Thứ Tư, 19/06/2024, 10:16
29.5 C
Ho Chi Minh City

Mỹ muốn xoay trục?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Mỹ muốn xoay trục?

Hải Đăng

(TBKTSG) – Hội nghị thượng đỉnh về an ninh hạt nhân (NSS) diễn ra từ 24 đến 25-3 tại Lahaye (Hà Lan) lần này bị phủ bóng bởi các cuộc gặp quan trọng liên quan đến những diễn biến ở Ukraine/Crimea.

Các nhà lãnh đạo G7 nhóm họp ở Lahaye. Ảnh: AP
Tại Hội nghị NSS lần thứ ba, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam về sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình; bảo đảm an toàn và an ninh hạt nhân; tuân thủ các biện pháp đã cam kết trong khuôn khổ các NSS trước đây. Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte nhấn mạnh tầm quan trọng của NSS là đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố hạt nhân bằng cách ngăn chặn vật liệu hạt nhân rơi vào tay kẻ xấu. Mong muốn của Hà Lan là, hội nghị sẽ tăng cường hơn nữa sự an toàn của các nước. Mục tiêu cuối cùng là làm cho thế giới an ninh hơn.

“Xoay” hay không “xoay”

Tâm điểm của dư luận là chuyến công du sáu ngày của Tổng thống Mỹ Barack Obama đến châu Âu. Nhiều đồn đoán cho rằng, ông Obama có thể phải ‘‘xoay trục” trở lại châu Âu, trong khi “giấc mơ châu Á” của ông chỉ mới bắt đầu.

Khó khăn đối với Tổng thống Obama hiện nay là thuyết phục các đồng minh châu Âu có lập trường cứng rắn hơn.

Vụ sáp nhập Crimea không chỉ vẽ lại bản đồ địa-chính trị châu Âu, mà còn đe dọa dấu chấm hết cho 25 năm quan hệ dẫu lắm sóng gió nhưng vẫn còn mang tính xây dựng giữa Nga với phương Tây. Một trong những đỉnh điểm của căng thẳng Đông-Tây hiện nay là việc các nhà lãnh đạo Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý và Nhật tuyên bố ngưng tham dự Hội nghị G8 với Nga cho tới khi nào Moscow thay đổi đường lối.

Bị G7 cô lập, người phát ngôn Điện Kremlin nói Nga sẵn sàng và quan tâm đến việc tiếp tục liên lạc với các nước trong khối G8. Tuy nhiên, theo ông Stephen Hadley, cựu Cố vấn an ninh quốc gia dưới thời Tổng thống George W.Bush, hố sâu lần này chưa dễ gì hàn gắn.

Nhưng nếu thiếu sự hợp tác của Moscow thì các cuộc đàm phán về hạt nhân Iran, vấn đề Syria và Triều Tiên đều có thể bị đình đốn. Cùng với những căng thẳng trên mặt trận ngoại giao và lệnh trừng phạt qua lại tới tấp, NATO liên tục đưa máy bay và tàu chiến đến tập trận với các nước gần Nga, trong khi Moscow và Kiev lại dàn quân dọc biên giới. Dẫu vậy, khả năng đụng độ vũ trang là không cao.

Nguyên nhân lớn nhất là do Nga và phương Tây đã bị khóa chặt trong tình trạng tùy thuộc kinh tế lẫn nhau. Các “ông lớn” của Mỹ như McDonald’s và Pepsi có mặt rộng rãi tại Nga. EU giao dịch với Nga còn nhiều hơn cả Mỹ, từ đại gia Siemens của Đức đến gã khổng lồ BP của Anh. Ở chiều ngược lại, khoảng phân nửa khối lượng xuất khẩu của Nga – chủ yếu là khí đốt, dầu và nguyên liệu thô – đều chảy qua EU.

Chỉ có con đường ngoại giao

Khó có thể nói về cuộc Chiến tranh Lạnh mới (thế hệ 2.0) trong bối cảnh hiện nay, khi mà riêng về nhu cầu khí đốt, châu Âu nhập 32% dầu và 30% khí từ Nga. Nếu phương Tây chuyển sang cấm vận năng lượng, Nga sẽ mất 100 tỉ đô la Mỹ, tức khoảng một phần năm doanh thu xuất khẩu. Ngoài ra, Nga và Mỹ còn nhiều lĩnh vực hợp tác song phương quan trọng. Mỹ phụ thuộc vào tên lửa của Nga nếu muốn ra vào Trạm không gian quốc tế (ISS) và phải bay qua không phận của Nga để vào Afghanistan. Cơ quan tình báo hai nước có cơ chế chia sẻ thông tin về các tổ chức khủng bố, trong khi Mỹ giúp Nga giải trừ vũ khí hạt nhân. Chỉ có thông qua ngoại giao mới tìm được một quy chế cho Crimea mà Ukraine, Nga và phương Tây có thể chấp nhận.

Qua các cuộc tiếp xúc tại Hà Lan, cho dù không phái đoàn nào đề cập đến giải pháp quân sự, nhưng các đồng minh của Kiev vẫn hết sức lo ngại. Các biện pháp trừng phạt kinh tế nhắm vào nước Nga sẽ đem lại nhiều hậu quả mà nhóm G7 đã bàn thảo kỹ trong cuộc họp bất thường.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới