Thứ Bảy, 22/06/2024, 07:58
27.3 C
Ho Chi Minh City

Nỗi lòng… thưởng Tết!

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nỗi lòng… thưởng Tết!

Văn Vũ Hải

Công nhân tại một doanh nghiệp chế biến thực phẩm. Giá cả hàng hóa tăng mạnh khiến đời sống công nhân thêm khó khăn. Ảnh: Lê Toàn.

(TBKTSG) – Trong thời buổi làm ăn khó khăn, việc tính toán tiền thưởng Tết cho nhân viên chỉ còn… trôi tuột suy nghĩ: thôi thì cứ làm đúng trách nhiệm và bổn phận của người sử dụng lao động. Chẳng còn đâu những đợt “vung tay quá trán” của một giai đoạn làm ăn hưng thịnh…

Có anh bạn là chủ tịch hội đồng quản trị một công ty cổ phần may mặc. Mấy năm trước, khi hợp đồng xuất khẩu “lũ lượt” kéo đến, Tết nào anh cũng loan tin cho bạn bè, đối tác, khách hàng biết về mức tiền thưởng cho nhân viên. Tính bình quân, công ty anh thưởng cho nhân viên hai tháng lương, khoảng 5-6 triệu đồng/người. Có năm bội thu lợi nhuận, công ty anh tăng lương cho nhân viên, kèm theo đó là tăng tiền thưởng Tết lên ba tháng lương, tính ra cũng trên 10 triệu đồng/người. Bên cạnh đó là việc mở rộng quy mô sản xuất, tuyển thêm nhân viên nên quỹ tiền thưởng Tết năm đó được anh công bố lên tới 50-60 tỉ đồng.

Cái thời “làm thương hiệu” bằng cách thưởng Tết cho nhân viên mau chóng qua đi. Năm nay, anh rầu rĩ cho biết mức thưởng Tết khó có thể cao hơn năm trước. Nghĩa là mỗi người chỉ còn được thưởng tượng trưng một tháng lương cơ bản. Mà so với sự trượt giá của đồng tiền, giá cả hàng hóa tăng vọt… thì mức thưởng này xem như đã giảm. Anh bảo: khoản này xem như hỗ trợ nhân viên ăn Tết, chứ chẳng còn dám tự hào là lo cho anh em một cái Tết tươm tất như ngày xưa.

Qua những đợt biến động tỷ giá, lãi suất ngân hàng, giá nguyên vật liệu, chi phí nhân công… mấy tháng gần đây, nhiều người làm công có thể thấy trước một tình hình u ám là mức thưởng Tết năm nay có thể giảm so với năm trước. Riêng với giới doanh nghiệp, việc giảm mức thưởng cũng không khiến họ phiền lòng bằng sự chênh lệch mức thưởng giữa các doanh nghiệp. Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Khánh Hòa vừa cho biết mức chênh lệch này có thể lên đến hơn… 2.300 lần! “Làm ăn xuống dốc đã buồn, nếu còn bị so sánh về mức thưởng Tết cho nhân viên thì mất mặt quá”, anh bạn nói.

Có lẽ vì sợ ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu, uy tín làm ăn trên thương trường mà một số doanh nghiệp chọn cách… chậm công bố mức thưởng Tết, hoặc sử dụng “hàng rào kỹ thuật” là các thang bậc xếp loại lao động để “điều tiết” chế độ thưởng.

TPHCM: thưởng Tết cao nhất 532 triệu đồng

Theo Sở Lao động – Thương binh và Xã hội TPHCM, mức thưởng Tết năm nay cao nhất là 532 triệu đồng/người, thuộc một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), năm ngoái mức thưởng cao nhất cũng thuộc loại hình doanh nghiệp FDI với 316,1 triệu đồng/người.

Doanh nghiệp nhà nước có mức thưởng cao nhất 376,7 triệu đồng/người, doanh nghiệp cổ phần có vốn của Nhà nước là 350 triệu đồng/người.Mức thưởng thấp nhất thuộc một doanh nghiệp tư nhân với 330.000 đồng/người (năm ngoái là 900.000 đồng/người).

Giám đốc một doanh nghiệp trong ngành chế biến thực phẩm cho biết: cực chẳng đã mới phải sử dụng cách phân loại lao động để tính toán chi tiết tiền thưởng với người lao động. “Thật ra, mức thưởng Tết năm nay cũng chỉ là một tháng lương như năm ngoái. Nhưng đó là mức dành cho người được xếp loại “chiến sĩ thi đua”, còn người ở mức “hoàn thành nhiệm vụ”, hay “chưa hoàn thành nhiệm vụ” và các mức thấp hơn thì chỉ được hưởng 75% mức thưởng trở xuống. Tuy nhiên, với những công nhân ở tỉnh có mức thưởng quá thấp, chúng tôi hỗ trợ tiền xe cho họ về quê…”, người này nói.

Ở một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ kinh doanh, do việc làm ăn trong năm qua gặp nhiều khó khăn nên tiền thưởng Tết năm nay chỉ đơn thuần mang tính nghĩa vụ.

Cơ sở sản xuất, kinh doanh mặt hàng nhôm gia dụng của ông Quỳnh được thành lập hơn 30 năm. Thời kỳ làm ăn phát đạt, ông thuê hơn chục người thợ, còn mướn thêm máy bên ngoài để làm hàng mới kịp giao. Lúc đó, tiền thưởng Tết của cơ sở đối với thợ chính khoảng vài triệu đồng mỗi người, thợ phụ có mức thưởng vài trăm ngàn đến hơn triệu đồng mỗi người. “Chúng tôi trả lương thợ theo sản phẩm. Tiền công của thợ chính có thể lên đến vài trăm ngàn đồng/người/ngày, tính ra hàng tháng cũng xấp xỉ 8-9 triệu đồng/người. Vì thế, nếu thưởng Tết theo lương tháng thứ 13 thì cơ sở không kham nổi, chỉ thưởng cho công nhân theo tinh thần mức thưởng năm sau cao hơn năm trước”, ông Quỳnh nhớ lại.

Trong vòng hai năm qua, cơ sở của ông Quỳnh đã thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động. Hiện cơ sở chỉ còn vài công nhân làm việc, hoạt động cầm chừng, một tuần chỉ làm việc 3-4 ngày, do không tìm được đơn hàng. Ông Quỳnh cho biết năm nay tiền thưởng Tết cho công nhân chỉ ở mức tượng trưng, chủ yếu cho anh em có khoản lì xì ngày Tết. “Nhưng cơ sở cũng có cách cân đối lại mức thu nhập bằng các khoản tiền thưởng cho tinh thần làm việc chuyên cần, năng suất cao… ở mức 50.000-100.000 đồng/người/tuần”, ông Quỳnh nói.

Lo Tết cho công nhân

Một năm kinh doanh không thuận lợi, giá cả thị trường vào dịp cuối năm tăng mạnh, nỗi lo cơm áo gạo tiền không chỉ là mối bận tâm của công nhân, mà còn là vấn đề khiến nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đau đầu. TBKTSG ghi lại những trăn trở của một số lãnh đạo doanh nghiệp xung quanh vấn đề thưởng Tết cho công nhân.

Ông Nguyễn Đăng Hiến, Tổng giám đốc Công ty Nước giải khát Tân Quang Minh (Bidrico):

Không đợi đến cuối năm, ngay từ tháng 9-2010, khi vật giá leo thang, chúng tôi đã tiến hành tăng lương cho công nhân. Dù tỷ lệ tăng lương 10-20%, tùy vào mỗi bộ phận, không cao, nhưng quan trọng là nhân viên, công nhân của công ty cảm thấy mình được quan tâm, được khích lệ tinh thần làm việc. Chuyện lương thưởng luôn là vấn đề nhạy cảm của doanh nghiệp, khi đồng lương tăng không kịp với vật giá bên ngoài sẽ tạo ra tâm trạng không tốt cho công nhân. Những bất an này nếu không được giải quyết, tích tụ lâu ngày sẽ trở thành vấn đề lớn trong cuộc sống.

Tổng quỹ thưởng Tết năm nay của Bidrico vào khoảng 1 tỉ đồng, tăng 40% so với năm ngoái. Đối với công nhân, mức thưởng chủ yếu dựa vào thời gian làm việc ở công ty, có thể dao động từ 1,5-15 triệu đồng/người hoặc cao hơn. Dù quỹ thưởng năm nay có tăng, nhưng thực tế, đồng tiền cũng đang bị mất giá, nên đời sống của công nhân cũng không được cải thiện nhiều. Chúng tôi biết vậy và làm hết sức có thể trong khả năng của mình để công nhân an tâm ăn Tết.

Trong năm qua, nhiều chi phí tăng cao, từ nguyên vật liệu đến lãi suất ngân hàng… nhưng doanh nghiệp không thể tăng giá sản phẩm. Vì vậy, điều quan trọng để giữ chân công nhân là kêu gọi sự thông cảm, sẻ chia của họ với doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Đình Kim, Giám đốc doanh nghiệp tư nhân Giày Á Châu:

Chuyện lương thưởng cuối năm cho công nhân luôn khiến tôi trăn trở. Dù trong năm, công ty đã tăng một đợt lương cho công nhân để bù trượt giá, nhưng mức tăng thực tế cũng không làm cho cuộc sống của công nhân đỡ vất vả hơn. Hơn ai hết, tôi hiểu điều này.

Mức lương trung bình của công nhân ở công ty hiện vào khoảng 4,5-5 triệu đồng/người/tháng. Mức lương này khó có thể sống được ở những đô thị lớn như TPHCM giữa thời giá cả tăng liên tục như hiện nay. Đời sống công nhân bấp bênh, doanh nghiệp cũng không thể phát triển bền vững được.

Doanh nghiệp nào cũng muốn trả lương cao cho công nhân, giúp cuộc sống của họ ngày càng được cải thiện, nhưng lực bất tòng tâm. Do vậy, ngoài mức thưởng Tết năm nay là một tháng lương 5 triệu đồng/người, những người có thâm niên sẽ nhận được mức thưởng cao hơn, doanh nghiệp còn hỗ trợ tiền xe cho công nhân về quê ăn Tết. Công ty sẽ ký hợp đồng với các hãng xe đưa đón công nhân tận nơi. Mỗi người còn nhận được một phần quà Tết.

Bà Nguyễn Thị Điền, Tổng giám đốc Công ty An Phước:

Dù khó khăn đến mức nào đi nữa, mỗi năm công ty vẫn phải tính chuyện thưởng Tết cho công nhân.Thưởng Tết không chỉ là việc giải quyết chuyện chi tiêu cho công nhân, mà đây còn là hành động tri ân với người lao động sau một năm gắn bó với doanh nghiệp.

Ngoài mức thưởng cố định mỗi năm, năm nay công ty còn xét về hiệu quả kinh doanh để thưởng Tết cho công nhân. Chúng tôi đang lập kế hoạch để đưa ra con số cụ thể. Nhưng nhìn chung, mức thưởng năm nay có xét đến mức trượt giá trong thời gian qua để bù đắp cho công nhân. Bên cạnh đó, để giữ công nhân gắn bó với công ty, An Phước cũng hỗ trợ toàn bộ vé tàu, xe cho họ về quê đón Tết.

Ban Mai (ghi)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới