Thứ Năm, 18/07/2024, 04:56
25.6 C
Ho Chi Minh City

Nhiều công trình sử dụng TPCP không đạt tiến độ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nhiều công trình sử dụng TPCP không đạt tiến độ

Hồng Phúc thực hiện

Ông Trần Văn Dũng. Ảnh: HNX cung cấp.

(TBKTSG Online) – Việc huy động vốn qua kênh trái phiếu chính phủ (TPCP) đã diễn ra rất tốt trong nửa đầu năm nay, song ông Trần Văn Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX, đơn vị làm nhiệm vụ đấu thầu TPCP), cho rằng nếu huy động quá mức và sử dụng vốn không hiệu quả thì TPCP sớm muộn cũng trở thành gánh nặng cho quốc gia và có thể tạo sức ép lớn cho lạm phát.

Ông Dũng đã trao đổi thẳng thắn với Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online các vấn đề liên quan đến việc huy động và sử dụng vốn từ TPCP.   

TBKTSG Online: Thưa ông, thị trường TPCP còn hấp dẫn không khi lãi suất tiếp tục giảm?

Ông Trần Văn Dũng: Thị trường TPCP từ nay đến cuối năm vẫn còn hấp dẫn vì nhiều yếu tố. Mặt bằng lãi suất tại Việt Nam tuy giảm nhưng so với quốc tế vẫn rất cao. Nếu tỷ giá ổn định và cán cân thương mại tương đối cân bằng thì TPCP vẫn hấp dẫn, nhất là khi lạm pháp được kiềm chế.

Ở một góc độ khác, có thể thấy lượng tiền gửi vào hệ thống ngân hàng vẫn tăng. Tăng trưởng tín dụng sẽ được đẩy mạnh trong 6 tháng cuối năm nhưng không có khả năng tất cả ngân hàng cũng đồng loạt tăng tín dụng nên lượng tiền mặt thừa về mặt kỹ thuật tại bất cứ thời điểm nào vẫn còn và một phần trong số đó sẽ tiếp tục đầu tư vào TPCP.

Lượng TPCP niêm yết trên thị trường tương đối lớn. Hiện nay nhu cầu giao dịch mua đi bán lại rất cao nên khả năng thanh khoản TPCP thứ cấp vẫn tốt. Do vậy, TPCP vẫn là kênh các nhà đầu tư lớn lựa chọn.

Ông có vẻ lạc quan về kênh TPCP nhưng theo các tổ chức quốc tế thì nợ công của Việt Nam đã lên tới rất cao?

– Nợ công chiếm 55,7% (con số của Bộ Tài chính) hay 90% tổng sản phẩm nội địa (GDP) là do cách định nghĩa về nợ công. Theo tôi, khi xét về nợ công cần lưu ý đến ngưỡng an toàn, được xác định trên cơ sở khả năng trả nợ của một quốc gia. Bất kỳ chính phủ nào cũng phải vay nợ để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, nhưng không nên vượt xa ngưỡng an toàn vì rủi ro mất cân đối vĩ mô. Ngưỡng an toàn này ở từng quốc gia khác khau. Ví dụ cộng đồng EU khi thành lập đã xác định mục tiêu nợ công của từng quốc gia ở mức 60% GDP, sau này, các quốc gia không giảm được nợ công như Hy Lạp, Tây Ban Nha đều gặp vấn đề. Các nước như Mỹ, Nhật thì mức nợ công khoảng 100% GDP vẫn đuợc coi là an toàn. Các nuớc phát triển trong khối ASEAN thì đang duy trì mức nợ công 50-80% GDP.

Ở Việt Nam, theo tính toán của Chính phủ thì nợ công đang chiếm khoảng 55,7% GDP và ở mức an toàn, nhưng cần lưu ý là nợ TPCP chiếm khoảng 19% GDP; còn lại là các khoản vay khác như vay ODA…Trong tương lai khi tăng trưởng nợ ODA giảm thì tỷ lệ nợ công bằng TPCP chắc chắn sẽ tăng thêm. Chính phủ sẽ liên tục phát hành TPCP nhưng cần duy trì mức độ an toàn về nợ công. Và cách tốt nhất để duy trì ngưỡng an toàn là chọn lọc dự án đầu tư từ nguồn trái phiếu và kiểm soát hiệu quả sử dụng nguồn vốn TPCP.

Huy động được TPCP ở lãi suất hợp lý là rất tốt nhưng vấn đề tiếp theo là quản lý đồng vốn đó như thế nào. Với góc nhìn của người gắn bó với thị trường lâu năm, ông nói gì về việc sử dụng vốn TPCP?

– Sử dụng vốn rõ ràng là câu chuyện lớn. Nếu sử dụng vốn không hiệu quả thì về lâu dài gánh nặng nợ càng tăng dẫn đến lạm phát và mất cân đối vĩ mô trong tương lai.

Tôi cho rằng nguồn vốn huy động từ TPCP là lớn nhưng cũng là rất hữu hạn so với nhu cầu phát triển. Khi đã xác định xong danh mục dự án đầu tư bằng vốn TPCP thì cần tổ chức thực hiện dứt điểm theo tiến độ dự kiến để các dự án hoàn thành phát huy tác dụng, tạo nguồn thu trực tiếp hoặc gián tiếp để Chính phủ trả nợ và huy động tiếp. Trên thực tế vẫn còn nhiều công trình sử dụng TPCP không đạt tiết độ và không phát huy hiệu quả kinh tế như dự kiến, nên tôi cho rằng cần có cơ chế gắn trách nhiệm người sử dụng vốn với mục đích và tiến độ công trình. Quyết định mới đây của Quốc hội và của Chính phủ về việc thực hiện kiểm soát sử dụng vốn TPCP là một sự chuyển biến tốt theo chiều hướng này.

Cơn say tín dụng cách đây vài năm đã góp phần để lại hậu quả cho nền kinh tế như bây giờ, và liệu việc cổ vũ cho huy động vốn từ trái phiếu sẽ tác động không tốt cho nền kinh tế?

– Không phải ta đang tạo ra cơn say trái phiếu mà đó là con đường tất yếu. Một quốc gia muốn phát triển thì cần phải có đầu tư, và khi đầu tư tư nhân không phát triển được như thời gian vừa rồi thì đầu tư công buộc phải tăng để duy trì tổng mức đầu tư toàn xã hội.

Điều đáng lưu ý khi tăng đầu tư công là cần cân bằng cho được các mục tiêu về quản lý kinh tế vĩ mô, ổn định lạm phát, giữ giá trị đồng tiền và tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng, chứ không đuợc thay thế khu vực tư nhân. Do vậy, đầu tư công cần tận dụng đầu tư cho phát triển hạ tầng, đó là cơ hội và cũng là logic hợp lý để tăng đầu tư Chính phủ. Nhưng khi đầu tư tư nhân có điều kiện tăng trở lại, tín dụng tăng được thì đầu tư công sẽ giảm dần về tỷ trọng, huy động vốn TPCP sẽ chậm lại. Đó chính là linh hồn trong sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ mà bất kỳ nhà hoạch định và quyết định chính sách nào cũng phải cân nhắc tại mọi thời điểm. Nếu huy động quá mức và sử dụng không hiệu quả sớm muộn cũng trở thành gánh nặng cho quốc gia và tạo sức ép lớn cho lạm phát. Vì thế TPCP là lựa chọn tất yếu thời điểm này nhưng không nên tạo ra ảo vọng quá lớn và cơn say.

Nếu như cả năm 2012, HNX huy động được 167.000 tỉ đồng thì 6 tháng đầu năm nay đã huy động được tới 122.000 tỉ đồng. Quy mô TPCP niêm yết đến ngày 15-6 đạt xấp xỉ 456.000 tỉ đồng, tăng 19% so với cuối năm 2012. Giá trị giao dịch trên thị trường thứ cấp lên tới 1.900 tỉ đồng/phiên, lớn gấp hơn 2 lần so với năm 2012.

(Nguồn: HNX)

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới