Chủ Nhật, 16/06/2024, 16:51
34.5 C
Ho Chi Minh City

Niêm yết nửa vời

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Niêm yết nửa vời

Hải Lý

Khách hàng giao dịch tại Vietinbank, ngân hàng chỉ niêm yết 6% vốn điều lệ. Ảnh: Lê Toàn.

(TBKTSG) – Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Nội (SHB) là doanh nghiệp 100% vốn trong nước đầu tiên niêm yết một phần cổ phiếu (25% vốn điều lệ) trên thị trường chứng khoán. Ngân hàng Ngoại thương Vietcombank cũng đã nộp hồ sơ niêm yết một tỷ lệ nhỏ cổ phiếu, bằng 9,8% vốn điều lệ, lên Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM (Hose).

Tới đây Ngân hàng Công thương Vietinbank chuẩn bị nộp hồ sơ niêm yết tại Hose một tỷ lệ cổ phiếu nhỏ hơn nữa, chỉ 6% vốn điều lệ. Việc niêm yết một tỷ lệ nhỏ cổ phiếu như vậy chưa hề được quy định trong bất kỳ văn bản pháp lý nào về thị trường chứng khoán Việt Nam, kể cả Luật Chứng khoán.

“Hiện tượng” SHB

Ngày 20-4-2009 là ngày giao dịch đầu tiên của cổ phiếu SHB tại sàn Hà Nội. SHB cho đến thời điểm niêm yết có vốn điều lệ 2.000 tỉ đồng, nhưng chỉ niêm yết 50 triệu cổ phiếu, tương đương 500 tỉ đồng vốn điều lệ. Trong bản cáo bạch, SHB lý giải việc niêm yết chia làm hai giai đoạn theo nghị quyết đại hội cổ đông năm 2007. Giai đoạn một niêm yết 25% vốn điều lệ. Giai đoạn hai niêm yết phần còn lại sau hai tháng. Như vậy, theo đúng cam kết trong cáo bạch, 150 triệu cổ phiếu còn lại của SHB sẽ chào sàn vào ngày 20-6-2009. Tuy nhiên, cho đến lúc này vẫn chưa thấy có bất cứ một thông báo nào của sàn Hà Nội về việc niêm yết tiếp theo của SHB.

Vì sao SHB chỉ niêm yết một phần cổ phiếu? Nếu lên sàn để tạo tính thanh khoản cho cổ phiếu, thì ngân hàng phải niêm yết toàn bộ cổ phiếu.

Trong cơ cấu cổ đông của SHB, các tổ chức như tập đoàn Than và Khoáng sản, tập đoàn Công nghiệp Cao su, tập đoàn Hạ Long, Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Hồng Việt đã nắm giữ 77,5 triệu cổ phiếu, tương đương 775 tỉ đồng vốn điều lệ.

Phải chăng vì các tổ chức này không có ý định chuyển nhượng cổ phiếu nên ngân hàng đã không niêm yết toàn bộ cổ phiếu ngay cùng một thời điểm? Theo quy định của Luật Chứng khoán, thành viên hội đồng quản trị, ban kiểm soát, ban giám đốc, kế toán trưởng phải nắm giữ 100% cổ phiếu sở hữu trong vòng sáu tháng kể từ ngày niêm yết. Do đó dù có muốn, các tổ chức trên cũng không thể giao dịch ngay cổ phiếu khi niêm yết. Thế nhưng, thời điểm sáu tháng nắm giữ áp dụng cho họ sẽ vẫn được tính từ ngày SHB lên sàn. Điều này quả thực là không công bằng đối với các cổ đông khác và mang tính “lách luật”.

Để Vietcombank và Vietinbank có thể lên sàn trước khi bán thêm 10% cổ phần cho đối tác chiến lược nước ngoài, Chính phủ cần phải sửa lại Nghị định 14. Sàn Hà Nội cũng phải có trách nhiệm đốc thúc SHB niêm yết tiếp 150 triệu cổ phiếu vào ngày 20-6-2009 như đã cam kết.

Bên cạnh đó, trong số 50 triệu cổ phiếu đang niêm yết của ngân hàng, có tới 17,5 triệu cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng. Như vậy, thực chất số cổ phiếu có thể giao dịch của SHB chỉ còn 32,5 triệu.

Đứng từ góc độ cung cầu thị trường đối với một loại chứng khoán, khi một lượng nhỏ cổ phiếu so với vốn điều lệ được giao dịch, tính đại chúng của cổ phiếu đó đã giảm đi nhiều.

Thực tế 1,5 tháng giao dịch vừa qua của cổ phiếu SHB đã minh chứng điều này. Giá cổ phiếu SHB đã tăng liên tục kể từ khi chào sàn, từ khoảng 14.000 đồng lên 33.900 đồng/cổ phiếu ngày 5-6-2009. Đáng quan tâm hơn, trước ngày niêm yết, cổ phiếu SHB được mua bán trên thị trường OTC xung quanh mức 8.000 đồng/cổ phiếu. Hiện tại, giá cổ phiếu SHB đã vượt giá cổ phiếu Sacombank (STB), trong khi hiệu quả kinh doanh, thương hiệu, mạng lưới, số lượng khách hàng, uy tín… của SHB thấp hơn nhiều lần. Lợi nhuận sau thuế của SHB quí 1-2009 chỉ có 60,6 tỉ đồng.

Đã có những ý kiến rằng sự tăng giá của cổ phiếu SHB là do sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên những số liệu công bố của sàn Hà Nội không nói lên điều ấy. Trong thời gian từ 20-4 đến 9-6-2009 nhà đầu tư nước ngoài mua vào tổng cộng 3,2 triệu và bán ra 2,86 triệu cổ phiếu SHB. Mức giao dịch của họ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng mức giao dịch của ngân hàng.

Trái luật

Sau SHB, tới Vietcombank niêm yết một phần cổ phiếu. Vietcombank xin niêm yết 9,8% vốn điều lệ, khoảng 1.185 tỉ đồng mệnh giá (vốn điều lệ của Vietcombank là 12.100 tỉ đồng). Đây là số cổ phiếu ngân hàng đã IPO ra bên ngoài và số bán cho cán bộ công nhân viên theo giá ưu đãi. Lý do niêm yết chỉ một phần, theo giải thích của Vietcombank, là tạo thanh khoản cho cổ phiếu. Riêng cổ phiếu do Nhà nước đang nắm giữ không cần niêm yết vì Nhà nước không có nhu cầu giao dịch! Hồ sơ của Vietcombank đã nộp và Hose đã có văn bản chấp thuận nguyên tắc về việc niêm yết của ngân hàng.

Trong khi Vietcombank chốt danh sách để lưu ký chứng khoán, Vietinbank tuyên bố sẽ niêm yết trong tháng 7-2009. Vietinbank đã IPO và bán cho nhân viên 10% vốn điều lệ (vốn dự kiến 13.400 tỉ đồng), nhưng sẽ chỉ niêm yết 6% vốn điều lệ, vì 2% cổ phiếu đã phát hành cho Công đoàn ngân hàng, 2% cho đối tác chiến lược trong nước và những đối tượng trên (cộng với cổ đông nhà nước) đều không có nhu cầu giao dịch cổ phiếu!

Tuy nhiên việc niêm yết một tỷ lệ nhỏ cổ phiếu so với vốn điều lệ là trái với các quy định hiện hành. Theo điều 8, khoản D của Nghị định 14/2007/NĐ-CP ban hành ngày 19-1-2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán, một trong những điều kiện để doanh nghiệp được cấp phép niêm yết là “tổi thiểu 20% cổ phiếu có quyền biểu quyết của công ty do ít nhất 100 cổ đông nắm giữ”.

Hiện tại, cả Vietcombank và Vietinbank đều chưa đáp ứng được tiêu chí này bởi Nhà nước đang nắm giữ 90% vốn điều lệ Vietinbank và 90,02% vốn điều lệ Vietcombank. Không biết Hose đã căn cứ vào đâu để chấp thuận niêm yết về mặt nguyên tắc cho Vietcombank? Hay Vietcombank là trường hợp ưu tiên đặc biệt, vượt ra ngoài cả khung pháp lý?

Để Vietcombank và Vietinbank có thể lên sàn trước khi bán thêm 10% cổ phần cho đối tác chiến lược nước ngoài, Chính phủ cần phải sửa lại Nghị định 14. Sàn Hà Nội cũng phải có trách nhiệm đốc thúc SHB niêm yết tiếp 150 triệu cổ phiếu vào ngày 20-6-2009 như đã cam kết.

Một khi cơ quan quản lý thị trường chứng khoán chưa thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật, thử hỏi các chủ thể khác của thị trường sẽ thực hiện nghĩa vụ của họ như thế nào? Sự minh bạch cần bắt đầu từ chính cơ quan quản lý nhà nước!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới