Thứ Sáu, 14/06/2024, 10:24
33.9 C
Ho Chi Minh City

Nhân lực CNTT: Cung vượt cầu, vẫn thiếu!

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nhân lực CNTT: Cung vượt cầu, vẫn thiếu!

Để lập trình viên có đủ kỹ năng làm việc nhiều doanh nghiệp phải tự đào tạo lại – Ảnh: Lê Toàn

(TBKTSG Online) – “Khát” nhân lực công nghệ thông tin (CNTT) luôn là vấn đề bức xúc của nhiều doanh nghiệp phần mềm, những con số khảo sát về tình hình nhân lực CNTT tại một hội thảo cấp quốc gia vừa diễn ra tại Đà Nẵng hồi đầu tháng 1-2008, đã khiến nhiều người không khỏi buồn lòng vì thực trạng vẫn… y như cũ.

Cung thừa, cầu vẫn thiếu!

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới được công bố tại hội thảo, khoảng 60% lao động trẻ VN tốt nghiệp từ các trường dạy nghề và cao đẳng cần phải được đào tạo lại ngay sau khi được tuyển dụng, một số doanh nghiệp phần mềm phải đào tạo lại 80-90% số sinh viên tốt nghiệp…

Các doanh nghiệp cần hàng trăm nhân lực như Intel, Renesas, TMA,… vẫn không tìm được đủ người dù cung đang vượt cầu gấp nhiều lần. Ông Nguyễn Hữu Lệ, Chủ tịch HĐQT Công ty TMA thừa nhận: “TMA cần từ 300-500 kỹ sư, tuy nhiên thách thức hiện nay là nhân lực thiếu kỹ năng thực hành lẫn giao tiếp. Với tốc độ tăng trưởng của ngành gia công phần mềm Việt Nam là hơn 50% mỗi năm thì sẽ cần ít nhất 5 – 10 ngàn kỹ sư/năm nhưng rất nhiều sinh viên tốt nghiệp CNTT chưa kiếm được việc làm hoặc làm trái nghề do thiếu kỹ năng…”.

Công ty thiết kế Renesas VN cũng gian nan không kém trên con đường tìm kiếm nhân lực. Doanh nghiệp này có nhu cầu tuyển dụng 500 kỹ sư, mặc dù luôn bám sát các đợt ra trường của sinh viên nhưng cũng chỉ tuyển dụng được không quá 100 người. Thế nhưng, những sinh viên được chọn lựa cũng phải qua từ 3-6 tháng đào tạo lại mới có thể sử dụng được.

Ông Phạm Tấn Công, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm VN (VINASA) cho biết, năm 2008, VINASA cần khoảng 5.000 kỹ sư phần mềm. Các tập đoàn như IBM cần 2.000 kỹ sư, FPT cần 3.000 kỹ sư, hãng Boeing đang tìm đối tác tại VN với yêu cầu mỗi hợp đồng cần tối thiểu 1.000 kỹ sư phần mềm. Tuy nhiên, thực tế thì các trường đại học, cao đẳng hiện không thể đáp ứng được cả chuyên môn lẫn ngoại ngữ (Anh, Nhật).

Trong khi cả nước tính đến năm 2007 có 230 trường đại học, cao đẳng có đào tạo chuyên ngành CNTT với chỉ tiêu tuyển sinh mỗi năm không dưới 10.000 sinh viên; nhưng tỷ lệ sinh viên tìm được việc làm đúng chuyên ngành và có thể đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp còn quá khiêm tốn.

Chưa bao giờ nguồn nhân lực CNTT có chất lượng lại khan hiếm như hiện nay. Đó là chưa kể đến tình trạng nhảy việc, giành giật nhân lực giữa các doanh nghiệp đang diễn ra khiến nhiều doanh nghiệp “dở khóc, dở cười” vì “uổng công xúc tép nuôi cò”.

Việt Nam được công nhận là một điểm đến của ngành gia công phần mềm quốc tế, rất nhiều công ty lớn đang đến Việt Nam để gia công và đầu tư. Nếu không nhanh tay giải quyết vấn đề nhân lực, chúng ta sẽ mất rất nhiều cơ hội để phát triển ngành lẫn phát huy năng lực trí tuệ của người VN trong lĩnh vực công nghệ cao.

Cơ sở đào tạo chủ động bắt tay doanh nghiệp

Phải nhìn nhận rằng, thời gian vừa qua, một số trường đại học đã linh hoạt, chủ động hơn khi liên kết với các doanh nghiệp để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu. PGS.TS Dương Anh Đức, Phó hiệu trường trường ĐH Khoa học Tự nhiên TPHCM chia sẻ: “Chúng ta hiểu rằng, trồng cây nào sẽ ăn quả đó. Doanh nghiệp và cơ sở đào tạo không nên đổ lỗi cho nhau, mà cần phải ngồi lại với nhau để tìm ra tiếng nói chung. Mỗi doanh nghiệp có môi trường làm việc riêng, do đó việc mất vài tháng để sinh viên mới ra trường thích nghi là đương nhiên. Nếu sau vài tháng mà các bạn sinh viên hội nhập được là đạt yêu cầu. Về phía chúng tôi, đội ngũ giảng viên được cử đi học ở nước ngoài đang dần quay trở về. Từ nay đến năm 2010, số người trở về sẽ rất nhiều”. Cũng theo ông Đức, hiện nay chưa có nhiều doanh nghiệp giúp đỡ, tạo điều kiện cho cơ sở đào tạo để nâng chất lượng đầu ra lên, đồng thời giảm gánh nặng về chi phí đào tạo lại cho doanh nghiệp.

Đại học FPT và VINASA vừa ký kết một thỏa thuận hợp tác trong 5 năm. Theo thỏa thuận này, Đại học FPT sẽ xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng; tổ chức thực hiện các khoá học, cấp chứng chỉ ở các trình độ, nghề nghiệp theo yêu cầu và giới thiệu những sinh viên sắp tốt nghiệp của mình cho các doanh nghiệp thành viên của VINASA. Phía VINASA cũng phối hợp xây dựng và chỉnh sửa chương trình đào tạo phù hợp với tiêu chuẩn ngành CNTT… Việc ký kết này hứa hẹn sẽ cho ra đội ngũ nhân lực đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải quyết được tình trạng khan hiếm nhân lực trong các dự án CNTT.

Trung tâm đào tạo TMA của Công ty TMA trước nay chỉ đào tạo cho nội bộ công ty, mới đây đã được cấp phép triển khai đào tạo ngoài công ty cho các sinh viên (năm cuối hoặc đã tốt nghiệp) và các kỹ sư CNTT-VT, bắt đầu từ tháng 3 năm nay. “Trung tâm sẽ cung cấp các khóa đào tạo bổ sung nhằm giúp sinh viên mới tốt nghiệp đáp ứng được yêu cầu của ngành phần mềm. Hiện nay, một số trung tâm đào tạo CNTT cũng đã bắt đầu nhắm đến sinh viên mới tốt nghiệp nhưng hiện vẫn chưa có hoặc rất ít trung tâm áp dụng đào tạo theo mô hình dự án. Với 10 năm kinh nghiệp về gia công phần mềm, TMA hiểu rõ nhu cầu nhân lực của ngành. Chúng tôi dạy những gì mà ngành gia công phần mềm cần, bổ sung chứ không thay thế chương trình giảng dạy của các trường đại học, cao đẳng…”, ông Lệ chia sẻ.

Giải pháp ngắn hạn cho bài toán nhân lực

Phát biểu tại hội thảo “Đào tạo nguồn nhân lực CNTT-TT theo yêu cầu xã hội”, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ ra rằng, phải tập trung giải quyết sao cho từ nay đến năm 2010, các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng phải đảm bảo việc cung ứng đủ nhân lực cho thị trường CNTT. Nếu không làm được điều này, các cam kết đầu tư của các tập đoàn kinh tế với VN sẽ bị ảnh hưởng do thiếu nhân lực.

Riêng nhiệm vụ trọng tâm trong ba năm tới là phải thành lập ban điều hành chung về việc đào tạo nguồn nhân lực CNTT gồm Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính, Bộ TT-TT và Bộ Nội vụ nhằm kiểm tra giám sát, thúc đẩy việc thực thi các thỏa thuận, hợp đồng đã ký kết giữa các bộ, ngành, các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Bộ GD-ĐT và Bộ TT-TT đang xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực CNTT từ nay đến năm 2015 trình Chính phủ phê duyệt. Bộ GD-ĐT đã đưa ra các giải pháp cơ bản như nâng cao năng lực của đội ngũ giảng viên đào tạo CNTT-TT; đến năm 2015 mỗi trường đại học, cao đẳng phải đảm bảo tỉ lệ 15 SV có một giảng viên CNTT; trình độ của giảng viên cũng phải nâng lên 50% là thạc sĩ và 30% là tiến sĩ; mở rộng qui mô, hình thức đào tạo; đổi mới nội dung, phương thức giảng dạy CNTT; tăng cường dạy tiếng Anh và dạy CNTT bằng tiếng Anh…

Theo PGS.TS Dương Anh Đức, muốn nâng chất lượng nhân lực CNTT-TT lên, cần đầu tư trang bị cơ sở vật chất đầy đủ để phục vụ cho công tác dạy và học một cách hiệu quả. “Đặc thù của ngành CNTT là không cần đầu tư một lần với số tiền quá lớn mà có thể chia nhỏ, nhưng phải thường xuyên cập nhật, nâng cao công nghệ. Sinh viên VN rất có tiềm năng, chỉ cần được chăm chút bởi đội ngũ giảng viên có năng lực và sự chia sẻ gánh nặng từ giới công nghiệp thì không lâu nữa sẽ có thể san bằng khoảng cách với thế giới”.

VÕ QUỲNH

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới