Thứ Bảy, 22/06/2024, 10:30
27.3 C
Ho Chi Minh City

Những câu hỏi chờ giải đáp

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Những câu hỏi chờ giải đáp

(TBKTSG) – Không còn nhiều lời chúc tụng về thành tích tăng trưởng hay số vốn FDI thu hút kỷ lục của Việt Nam như ở diễn đàn trước, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) đầu tuần này phản ánh mối quan ngại của cộng đồng doanh nghiệp về các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động đầu tư của họ.

Ổn định vĩ mô

Chuyên gia kinh tế trưởng Martin Rama của Ngân hàng Thế giới (WB) đồng thời đang giữ chức quyền Giám đốc WB tại Việt Nam cho rằng Việt Nam vẫn còn đầy đủ những tiềm năng, triển vọng phát triển về dài hạn. Nhưng tỷ lệ lạm phát cao kỷ lục, 15,96% trong năm tháng đầu năm nay so với tháng 12 năm ngoái, thời điểm VBF và CG diễn ra trong bầu không khí lạc quan lúc đó, thì các nhà hoạch định chính sách không lường trước.

Câu hỏi đầu tiên được nhiều đại biểu quan tâm là Chính phủ sẽ tháo gỡ khó khăn và lèo lái con thuyền kinh tế ra sao trong sáu tháng còn lại của năm khi sức ép lạm phát sẽ còn tăng mạnh vào thời điểm cuối năm.

Rõ ràng, kinh tế tăng trưởng quá nóng dưới áp lực chỉ tiêu GDP cộng với mức tăng trưởng tín dụng quá cao và hàng loạt nguyên nhân khác đã đẩy tỉ lệ lạm phát lên 12,6% trong năm 2007. Tăng trưởng tín dụng cao từ năm ngoái, đặc biệt ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, được hâm nóng bởi cuộc đua cho vay đầu tư chứng khoán, nhà đất ẩn chứa nhiều rủi ro, dẫn đến hệ quả không tránh khỏi là lượng tiền bơm vào lưu thông tăng đột biến, đẩy chỉ số lạm phát ngày càng cao hơn.

Ông Trần Anh Vương, Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, trong bài tham luận tại diễn đàn, đã lập luận rằng căn nguyên của tình hình kinh tế hiện nay “có nguồn gốc từ việc quá kỳ vọng vào nền kinh tế phát triển nóng để nhanh chóng đuổi kịp các nước công nghiệp hóa chỉ bằng nền tài chính mở cửa quá nhanh thông qua đầu cơ chứng khoán, kinh doanh tài chính mà thiếu chỗ dựa nhân lực, khoa học – công nghệ và một nền công nghiệp hướng đến xuất khẩu”.

Ông Rama cho rằng, tăng trưởng tín dụng năm nay phải giảm ở mức 30% và khu vực ngân hàng cổ phần phải được giám sát chặt để tránh một kịch bản lặp lại như năm ngoái. Ông Vương cho rằng Chính phủ nên lắng nghe ý kiến của các nhà kinh tế về việc thay đổi cơ cấu nguồn vốn bất hợp lý hiện quá tập trung cho đầu tư công và khu vực kinh tế nhà nước nhưng kém hiệu quả, nhằm điều tiết và phân bổ lại nguồn vốn cho việc phát triển kinh tế bền vững bằng cách khuyến khích kinh tế tư nhân.

Ông Alain Cany, Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu (Eurocham) khẳng định, vấn đề tiền tệ là nguyên nhân cơ bản của tình trạng lạm phát hiện nay. “Chúng tôi đề nghị Chính phủ nhanh chóng thực hiện những thay đổi về cơ cấu trong nền kinh tế nhằm thúc đẩy sản xuất và duy trì tốc độ tăng trưởng”, ông Cany nhấn mạnh.

Vướng mắc WTO

Lộ trình thực thi cam kết WTO của Việt Nam kể từ sau khi vào sân chơi toàn cầu vẫn còn nhiều điều phải bàn. Nói hình ảnh thì chẳng khác gì câu lạc bộ bóng đá Việt Nam tham gia giải đấu lớn ở tầm quốc tế nhưng vẫn khư khư ôm thứ luật chơi, cách chơi, cách hành xử như ở nhà.

Nói thế để thấy mặc dù đã có nhiều chuyển biến song Việt Nam vẫn chưa thực sự hội nhập với “câu lạc bộ” thương mại – kinh tế lớn nhất thế giới này. Điển hình trong lĩnh vực cung cấp và dịch vụ phân phối.

Theo ông Fred Burke, Nhóm công tác sản xuất và phân phối của VBF, một chuỗi cung cấp kèm theo hạ tầng cơ sở phân phối hiệu quả có vai trò thiết yếu đối với khả năng cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường thế giới.

Việc Bộ Công thương ban hành Thông tư số 05/2008/TT-BCT thay thế cho Thông tư số 09/2007/TT-BTM quy định về quyền thương mại của doanh nghiệp có vốn FDI là một tin vui với các công ty nước ngoài. Thông tư mới đã hủy bỏ hạn chế đối với các công ty FDI vốn chỉ được sử dụng một nhà phân phối duy nhất được cấp phép trên lãnh thổ Việt Nam.

Nói cách khác, từ khi Thông tư số 09 được sửa đổi, các doanh nghiệp FDI “dễ thở” hơn trong việc tham gia vào hệ thống phân phối trong nước, và được phép có nhiều nhà phân phối nội địa.Nhưng phía trước còn nhiều thách thức khác. Doanh nghiệp nước ngoài vẫn còn vướng mắc với việc xin cấp phép tham gia vào các dịch vụ liên quan đến nhập khẩu và phân phối thương mại, kể cả ngay trong các lĩnh vực Việt Nam có cam kết WTO.

“Nếu những cam kết này không được triển khai ngay ở cấp địa phương thì nó sẽ làm giảm hiệu quả và tính cạnh tranh của chuỗi cung cấp hàng hóa, làm tăng chi phí cho nhà sản xuất và xuất khẩu”, ông Burke phát biểu. Tuy nhiên, quá trình cấp phép cho các dịch vụ của nhà nhập khẩu nước ngoài vẫn bị làm khó bởi tệ quan liêu, tùy tiện của cơ quan chức năng.

Ông Burke chỉ ra một trong những khâu mà nhà đầu tư bán lẻ (trong toàn chuỗi cung cấp) bị tệ quan liêu “hành” nhiều nhất là vấn đề “kiểm tra nhu cầu kinh tế” (ENT) theo quy định của Thông tư số 09. Nguyên nhân là quy định về ENT trong Thông tư số 09 còn thiếu rõ ràng đối với các sở kế hoạch đầu tư vì thế họ từ chối hồ sơ xin phép thành lập các cơ sở bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài. “Chính sự hạn chế cạnh tranh trong việc cung cấp hàng hóa cho người tiêu dùng trong ngành bán lẻ đã đẩy giá tiêu dùng lên cao”, ông Burke kết luận.

Sản xuất và phân phối cũng là lĩnh vực đang tồn tại nhiều quy định gây khó dễ cho hoạt động đầu tư của công ty nước ngoài. Lấy ví dụ, việc đăng ký kinh doanh trong ngành dịch vụ. Luật sư Trần Anh Đức phản ánh rằng nhiều cơ quan có thẩm quyền cấp phép rất miễn cưỡng cấp phép, cho dù cung cấp dịch vụ không bị luật Việt Nam và cam kết WTO hạn chế.

“Doanh nghiệp bị yêu cầu giải trình rất nhiều. Trên thực tế, thời gian cấp giấy phép cho một doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ phần mềm có thể bị kéo dài đến hơn tám tháng”, Luật sư Đức nói.

Giám đốc một công ty sản xuất nước ngoài đóng tại Hà Nội tâm sự với TBKTSG rằng, ông và các cộng sự đến Việt Nam không phải để ngắm cảnh hay nghỉ dưỡng. Đầu tư không ít tiền của, công sức và thời gian nhưng thành quả mà công ty ông nhận được nhiều khi không tương xứng, không phải vì kinh doanh kém hay thị trường Việt Nam không có cơ hội. “Tôi nhấn mạnh, Việt Nam trước sau vẫn là địa điểm tốt để làm ăn. Các bạn có mọi yếu tố để thu hút nhà đầu tư. Vấn đề là các bạn phải tự giải phóng khỏi những rào cản hành chính đang kìm hãm môi trường đầu tư và gây trở ngại cho nhà đầu tư”, doanh nhân này nói.

Hội nghị giữa kỳ 2008

Hội nghị giữa kỳ Nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG Meeting) sẽ diễn ra tại thị trấn Sapa, tỉnh Lào Cai trong hai ngày 5 và 6-6. Hội nghị không chính thức lần này sẽ tập trung vào năm nhóm chủ đề chính, bao gồm:

1. Cập nhật tình hình phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam, phát triển kinh tế vĩ mô, các điều chỉnh ưu tiên trong kế hoạch và ảnh hưởng đến người nghèo.

2. Báo cáo từ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam.

3. Báo cáo từ cuộc thảo luận lần thứ ba về chống tham nhũng (ngày 3-6 tại Hà Nội).

4. Các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu, kế hoạch hành động quốc gia và điều phối liên bộ, ngành.5. Phát triển các tỉnh, khu vực miền núi phía Bắc và hiệu quả viện trợ, các vấn đề liên quan đến dân tộc thiểu số và hiệu quả của các cơ chế cung cấp viện trợ.

Đoàn đại biểu Chính phủ do Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng dẫn đầu cùng với lãnh đạo các bộ ngành. Các đồng chủ tịch của CG là Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư Võ Hồng Phúc và Phó chủ tịch WB khu vực Đông Á – Thái Bình Dương James Adams. Cuối năm ngoái, tại CG ở Hà Nội, các nhà tài trợ đã cam kết viện trợ cho Việt Nam mức vốn ODA kỷ lục 5,4 tỉ đô la Mỹ.

THÀNH TRUNG

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới