Thứ Bảy, 18/05/2024, 22:41
33 C
Ho Chi Minh City

Nợ của doanh nghiệp nhỏ và vừa Nhật Bản cao nhất từ 2008 đến nay

Ricky Hồ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG Online) – Tỷ lệ thanh toán nợ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa Nhật Bản từ cuối tháng 3 rồi đã tăng vọt lên mức cao chưa từng có kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Dù số vụ phá sản của các doanh nghiệp Nhật Bản trong nửa đầu năm tài khóa 2021 chỉ bằng 30% so với khủng hoảng tài chính 13 năm trước, nhưng các nhà kinh tế nói năm 2022 là then chốt. Bởi thời gian ân hạn trả nợ sẽ kết thúc vào cuối năm 2022.

Các doanh nghiệp nhỏ càng vay mượn nhiều thì khả năng có lợi nhuận càng thấp. Một làn sóng phá sản dự báo có thể xảy ra vào cuối năm 2022 khi thời gian ân hạn với các khoản nợ chấm dứt. Đồ họa: Nikkei Asia

Doanh nghiệp ngắn vốn, thời gian trả nợ cao gấp ba lần

“Tôi không nghĩ rằng mình có thể tồn tại qua mùa đông này nếu dịch tiếp tục bùng phát và cửa hàng tiếp tục cắt số giờ mở cửa”, chủ một nhà hàng gà nướng gần ga xe lửa Kanda ở Tokyo nói.

Dù chỉ có 20 chỗ ngồi, nhà hàng phải chi đến 3 triệu yen, tức gần 600 triệu đồng, mỗi tháng cho các chi phí khác bên cạnh tiền thuê và lương. Xem như cầm chắc lỗ vì mỗi tháng chủ nhà hàng phải bỏ tiền túi bù thêm vài trăm ngàn yen. Dù khách đã quay trở lại sau khi tình trạng khẩn cấp được gỡ bỏ vào tháng 9, “đóng cửa dẹp tiệm vẫn là lựa chọn khá rõ ràng” – chủ nhà hàng này nói với Nikkei Asia.

Nhiều công ty ở Nhật Bản đang phải vay mượn thêm tiền, nhưng thu nhập không tăng lên là mấy. Theo dữ liệu của Viện nghiên cứu chính sách Nhật Bản, gánh nặng trả nợ – được tính bằng cách chia số dư nợ phải trả lãi cho EBITDA (thu nhập trước lãi suất, thuế và khấu hao) – đứng ở mức 4,9 lần vào cuối tháng 3 vừa rồi, gần sát với con số 5,2 lần vào cuối tháng 3-2009 sau khi khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra.

Con số này thể hiện số năm mà doanh nghiệp cần cù làm việc trả nợ nếu lợi nhuận hàng năm chỉ dùng cho mục đích này.

Khả năng trả dứt nợ sớm càng ngày càng thu hẹp đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các doanh nghiệp hộ gia đình. Nếu tỷ lệ thanh toán nợ là 4,7 lần đối với các công ty lớn có vốn ở mức từ 100 triệu yen trở lên (khoảng 20 tỉ đồng), tỷ lệ này sẽ tăng lên 14 lần đối với các doanh nghiệp có vốn dưới 10 triệu yen (2 tỉ đồng) bởi những ảnh hưởng tiêu cực, đình trệ trong ngành nhà hàng và dịch vụ. Nói cách khác, thời gian trả nợ của doanh nghiệp nhỏ và hộ gia đình dài hơn ba lần bởi vốn ngắn và rủi ro đóng cửa cao hơn.

Số năm các doanh nghiệp Nhật Bản (đường xanh đậm) và các doanh nghiệp nhỏ, hộ gia đình phải làm việc cần cù để trả nợ. Nguồn: Viện nghiên cứu chính sách Nhật Bản

Triển vọng xấu khi thời gian ân hạn kết thúc

Theo tổng thống kê năm 2016 của chính phủ Nhật Bản, số doanh nghiệp nhỏ và vừa – bao gồm loại hình kinh doanh do một người đứng tên và điều hành – chiếm đến 99,7% tổng số công ty và 68,8% số lao động ở Nhật Bản.

Số vụ phá sản cũng là điều đáng lưu ý. Trong nửa năm đầu tài khóa 2021, số vụ phá sản chỉ còn 2.937 vụ, giảm 24% so với cùng kỳ trước đó và đây là mức thấp kỷ lục trong 57 năm qua – theo khảo sát của hãng nghiên cứu Tokyo Shoko. Con số này cực thấp so với hơn 15.000 vụ phá sản năm 2009, khiến tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt.

Số vụ phá sản giảm hẳn phản ánh các nỗ lực hỗ trợ của chính phủ và định chế tài chính. Các khoản vay không thế chấp và không lãi suất do chính phủ bảo lãnh lên đến hơn 40.000 tỉ yen, tức hơn 350 tỉ đô la Mỹ.

Với khoảng 50% số người vay các khoản này, hạn chót để trả nợ gốc là cuối năm 2022. Nếu các đợt dịch tái bùng phát và ảnh hưởng hoạt động doanh nghiệp lần nữa, nhiều công ty sẽ mất trả năng khả năng trả nợ. “Hồi hạ màn sẽ diễn ra vào cuối năm tới hoặc có thể sớm hơn”, nhà phân tích Yoshihiro Sakata của Tokyo Shoko nói.

Trong khi chính quyền địa phương bảo lãnh cho các khoản nợ xấu, gánh nặng này thực tế đang chuyển sang người đóng thuế. Bởi các vụ phá sản thường được hãng dịch vụ tài chính của chính phủ Japan Finance Corp (JFC) bảo hiểm. Các khoản chi trả do JFC thực hiện trong tài khóa 2020 vượt quá 33.000 tỉ yen. Trong tài khóa kết thúc tháng 3 vừa rồi, JFC lỗ ròng 1.037 tỉ yen bởi công ty đã để các khoản dự trữ để thanh toán cho các khoản bảo hiểm trong tương lai.

JFC sẽ lỗ nặng hơn nếu các vụ phá sản do ảnh hưởng của Covid cao hơn dự kiến. Khó có khả năng JFC sẽ sụp đổ bởi đây là công ty 100% sở hữu nhà nước. Nhưng các khoản chi trả của JFC đến từ tiền thuế.

Kế hoạch phát triển kinh tế được nội các chính phủ thông qua hồi tháng 6-2021 đã nhấn mạnh “sự cải thiện đáng kể trong việc giúp doanh nghiệp kiếm lợi nhuận là không thể tách rời trong bất kỳ chính sách nào”.

Để nâng đỡ doanh nghiệp nhỏ và vừa, chính phủ cần thực thi các biện pháp nhằm giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp siêu nhỏ của nền kinh tế, tự thân có thể tăng lợi nhuận hơn là ngày càng mở rộng các khoản vay – Nikkei Asia bình luận.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới