Thứ Năm, 20/06/2024, 23:19
25 C
Ho Chi Minh City

Phản đối xây đập trên sông Mêkông

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Phản đối xây đập trên sông Mêkông

Thái Bình

Sông Mêkông là nguồn thực phẩm và thu nhập chính của 60 triệu người sống dọc theo dòng sông.

(TBKTSG) – Trong nỗ lực bày tỏ mối quan tâm sâu sắc trước nguy cơ dòng sông lớn nhất Đông Nam Á có thể bị “bức tử”, cuối tuần trước Liên minh cứu sông Mêkông (SavetheMêkông.org) đã gặp Thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva để trao bản kiến nghị, đề nghị bãi bỏ những kế hoạch phát triển thủy điện trên dòng chính của con sông này.

Bản kiến nghị, được viết bằng 7 ngôn ngữ (Anh, Hoa, Thái, Miến, Lào, Campuchia và Việt Nam) cũng sẽ được trao tận tay các vị thủ tướng của các nước trong khu vực.

Nội dung của kiến nghị tập trung vào 3 điểm: một là mối quan tâm đến những kế hoạch xây dựng đập thủy điện trên dòng chính của sông Mêkông sẽ tác động đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên của dòng sông, bao gồm dòng chảy tự nhiên, tính đa dạng sinh học và hệ sinh thái; hai là đề nghị giữ cho dòng sông Mêkông được chảy tự do, cứu nguồn thực phẩm và nguồn thu nhập thiết yếu của hàng triệu người; và ba là xem xét những phương cách khác để đáp ứng nhu cầu về năng lượng và tránh gây ra những tác động và tranh chấp xuyên biên giới.

Tính đến ngày 18-6 đã có 16.380 người ký tên, trong đó có 93% (15.216 người) là cư dân các nước dọc sông Mêkông, Thái Lan là nước có nhiều người ký tên nhất với 7.389 người, Myanmar ít nhất với 4 người và có 240 người Việt Nam đã ký tên vào bản kiến nghị. Đến ngày 22-6, riêng số người ký kiến nghị trực tuyến trên trang mạng SavetheMêkông.org đã lên tới 3.963 người.

Bên cạnh chữ ký, nhiều người trực tiếp bày tỏ sự phản đối của mình. Wang Dezhi từ Vân Nam, Trung Quốc viết: “Đừng để các con đập thủy điện ngăn cản tương lai con em chúng ta”. “Đừng xây đập trên sông Mêkông. Những con đập hiện hữu ở Thái Lan đã làm cho anh em cấu xé lẫn nhau”, Mak Vangdokmai từ Roiet, Thái Lan, viết.

Và từ Lào, Sneampay bày tỏ: “Tôi yêu đất nước tôi. Tôi không muốn thấy người ta phá hủy đất nước tôi vì lòng tham. Vì thế tôi sẽ nỗ lực hết sức để bảo vệ sông Mêkông”. Một nông dân Campuchia từ tỉnh Stungtreng bức xúc: “Nếu xây đập, tất cả chúng tôi sẽ sống ở đâu?”.

Chiến dịch vận động bãi bỏ kế hoạch xây đập thủy điện ở hạ nguồn sông Mêkông được SavetheMêkông phát động từ cuối tháng 3-2009. Một nhóm các tổ chức phi chính phủ (NGO) đã cùng phối hợp đưa ra lời cảnh báo khẩn cấp rằng nếu những kế hoạch xây dựng 11 đập thủy điện ở Lào, Campuchia và Thái Lan vẫn tiến hành như kế hoạch thì con người, muông thú và môi trường của dòng sông sẽ bị thương tổn không phục hồi được. 11 con đập thủy điện này gồm 7 đập ở Lào, 2 ở Campuchia và 2 ở Thái Lan (xem bản đồ).

Bằng chiến dịch vận động chữ ký phản đối trong các cộng đồng cư dân dọc sông Mêkông, các tổ chức này hy vọng sẽ gây áp lực buộc chính phủ ba nước này xem xét lại việc xây đập.

Việc xây đập được các chính phủ hậu thuẫn mạnh mẽ, coi đó là phương thức sản xuất điện đáp ứng nhu cầu năng lượng cho các nền kinh tế đang phát triển.

Theo SavetheMêkông, tác hại đầu tiên của việc xây đập là phá hủy môi trường sống của các loài cá trên dòng sông. CNN cho biết sông Mêkông là quê hương của 1.200 loài thủy sản, trong đó 50 loài có giá trị thương mại. Các nhà khoa học xác nhận rằng sông Mêkông là điểm tập trung lớn thứ hai thế giới các loài thủy sinh vật, chỉ sau vùng Amazon, đóng góp khoảng 2% tổng lượng thủy sản khai thác được trên toàn cầu. Còn theo SavetheMêkông, lượng cá bắt được từ dòng sông này hàng năm có giá trị hơn 3 tỉ đô la Mỹ và là nguồn thực phẩm, nguồn thu nhập của 60 triệu người – đa số là nông dân nghèo – ở các nước bên sông.

“Mỗi con đập cắt ngang dòng sông đều có tác dụng hủy diệt vì khoảng 70% lượng cá có thể đánh bắt được đều di cư trong những quãng sông dài. Nếu được xây dựng, những con đập sẽ ngăn cản các luồng cá di cư và gây xáo động lớn tới dòng sông, tạo ra nguy cơ cho hàng triệu người hiện đang sống dựa vào nguồn thu nhập và thực phẩm do dòng sông đem lại”, ông Carl Middleton thuộc tổ chức International Rivers và là một trong những người khởi xướng chiến dịch phản đối này, cho biết.

Sự phản đối việc xây đập xảy ra cùng lúc với việc Quỹ Đời sống hoang dã thế giới (WWF) cảnh báo rằng loài cá heo nước ngọt sông Mêkông, có tên là cá heo Irrawaddy, có nguy cơ tuyệt chủng vì ô nhiễm. Loài cá này sinh sống trên đoạn sông Mêkông có chiều dài 190 cây số, qua hai nước Lào và Campuchia và từ năm 2004 đã được đưa vào danh sách bảo vệ khẩn cấp của thế giới.

Cá hô – một loài cá đặc hữu và là nguồn dinh dưỡng quan trọng của cư dân Mêkông.

Tuy nhiên, chiến dịch phản đối của Liên minh cứu sông Mêkông hiện mới chỉ dừng lại ở 11 con đập được xây dựng trên dòng chính phía hạ du sông Mêkông chảy qua các nước Đông Nam Á. Những kế hoạch của Trung Quốc như xây dựng 14 con đập lớn trên phía thượng nguồn, trong đó có những con đập lớn nhất thế giới như đập Tiểu Loan (cao 292 mét, công suất thủy điện 4.200 MW, dung tích hồ hơn 15 tỉ mét khối), Nuozhadu (cao 260 mét, công suất thủy điện 5.500 MW, dung tích hồ gần 23 tỉ mét khối )… đào kênh chuyển nước sông Lan Thương (thượng nguồn sông Mêkông) sang sông Trường Giang để đưa về miền bắc Trung Quốc, gây ô nhiễm nước sông Mêkông bằng hoạt động khai khoáng và công nghiệp ở Vân Nam… vẫn chưa được đề cập tới.

Theo giới phân tích, cho dù chỉ có 18% lưu lượng nước sông Mêkông bắt nguồn từ Tây Tạng và Vân Nam, những hoạt động quy mô lớn của Trung Quốc trên dòng sông này có tác động nguy hại không kém – thậm chí nghiêm trọng hơn nhiều, so với việc xây 11 con đập thủy điện ở các nước Đông Nam Á. Và vấn đề còn trầm trọng ở chỗ Trung Quốc không công nhận bản chất quốc tế của sông Mêkông nhằm né tránh những quy định và ràng buộc quốc tế về ứng xử đối với dòng sông.

(Tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới