Thứ Ba, 16/07/2024, 03:21
25.6 C
Ho Chi Minh City

Người tiêu dùng được lợi gì từ Nghị định 116?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Người tiêu dùng được lợi gì từ Nghị định 116?

Huỳnh Hương

(TBKTSG Online) – Số lượng ô tô cá nhân nhìn thấy trên đường phố là một trong những yếu tố trực quan để đánh giá độ thịnh vượng cũng như chất lượng sống của người dân ở mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, thuế nhập khẩu giảm về 0% từ ngày 1-1-2018 là cơ hội tốt cho những người muốn có ô tô, nhưng Nghị định 116/2017 về điều kiện nhập khẩu, kinh doanh ô tô áp dụng cũng từ ngày 1-1 làm cho cơ hội này trở nên khó khăn hơn.

Tỷ lệ người dân mua ô tô thấp

Theo Dữ liệu về Chỉ số Chất lượng cuộc sống được thu thập bởi Numbeo.com – trang web dữ liệu nổi tiếng về các thành phố và quốc gia trên thế giới, bảy tiêu chí “Mức độ an toàn, Chăm sóc sức khỏe, Giá tiêu dùng, Sức mua, Giao thông đi lại, Mức độ ô nhiễm và Giá nhà đất so với thu nhập” là những yếu tố quan trọng nhất đo lường chất lượng cuộc sống.

Tại Việt Nam, nếu xét riêng chỉ số giá tiêu dùng và sức mua tại thị trường ô tô, sẽ thấy rằng chỉ số chất lượng cuộc sống của người Việt Nam còn hạn chế trong khu vực. Báo cáo nghiên cứu của Solidiance (6-2017) cho thấy cứ 1.000 người Việt Nam mới có 16 người sở hữu ô tô. Con số này thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Malaysia là 341 xe/1.000 dân, Thái Lan là 196 xe/1.000 dân, và ngay cả đất nước đông dân như Indonesia cũng là 55 xe/1.000 dân.

Theo phân tích của Solidiance, có nhiều nguyên nhân khiến tỷ lệ sở hữu xe hơi của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn, trong đó nguyên nhân chủ chốt là giá ô tô tại Việt Nam vẫn cao hơn so với các quốc gia khác trong khu vực. Điều này là do Việt Nam đang áp mức thuế và phí cao để bảo vệ ngành ô tô nội địa. Hiện người mua ô tô đang phải trả đến 3 loại thuế và 5 loại phí khác nhau.

Báo cáo “Lái xe Việt Nam: Liệu thị trường xe chở khách của Việt Nam có tăng tốc?”, Công ty Tư vấn Chiến lược Solidiance (6-2017).

Tín hiệu tích cực về việc khơi dậy giấc mơ sở hữu ô tô bắt đầu được nhen nhóm khi thuế nhập khẩu ô tô từ ASEAN về 0% vào đầu 2018, nhưng Nghị định 116/2017 về điều kiện nhập khẩu, kinh doanh ô tô có thể có thể không làm giá xe hạ như nhiều người mong đợi.

Thị trường ô tô trong nước từ năm 2018 sẽ ra sao?

Do thuế nhập khẩu ô tô từ ASEAN về 0% đi kèm lo ngại lượng xe nhập khẩu sẽ ồ ạt tràn vào nước ta trong năm 2018, nên ngày 17-10 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2017 về điều kiện nhập khẩu, kinh doanh ô tô áp dụng vào ngày 1-1-2018.

Chủ trương ban đầu của chính sách là đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng bởi Nghị định 116 tạo dựng những tiêu chuẩn, quy định phi thuế quan cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ô tô. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia dự đoán rằng, với Nghị định 116 người tiêu dùng muốn sở hữu ô tô sẽ phải chi trả nhiều hơn so với mức mà họ đang kỳ vọng từ việc giảm thuế.

Có doanh nghiệp trong ngành ô tô cho rằng chính sách mới này sẽ làm họ mất thêm thời gian và làm tăng chi phí với ước tính cần tới 2 tháng và chi phí khoảng 10.000 đô la Mỹ phát sinh cho việc thử nghiệm một kiểu, loại xe trong từng lô hàng. Nó không chỉ tạo gánh nặng cho doanh nghiệp mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng vì sẽ tác động vào giá xe và tạo ra sự khan hiếm nguồn hàng.

Lãnh đạo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đề xuất Chính phủ cân nhắc, xem xét tổng thể để tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, thống nhất và ổn định cho các nhà đầu tư cũng như loại bỏ các hàng rào phi thuế quan để đảm bảo việc lưu thông thương mại thuận lợi giữa các quốc gia, đóng góp vào sự tăng trưởng của GDP Việt Nam.

VAMA kiến nghị tạm hoãn thi hành các quy định đối với nhập khẩu ô tô có trong Nghị định 116 ít nhất 6 tháng, sửa đổi yêu cầu của giấy chứng nhận kiểu loại ở nước ngoài, thay đổi quy định với yêu cầu kiểm định đối với từng lô xe nhập khẩu và cuối cùng là bỏ yêu cầu về đường thử xe (dài 800m).

Đối với xe nhập khẩu, trước tiên và rõ rệt nhất, giá xe lập tức bị tác động bởi chính sách này. Nhìn vào giá bán xe được nhiều nhà sản xuất công bố cho năm 2018 có thể thấy rõ những kỳ vọng của người dân về việc giá xe giảm sâu đã không diễn ra. Đây có thể xem là tác động trực tiếp từ các yêu cầu mới mà Nghị định 116 đặt ra như: phải có giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại ô tô nhập khẩu được cấp bởi cơ quan tổ chức có thẩm quyền nước ngoài trước khi được thử nghiệm tại Việt Nam, có đường thử chuyên dụng, kiểm tra thử nghiệm theo từng lô thay vì chứng nhận theo kiểu loại. Nó khiến cho mỗi một lô xe về, mỗi xe sẽ gánh thêm hàng chục triệu đồng.

Người tiêu dùng cũng sẽ phải chờ đợi lâu hơn vì việc đáp ứng yêu cầu mới tốn rất nhiều thời gian. Từ nay đến quí 1-2018, nhiều mẫu xe nhập khẩu phổ biến đều không thể đưa về nước như dự kiến. Đại diện Ford Việt Nam xác nhận, đã có yêu cầu các đại lý ngưng nhận đặt hàng hai mẫu xe Ford Ranger và Explorer, thuộc lô sản xuất ở nước ngoài tháng 1 và tháng 2. Toyota Việt Nam cũng dự báo nhiều loại xe nhập khẩu khác cũng bị ảnh hưởng, lớn nhất là các mẫu xe Fortuner, Yaris và Wigo. Nhiều hãng xe khác như Chevrolet, Mitsubishi có nguồn xe nhập từ Thái Lan cũng bị ảnh hưởng vì phải bổ sung thêm nhiều giấy tờ mới.

Theo Nghị định 116, doanh nghiệp nhập khẩu ô tô phải cung cấp cho cơ quan quản lý chất lượng bản sao giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại ô tô nhập khẩu được cấp bởi cơ quan, tổ chức có thẩm quyền nước ngoài từ ngày 1-1-2018. Đây là yêu cầu rất khó vì đa số các doanh nghiệp đều không thể tìm được bất kỳ một giấy chứng nhận kiểu loại nước ngoài nào phù hợp với thông số kỹ thuật của các xe ô tô nhập khẩu vào Việt Nam.

Những người trong ngành cho rằng yêu cầu này “không phù hợp với xu hướng hội nhập thế giới”, vì sẽ khó tìm được nhà sản xuất nào đáp ứng được yêu cầu nêu trên.

Thị trường ô tô muốn có lợi cho người tiêu dùng, Chính phủ thu được thuế thì phải giải quyết được rào cản về giá và tạo lập thị trường có sự cạnh tranh bình đẳng, đặt quyền lợi của người tiêu dùng lên trên hết. Vì chỉ có cạnh tranh thì người tiêu dùng mới có nhiều cơ hội sở hữu xe.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) 2017, các nhóm công tác về ô tô và xe máy, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu và Hiệp hội Doanh nghiệp Bắc Âu đã kiến nghị sửa đổi một số quy định tại Nghị định 116/2017/NĐ-CP của Chính phủ. Các doanh nghiệp cũng đề xuất Chính phủ tiếp tục áp dụng các quy định nhập khẩu và đăng kiểm hiện hành cho những xe nhập khẩu đã được đặt hàng trước thời điểm ban hành Nghị định 116 (ngày 17-10-2017) nhưng sang năm 2018 mới về đến Việt Nam.

 


 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới