Thứ Ba, 25/06/2024, 20:22
26.6 C
Ho Chi Minh City

Mở cửa thị trường gạo: Cơ hội và thách thức

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Mở cửa thị trường gạo: Cơ hội và thách thức

Giá gạo nguyên liệu và khối lượng gạo xuất khẩu của cả nước trong năm 2010 – TL.

Việt Nam là một trong hai nước dẫn đầu về xuất khẩu gạo trên thế giới. Mặc dù vậy, 2011 sẽ là năm thách thức lớn với các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam khi có sự cạnh tranh của các doanh nghiệp nước ngoài.

>>Bức tranh xuất khẩu gạo 2010

>>Xuất khẩu gạo theo nghị định 109: Lợi hại ra sao?

Theo tiến trình hội nhập WTO, năm 2011, Việt Nam mở cửa thị trường xuất khẩu gạo để các doanh nghiệp nước ngoài có quyền trực tiếp tham gia, không cần phải liên doanh liên kết đầu tư như trước.

Doanh nghiệp ngoại sẽ tham gia thị trường

Khi vào kinh doanh gạo, doanh nghiệp nước ngoài bắt buộc phải tuân thủ quy định tại Nghị định 109/2010/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ 1/1/2011 về kinh doanh xuất khẩu gạo. Việc các doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào thị trường gạo trong nước đương nhiên sẽ gây những bất lợi nhất định cho các doanh nghiệp 100% vốn trong nước.

Với lợi thế về vốn, công nghệ và mạng lưới tiêu thụ toàn cầu, các doanh nghiệp nước ngoài có lợi thế cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với những khó khăn trước mắt khi bước vào kinh doanh tại thị trường Việt Nam. Đó là hệ thống hạ tầng kho bãi, mạng lưới thu mua chưa đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế…

Với điều kiện kinh doanh mới này, theo phân tích của một chuyên gia thuộc Tổng công ty Lương thực Miền Bắc (Vinafood 1), không chỉ doanh nghiệp nước ngoài mà Nghị định 109 về kinh doanh xuất khẩu gạo cũng “sàng lọc” những doanh nghiệp Việt Nam nhỏ lẻ, không đáp ứng điều kiện thì sau 9 tháng kể từ 1/1/2011 sẽ phải “dẹp tiệm”.

Doanh nghiệp nội tự tin cạnh tranh

Theo đó, các doanh nghiệp ngoại phải làm lại công việc mà cả chục năm qua các doanh nghiệp nội đã làm để đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh.

Đó là có ít nhất 1 kho chuyên dùng với sức chứa tối thiểu 5.000 tấn lúa và 1 cơ sở xay – xát lúa, gạo với công suất tối thiểu 10 tấn lúa/giờ, phù hợp quy chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và phải trữ ít nhất 10% lượng gạo xuất khẩu 6 tháng trước đó; khi xuất cho bên thứ ba là nước hoặc vùng lãnh thổ có giao dịch hợp đồng tập trung với Việt Nam phải được sự đồng ý của bên bán (theo thông tư số 44/2010/TT-BCT của Bộ Công Thương).

Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tự tin trong cuộc cạnh tranh mới này. Năm 2010 có đến 264 doanh nghiệp thuộc nhiều thành phần kinh tế tham gia xuất khẩu nhưng trong thực tế chỉ có hơn 30 doanh nghiệp thực thụ làm gạo xuất khẩu. Nghị định 109 của Chính phủ về tổ chức kinh doanh xuất khẩu gạo ban hành, có hiệu lực từ năm 2011 sẽ làm các doanh nghiệp xuất khẩu gạo tập trung, có nguồn lực để có thể cạnh tranh. Các doanh nghiệp nhỏ trong thời gian tới có thể trở thành chân rết cung ứng cho doanh nghiệp nước ngoài.

Cho nên ngoài việc cung ứng cho các khách hàng truyền thống, khách hàng tập trung, Tổng công ty Lương thực Miền Nam, nhà xuất khẩu gạo lớn nhất hiện nay của Việt Nam, đang hướng tới xây dựng kho dự trữ với trữ lượng 1 triệu tấn gạo, cũng như sản xuất các loại gạo đem lại giá trị gia tăng.

Hợp đồng do Tổng công ty Lương thực Miền Nam liên kết với Cục Trồng trọt tạo vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao xuất khẩu đã thực hiện hơn 10.000 héc ta, đang mở rộng theo yêu cầu của người làm lúa. Tuy nhiên, cũng theo VFA, nếu chủ quan, không chỉ hơn 200 doanh nghiệp nhỏ mà cả 30 doanh nghiệp lớn được chuẩn bị kỹ “lực lượng” lâu nay cũng gặp nhiều khó khăn trên sân nhà. Bởi trên thương trường, vốn là yếu tố quan trọng nhất thì doanh nghiệp ngoại lại nhiều tiềm lực hơn.

Thế nên muốn tồn tại, VFA cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh chóng thay đổi từ công nghệ, kho tàng, máy móc thiết bị, đầu tư vùng nguyên liệu liên kết, chuỗi giá trị với người sản xuất, thương lái, các nhà máy xay xát, chế biến…

Theo ông Trịnh Văn Tiến, chuyên gia phân tích dự báo thị trường (Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn – Ipsard), Nghị định 109/NĐ-CP là bước đi cần thiết để chuẩn bị đối phó với sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp nước ngoài. Như vậy, công tác tổ chức thị trường sẽ được cải thiện. Việc tiến hành xây dựng hệ thống kho chứa cũng đang được tiến hành khẩn trương và bước sang năm 2011, năng lực dự trữ và bảo quản lúa gạo của Việt Nam sẽ được nâng cao. Tuy nhiên, ông Tiến cho rằng, việc mở cửa thị trường gạo mang lại nhiều cơ hội hơn là thách thức do tạo được sân chơi bình đẳng hơn giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Thông qua cạnh tranh bình đẳng, doanh nghiệp nhỏ – kinh doanh theo kiểu kiếm lợi nhuận trước mắt – sẽ không có cơ hội tồn tại. Mặt khác, mở cửa thị trường kinh doanh xuất khẩu gạo, tức là Việt Nam đã cho phép mở cửa thị trường đối với khối lượng gạo thương mại xuất khẩu, đồng thời quản lý chặt chẽ cung – cầu để đảm bảo tiêu dùng nội địa.

Như vậy, trên phương diện kinh doanh xuất khẩu gạo thì việc các doanh nghiệp nước ngoài gia nhập vào thị trường sẽ làm tăng số lượng người mua. Và như thế, mức độ cạnh tranh cao, người nông dân sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn và quyết định bán sản phẩm với giá có lợi nhất.

Theo Website Chính phủ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới