Thứ Hai, 17/06/2024, 20:31
28.9 C
Ho Chi Minh City

Năm của những củ khoai

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Năm của những củ khoai

Liên hiệp quốc đã chọn năm 2008 là Năm quốc tế khoai

(TBKTSG)- Chúng ta đã bước sang tháng thứ sáu của Năm quốc tế khoai. Việc vinh danh củ khoai chẳng phải là chuyện đùa mà do chính Liên hiệp quốc đề ra. Nếu không tin, cứ truy cập địa chỉ www.potato2008.org.

Trong tình hình giá dầu cứ tiếp tục tăng cao khiến chi phí vận chuyển lương thực, thực phẩm bị đẩy lên mãi thì củ khoai được chú ý đến nhiều hơn vì nó có thể sẽ là cây lương thực quan trọng hàng đầu cho những nền kinh tế không thể tiêu thụ nhiều gạo, bột mì.

Lâu nay, chúng ta quen dùng tên gọi loại cây lương thực này để chỉ những gì bị xem là tầm thường, nhỏ bé, không có giá trị cao. “Đồ củ khoai” còn là cụm từ chê bai một ai đó quá dốt nát, quê mùa. “Couch potato” là từ người Mỹ dùng gọi người suốt ngày mê mẩn trước màn hình ti vi.

Thế nhưng không có củ khoai thì nhiều dân tộc đã thiếu cái ăn trầm trọng. Và nếu không nhờ đã rất giỏi kinh doanh củ khoai thì một chàng thiếu niên 14 tuổi chỉ với 50 đô la Mỹ trong túi đã không thể trở thành một trong những tỉ phú hàng đầu thế giới. Đó là ông J. R. Simplot mới qua đời ngày 25-5 vừa qua, thọ 99 tuổi. Khi nhắm mắt xuôi tay, ông Simplot để lại gia tài ước khoảng 3,6 tỉ đô la Mỹ, xếp hạng thứ 89 trong danh sách Forbes những người Mỹ giàu có nhất năm 2007.

Ông chính là chủ nhân nhà máy chế biến khoai tây lớn nhất thế giới ở Boise, bang Idaho. Sản phẩm của ông đã nuôi dưỡng hàng triệu lượt binh lính, sĩ quan quân lực Mỹ thời Thế chiến 2. Từ giữa thập niên 1960 trở đi, ông là nhà cung cấp khoai cho các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh nổi tiếng như McDonald’s, Burger King, Wendy. Và lâu nay người Mỹ quen gọi ông là Mr. Spud, tức “Ông củ khoai”.

Có thể nói rằng nhân loại đã được nuôi sống chủ yếu bằng hai loại cây lương thực là lúa mì (đa số các nước phương Tây) và lúa gạo (châu Á, Trung Đông); còn bắp thì chủ yếu dành cho gia súc. Tuy nhiên, do bắp ngày càng được dùng nhiều vào việc chế biến nhiên liệu sinh học nên dẫn đến sự thiếu hụt lương thực khiến giá lúa mì và lúa gạo tăng cao. Bên cạnh đó, mất mùa, thiên tai và cả vì thành thị hóa nông thôn, công nghiệp hóa nông thôn lẫn hành vi đầu cơ cũng khiến cho giá cả lương thực tăng lên.

Trong tình hình ấy, khoai bỗng được tái khám phá là một nguồn dinh dưỡng dồi dào với giá rất rẻ cho hơn 6 tỉ người. Điều đáng mừng là khoai tây có thể trồng được ở hầu hết các vùng địa hình và khí hậu.

Các nhà chuyên môn cho biết chỉ cần trung bình 75 lít nước tưới để thu được 1 ký khoai trong khi để có được 1 ký lúa mì người ta cần 500 lít nước và để có được 1 ký lúa gạo thì cần đến 3.000 lít nước. Nữ Tiến sĩ Carolyn Lister ở Viện Nghiên cứu cây lương thực, New Zealand, cho biết củ khoai có nhiều chất carbohydrates, vitamin C, potassium, proteins… là nguồn cung cấp năng lượng tốt cho con người và gia súc.

Đáng kể hơn, khoai cho sản lượng cao gấp từ 2 – 4 lần khi so với lúa mì và lúa gạo. “Dây chuyền cung ứng lương thực của thế giới đang bị sốc mạnh cho nên chúng ta phải nhìn thấy được thực tế rằng khoai chính là một giải pháp cứu đói hữu hiệu”, bà Pamela Anderson, Giám đốc Trung tâm Khoai quốc tế ở Lima, Peru, nhận định.

Vì thế, không lạ khi biết Liên hiệp quốc đã chọn năm 2008 là Năm quốc tế khoai. Tổ chức này gọi loại cây lương thực này là một “kho tàng ẩn kín”. Nhiều chính phủ cũng đã tập trung phát động chương trình trồng khoai trên diện rộng. Ở Peru, từ năm ngoái đã có chương trình quảng bá, khuyến khích việc sử dụng bột khoai để làm bánh thay cho bột lúa mì. Hiện nay bánh “bột khoai” được chính quyền Peru phát miễn phí cho học sinh, binh lính và phạm nhân với hy vọng nó sẽ trở thành thức ăn phổ biến trong xã hội.

Trong khi đó, Ấn Độ  đã ra chỉ thị cho các chuyên gia lương thực làm sao để trong năm hoặc 10 năm nữa, tổng sản lượng khoai tây phải tăng gấp hai lần so với hiện nay (hơn 25 triệu tấn/năm). Trung Quốc thì nay đã là nước sản xuất nhiều khoai tay nhất thế giới. Các nước thuộc vùng hạ Sahara ở châu Phi gần đây cũng phát triển cây khoai tây nhiều hơn bất kỳ loại cây lương thực nào.

Ngay bây giờ, khoai tây đã là cây lương thực quan trọng thứ tư của thế giới, sau lúa mì, lúa gạo và bắp. Năm 2006, cả thế giới sản xuất được hơn 315 triệu tấn khoai với hơn 5.000 giống khác nhau. Peru đã gửi vài ngàn mẫu gen giống khoai đến cho Kho dự phòng ngày tận thế (Doomsday Vault) lưu trữ ở gần Bắc Cực.

Nếu bạn là người thích món khoai tây chiên và cũng thích đi du lịch khám phá thì đừng quên đến thành phố Brugge ở Bỉ, đất nước được cho là xuất phát điểm của món ăn khoái khẩu này. Ở số nhà 33 phố Vlamingstraat, một trong những tòa nhà lâu đời nhất ở Brugge nay đã có “Friet Museum”, bảo tàng khoai tây chiên, một công trình của ông Eddy Van Belle. Mua vé giá 6 euro (khoảng 9 đô la Mỹ), bạn sẽ biết được nhiều thông tin bổ ích về loại cây lương thực có nguồn gốc từ Peru này. Khi thăm Brugge hay Bruxelles, bạn sẽ biết mức độ “nghiện” khoai chiên của người Bỉ. Nó kinh khủng đến độ mới gần đây đã nổ ra nhiều cuộc biểu tình vì lý do giá khoai chiên đã tăng cao vì giá nhiêu liệu tăng.

Và nếu mục tiêu của Liên hiệp quốc được thực hiện thì trong ba thập niên nữa, khoai sẽ trở thành cây lương thực chủ yếu nuôi sống nhiều gia đình nghèo khó trên khắp thế giới vì  nó dễ trồng, sản lượng cao và cung cấp đủ các chất bổ dưỡng. Ngoài ra, chính củ khoai cũng sẽ mang lại việc làm và thu nhập cho các nền kinh tế đang phát triển như phát biểu của ông NeBambi Lutaladio, thư ký điều phối chương trình Năm quốc tế củ khoai của Liên hiệp quốc.

DŨNG NGUYỄN (Tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới