Thứ Hai, 15/07/2024, 06:15
26.2 C
Ho Chi Minh City

Phát triển thị trường tài chính – tương lai tươi sáng cho thị trường chứng khoán?

Triêu Dương

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG) – Kế hoạch cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 được Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố mới đây, đã đặt ra mục tiêu phát triển thị trường tài chính theo hướng cân bằng để thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng; tăng cường tính công khai, minh bạch; đa dạng các định chế tài chính; linh hoạt đáp ứng nhu cầu đa dạng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo của nền kinh tế.

Cuối tháng 9, vốn hóa thị trường cổ phiếu là gần 6,47 triệu tỉ đồng, tương ứng 107% GDP năm 2020, vì vậy mục tiêu đạt 120% GDP đến năm 2025 là có cơ sở. Ảnh: THÀNH HOA

Tăng quy mô thị trường

Trước thực trạng nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào kênh dẫn vốn của hệ thống ngân hàng, khiến rủi ro tín dụng luôn tiềm ẩn, đặc biệt trong những giai đoạn nền kinh tế rơi vào khủng hoảng như hiện nay, dễ hiểu vì sao Chính phủ luôn muốn chuyển dịch kênh dẫn vốn từ các thị trường tiền tệ ngắn hạn sang thị trường vốn có tính chất dài hạn hơn nhằm mang lại sự ổn định, trong đó thị trường chứng khoán, gồm cả cổ phiếu và trái phiếu, đóng vai trò quan trọng.

Để đáp ứng mục tiêu tổng thể trên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chi tiết hóa ra thành bảy mục tiêu cụ thể.

Thứ nhất, quy mô của thị trường cổ phiếu đạt 120% GDP, quy mô thị trường trái phiếu đạt 55% GDP.

Tính đến cuối tháng 9, vốn hóa thị trường cổ phiếu là gần 6,47 triệu tỉ đồng, tương ứng 107% GDP năm 2020, vì vậy mục tiêu đạt 120% GDP đến năm 2025 là có cơ sở, nhất là trước những kỳ vọng thị trường sẽ vẫn duy trì đà tăng trưởng trong những năm tới.

Ngoài ra, việc hệ thống giao dịch mới trên sàn HOSE do đối tác Hàn Quốc xây dựng dự kiến được áp dụng vào cuối năm nay sẽ có thể đáp ứng nhu cầu lên sàn của nhiều doanh nghiệp hơn, cũng như thu hút thêm dòng tiền mới rót vào. Công cuộc cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước dự báo sôi động hơn trong thời gian tới, nhằm đáp ứng nhu cầu ngân sách, cũng sẽ giúp tăng nhanh số lượng doanh nghiệp niêm yết.

Trong khi đó, quy mô thị trường trái phiếu hiện nay cũng đã đạt hơn 2,4 triệu tỉ đồng, gồm 1,4 triệu tỉ đồng là trái phiếu chính phủ và hơn 1 triệu tỉ đồng là trái phiếu doanh nghiệp, tương ứng 38,7% GDP năm 2020. Với dự báo kênh trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục tăng trưởng vượt trội nhờ lãi suất cao hơn nhiều so với kênh tiền gửi ngân hàng, trong khi trái phiếu chính phủ cũng có thể tăng trưởng mạnh trở lại trong giai đoạn tới để đáp ứng nhu cầu tăng cường đầu tư công kích thích kinh tế, mục tiêu này được kỳ vọng sẽ sớm hoàn thành.

Tính minh bạch là điều kiện quan trọng nhất để thị trường phát triển bền vững trong dài hạn, vì dù có nâng tỷ lệ dân số tham gia, nhưng nếu thị trường không thể bảo vệ được lợi ích của nhà đầu tư, tất yếu nhiều người sẽ thất vọng, nản lòng và rút khỏi kênh đầu tư này, điều đã từng diễn ra cách đây 13 năm trước.

Mục tiêu thứ hai là số lượng nhà đầu tư trên thị trường đạt mức 5% dân số. Đây có vẻ là mục tiêu được kỳ vọng sẽ sớm hoàn thành hơn hết, vì đến hiện tại tỷ lệ này đã đạt xấp xỉ 3,8%, chủ yếu nhờ vào số lượng tài khoản mở mới đã tăng rất mạnh trong một năm rưỡi trở lại đây. Với nhu cầu đầu tư tiếp tục tăng trưởng, nhờ vào việc tiếp cận ngày càng dễ dàng hơn khi hiện nay hầu hết các công ty chứng khoán đã cho phép mở tài khoản và xác thực trực tuyến, cộng thêm các kiến thức đầu tư được phổ biến khắp nơi, việc tăng thêm 0,3% mỗi năm trong vòng bốn năm tới để tiến tới tỷ lệ mục tiêu nói trên là nằm trong tầm tay.

Mục tiêu thứ ba là đa dạng hóa các sản phẩm trên thị trường chứng khoán, từng bước triển khai các sản phẩm quyền chọn, hợp đồng tương lai trên cổ phiếu trước năm 2025. Nhìn vào thực trạng các hợp đồng tương lai VN30, chứng quyền đã triển khai trong thời gian qua nhưng vẫn chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia, thậm chí còn có những thời điểm bị phản ánh là bị thao túng tiêu cực, có thể thấy mục tiêu này sẽ gặp nhiều thách thức hơn. Điều quan trọng là dù có đưa ra sản phẩm mới nhưng phải đảm bảo tính minh bạch và thu hút được nhà đầu tư tham gia thì mới có thể xem là thành công.

Triển vọng của thị trường

Như đã nói, tính minh bạch là điều kiện quan trọng nhất để thị trường phát triển bền vững trong dài hạn, vì dù có nâng tỷ lệ dân số tham gia, nhưng nếu thị trường không thể bảo vệ được lợi ích của nhà đầu tư, tất yếu nhiều người sẽ thất vọng, nản lòng và rút khỏi kênh đầu tư này, điều đã từng diễn ra cách đây 13 năm trước. Khi đó, dù số lượng tài khoản thống kê lớn nhưng lượng nhà đầu tư thật sự giao dịch chỉ chiếm tỷ lệ thấp, rõ ràng không còn mấy ý nghĩa.

Chính vì vậy mà trong mục tiêu tổng thể cũng nhắc đến việc tăng cường tính công khai, minh bạch, và mục tiêu thứ tư cũng đặt ra yêu cầu chất lượng quản trị công ty trong các công ty niêm yết của Việt Nam đạt mức bình quân ASEAN-6. Tuy nhiên, đây được xem là mục tiêu khá khiêm tốn và cũng chưa rõ sẽ đánh giá theo cách thức nào. Thực tế điều cần thiết nhất hiện nay vẫn là hạn chế tối đa tình trạng giao dịch nội gián và thao túng cổ phiếu, nâng cao mức chế tài đối với những hành vi vi phạm liên quan đến các giao dịch này để bảo vệ các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Mục tiêu thứ năm đặt ra nhiệm vụ trước năm 2025, nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên danh sách các thị trường mới nổi. Đây cũng là điều mà các nhà đầu tư mong mỏi nhất hiện nay, vì nếu thành công sẽ thu hút một lượng vốn lớn từ các quỹ đầu tư nước ngoài đổ vào và đưa thị trường Việt Nam lên một tầm cao mới. Hiện nhiều tổ chức dự báo rằng Việt Nam sẽ sớm được nâng hạng trong vòng hai năm tới.

Cuối cùng, hai mục tiêu còn lại đều hướng đến việc phát triển thị trường bảo hiểm, gồm: đến năm 2025 có 15% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ và doanh thu phí bảo hiểm bình quân là 3,5% GDP. Đến năm 2020, Việt Nam mới có gần 11% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ, doanh thu phí bảo hiểm bình quân so với GDP tối đa 3%, thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác trong khu vực. Nhưng với việc thu nhập bình quân đầu người ngày càng tăng, cộng thêm khả năng tiếp cận dễ dàng hơn nhờ các sản phẩm như bancassurance phân phối qua mạng lưới ngân hàng, kỳ vọng mục tiêu này cũng sẽ sớm hoàn thành.

Điều quan trọng hơn là nếu thị trường bảo hiểm phát triển cũng sẽ gián tiếp thúc đẩy thị trường trái phiếu tăng trưởng, khi nguồn vốn của các công ty bảo hiểm hiện nay cũng chủ yếu rót vào các kênh đầu tư an toàn như trái phiếu chính phủ.

Có thể thấy nếu những mục tiêu trên được triển khai tích cực, tương lai phát triển của thị trường chứng khoán là rất sáng sủa trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, sẽ vẫn có những khó khăn có thể cản bước các mục tiêu này, trong đó vấn đề cân bằng và ổn định kinh tế vĩ mô được xem là quan trọng nhất, vì rõ ràng một nền kinh tế đầy bất ổn sẽ khó có thể thúc đẩy được một thị trường tài chính phát triển hiệu quả và bền vững.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới