Thứ Sáu, 14/06/2024, 07:17
30 C
Ho Chi Minh City

Ngổn ngang ngày tựu trường

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Ngổn ngang ngày tựu trường

Nguyễn Vân Cầm

Ngổn ngang ngày tựu trường
Ảnh: THANH TAO

(TBKTSG) – “Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường”.

Có lẽ khi viết bài “Tôi đi học”, nhà văn Thanh Tịnh không ngờ hai từ “hoang mang” mà ông dùng trong câu mở bài với nghĩa khác lại ứng vào tâm lý của nhiều người trước tình hình chung của nền giáo dục nước nhà như năm nay.

Đối với các em học sinh lớp 12, cho đến nay thông tin về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học vẫn còn rất mơ hồ. Nếu như cách đây chỉ mới một năm, những thay đổi trong cách thức thi đã từng gây bất ngờ với mọi người, thì nay các em nghe nói kỳ thi năm 2015 sẽ có những thay đổi còn lớn hơn nữa với đủ các loại phương án được đưa ra.

Các em học sinh lớp dưới thì vừa bước vào năm học mới vừa hoang mang, không biết chương trình đang học sẽ được thay đổi như thế nào, sách giáo khoa sẽ được biên soạn lại ra sao. Ngay cả chuyện đơn giản nhất là sách giáo khoa và sách tham khảo cũng gây khó khăn cho phụ huynh khi dẫn con đi mua sách vào đầu năm học vì thiếu thông tin nhất quán.

Cũng may là Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã rút lại bớt một vấn đề có tiềm năng gây xáo động còn lớn hơn: cơ cấu lại số năm của từng cấp học với hai phương án khác nhau. Bằng không ngay cả giáo viên cũng sẽ hoang mang, nếu cấp 3 chỉ còn hai năm thì một số giáo viên dạy lớp 10 sẽ đi về đâu; nếu cấp 2 tăng lên năm năm lấy cơ sở vật chất đâu để dạy.

Có một vấn đề mà khi tranh luận về nền giáo dục hiện nay, người lớn đã bỏ quên: đó là tâm lý tiếp nhận thông tin của các em. Làm sao các em yên tâm với một chương trình học và bộ sách giáo khoa được chính Bộ GD-ĐT chỉ ra biết bao là thiếu sót, hạn chế, và lấy đó làm lý do đổi mới chương trình và sách giáo khoa? Làm sao các em chuyên tâm nỗ lực hết mình khi chính cha mẹ các em mỗi khi nhắc đến nền giáo dục nước nhà lại hết lời chê bai nó? Chính tâm lý này sẽ tạo nên thói quen đổ lỗi ở các em, rằng yếu kém của bản thân là do những khuyết tật của nền giáo dục chứ không phải do mình chưa cố gắng hết sức
Giáo dục là lĩnh vực liên quan đến hầu như tất cả mọi người, là nơi hầu như bất kỳ ai cũng có thể lên tiếng chẳng kém gì một chuyên gia trong ngành. Bởi vậy, đây cũng là lĩnh vực thông tin bị nhiễu nhiều nhất, là nơi người lớn thường nói một điều rồi làm một nẻo, càng gây ra sự hoang mang ở các em.

Có lẽ ai cũng từng tặc lưỡi tỏ ra thất vọng khi nghe học sinh chán học môn sử, điểm môn sử thấp hay học sinh không biết những nội dung rất cơ bản của lịch sử nước nhà. Thế nhưng cứ thành thật hỏi lại chính mình, lúc con cái chuẩn bị bài lên lớp, có lúc nào chúng ta bảo chúng hãy chú tâm học các “môn chính” như toán, lý rồi bày chúng cách đối phó với các “môn phụ” như sử hay địa lý?

Trong bối cảnh đó, việc Bộ GD-ĐT tung ra hết ý tưởng này đến đề án nọ khi chưa thiết kế được một bản vẽ tổng thể để cải cách toàn diện nền giáo dục là một điều thiếu cẩn trọng, gây hoang mang ở học sinh và phụ huynh một cách không cần thiết.

Việc bàn cho ra lẽ để duy trì một hay hai kỳ thi là quan trọng, nhưng dường như mọi tranh luận đã quá chú trọng vào tiểu tiết mà quên mất cái tổng thể của vấn đề. Điều chính yếu vẫn là quá trình học trong suốt 12 năm của các em. Đó mới là yếu tố cơ bản, thi cử chỉ là chuyện đến sau.

Tương tự như vậy, chuyện chương trình và sách giáo khoa cũng là những vấn đề then chốt, nhưng làm sao then chốt bằng lời giải đáp cho câu hỏi làm cách nào để nâng cao tinh thần tự lực ham học, tìm tòi, thu nhận kiến thức từ nhiều nguồn của các em? Đây mới là động lực thúc đẩy sự phát triển của giáo dục và tự giáo dục, là nền tảng cho giáo dục không phải trong một sớm một chiều mà trong suốt hàng ngàn năm nay.

Thiết nghĩ Bộ GD-ĐT nên vạch ra một lộ trình rõ ràng với những cột mốc cụ thể, phải tổ chức những cuộc nghiên cứu nghiêm túc, và chỉ tung ra cho công luận sau khi đã có những kết quả ban đầu. Ý nghĩa của việc làm này là cho học sinh thấy, giáo dục là câu chuyện dài hạn chứ không phải chỉ một hay hai kỳ thi.
Bộ GD-ĐT phải đóng vai trò kiến trúc sư, có bản vẽ rồi còn lo xây nhà chứ chưa gì đã lo chuyện dọn qua nhà mới, làm sao mọi người không hoang mang.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới