩu vẫn còn độc quyền như vậy nên khi hải quan kiểm tra và nhờ các đơn vị giám định xác định tính chất hay trọng lượng mặt hàng xuất hay nhập khẩu, để áp thuế thì xảy ra lắm chuyện khôi hài.

Chẳng hạn, mỗi đơn vị giám định cho ra một kết quả, có khi trái ngược nhau khiến hải quan và doanh nghiệp cứ “đấu” nhau vì mỗi bên thuê một ông giám định khác nhau, cho ra kết quả cũng khác nhau.

…đến cạnh tranh

Thị trường dịch vụ giám định thực sự thay đổi mạnh mẽ sau khi Chính phủ có chủ trương cho phép các tổ chức giám định nước ngoài và các công ty tư nhân trong nước tham gia thực hiện dịch vụ giám định. Vai trò độc quyền của một số doanh nghiệp nhà nước mất dần. 

Cuộc cạnh tranh bắt đầu khi Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp phép cho Công ty TNHH SGS Việt Nam, một công ty giám định 100% vốn nước ngoài tham gia thị trường vào tháng 9-1997, rồi sau đó có thêm Bureau Veritas, ITS, CTC. Các công ty giám định trong nước cũng mọc lên như nấm sau mưa mà theo lời ông Bùi Duy Chinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Vinacontrol, đến năn 2002 đã có tới hơn 200 công ty giám định, tập trung nhiều nhất ở TPHCM.

Nhiều công ty giám định mới ra đời muốn lôi kéo khách hàng đã phải giảm phí giám định, thậm chí khuyến mãi bằng cách miễn phí giám định với các lô hàng nhỏ hay khách hàng mới. Gió đã đổi chiều. “Bây giờ thì công ty giám định tìm tới khách hàng, chứ không phải chủ hàng tìm tới công ty giám định. Nhân viên giám định nào đó gây khó dễ cho chủ hàng có thể bị đuổi việc ngay”, ông T., trưởng phòng của một công ty giám định 100% vốn nước ngoài, cho hay.

Vài năm trở lại đây, một điều mà các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiếm khi thấy trước năm 1997, đó là các công ty giám định hàng năm đều tổ chức gặp mặt khách hàng, mời khách hàng đóng góp ‎ý kiến cho cung cách làm việc của công ty và thái độ của nhân viên giám định. Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu thừa nhận, các công ty giám định hiện nay đã chuyển từ “văn hoá quan liêu, độc quyền” sang “văn hoá phục vụ”.

Và rơi rụng!

Thị trường dịch vụ giám định vốn nghiệt ngã và các công ty giám định rơi rụng dần qua thời gian. Đến nay, trên địa bàn TPHCM chỉ còn có 22 công ty giám định đăng ký mẫu dấu nghiệp vụ chứng thư giám định với Sở Thương mại TPHCM theo quy định của Luật Thương mại. Tuy nhiên, theo một cán bộ lâu năm trong ngành giám định, con số các doanh nghiệp thực sự tham gia cạnh tranh trên thị trường dịch vụ giám định không nhiều, không quá 10 doanh nghiệp. 

Số còn lại chủ yếu có đăng ký dịch vụ giám định trong giấy phép thành lập nhưng không hề tham gia vì không đủ điều kiện. Các công ty giám định, ngoài giám định hàng hóa thông thường, nay mở thêm nhiều dịch vụ mới như cấp chứng nhận các hệ thống tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, môi trường hay thẩm định giá, kiểm toán, đánh giá tác động môi trường, đào tạo kiểm định viên cho các công ty khách hàng.

Vinacontrol từ một doanh nghiệp nhà nước gần như độc quyền trên thị trường dịch vụ giám định, nay đã chuyển thành công ty cổ phần với định hướng kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực như thẩm định giá, tính toán tác động môi trường, thậm chí còn tính kinh doanh trên lĩnh vực dịch vụ kiểm toán. Cafecontrol thì ngoài giám định mặt hàng cà phê, nay có thêm hạt tiêu, hạt điều.

HỒNG VĂN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới