Thứ Sáu, 19/07/2024, 00:10
26.7 C
Ho Chi Minh City

Miền đất mới

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Miền đất mới

Trần Trọng Gia Vinh

Miền đất mới
Nhiều nhà đầu tư quốc tế đã và đang đến Myanmar tìm cơ hội làm ăn, nơi được xem là một thị trường nhiều tiềm năng. Ảnh: GIA VINH.

(TBKTSG) – Có lẽ mối quan tâm của nhiều doanh nghiệp trong năm 2013 này là tìm kiếm cơ hội làm ăn mới. Để đồng hành cùng doanh nghiệp, chuyên đề của số báo Tân niên này xin được dành để các nhà doanh nghiệp và chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm cũng như cơ hội làm ăn ở thị trường Myanmar, nơi đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của giới đầu tư quốc tế và Việt Nam.

Vào cuối tháng 1 vừa qua, Câu lạc bộ Paris – một nhóm không chính thức gồm các nước cho vay – đã đạt được sự đồng thuận với Chính phủ Myanmar, theo đó khoảng 6 tỉ đô la Mỹ các khoản vay chưa trả của nước này sẽ được xóa. Đây chỉ là phân nửa các khoản vay chưa thanh toán, các khoản vay còn lại sẽ được cơ cấu thời hạn trả trong vòng 15 năm.

Ngoài ra, theo thông cáo của chính phủ nước này, Nhật Bản đã cam kết khoản vay ngắn hạn để giúp chính phủ của Tổng thống Thein Sein trả khoản nợ còn khất với Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ quốc tế.

Động thái này tương tự như kịch bản mà các định chế tài chính quốc tế đã dành cho Việt Nam vào thời kỳ đầu mở cửa, có tác dụng khai thông nút thắt cổ chai về những khoản nợ chồng chất, cản trở dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy vào.

Quá trình đổi mới không thể đảo ngược của Myanmar đang có thêm sức thuyết phục giới doanh nhân nước ngoài tìm đến miền đất nhiều tiềm năng nhưng cũng không ít rủi ro này.

Myanmar đã ngừng thanh toán các khoản vay cũ vào cuối những năm 1980 khiến họ không đủ điều kiện nhận các khoản vay phát triển mới, nhất là trong thời kỳ bị quốc tế cấm vận. Tình hình công nợ của Myanmar nay được khai thông sẽ mở đường cho quốc gia này một cơ hội nhận viện trợ quốc tế nhằm kích thích nền kinh tế èo uột của mình, nhất là sử dụng cho các chương trình phát triển và giảm nghèo. Có thể nói quá trình đổi mới không thể đảo ngược của Myanmar đang có thêm sức thuyết phục giới doanh nhân nước ngoài tìm đến miền đất nhiều tiềm năng nhưng cũng không ít rủi ro này.

Myanmar đã thay da đổi thịt

Cũng như thời kỳ đầu mở cửa ở Việt Nam, đến nay nhiều đoàn nghiên cứu và các quỹ đầu tư đã bắt đầu những bước thăm dò, rõ nét nhất là sự xuất hiện văn phòng của ngành dịch vụ với các tên tuổi lớn như KPMG, Deloitte, Pricewaterhousecooper ở Yangon, thủ đô cũ nay được xem là trung tâm kinh tế tài chính của Myanmar thời kỳ mới.

Các nhà đầu tư phương Tây tỏ ra bén nhạy trong việc nắm bắt tình hình, cụ thể như Coca-Cola, Pepsi Cola, MasterCard, Western Union cũng như các hãng mỹ phẩm nổi tiếng của châu Âu đã đặt chân vào thị trường này và chuẩn bị tung ra hàng loạt sản phẩm. Người ta cũng thấy một sự đột phá của các ngành dịch vụ du lịch, khách sạn, ăn uống, biểu hiện qua số giấy phép đầu tư dành cho người trong nước và các công ty du lịch mà chủ yếu là du lịch văn hóa hoạt động nhộn nhịp do Myanmar là đất nước của chùa chiền. Khách sạn Trader nổi tiếng ở trung tâm Yangon với giá 400 đô la/ngày vẫn không đủ phòng cho các “ông lớn” thuê làm văn phòng hoặc nghỉ ngơi. Nhiều khách sạn hai năm trước đây giá khoảng 70 đô la, nay đã tăng gấp ba lần mà vẫn đông khách.

Các đường phố lớn như Sule Pagoda hay Bogyoke Aung San ở Yangon đã thay da đổi thịt nhanh chóng với nhiều công trình xây dựng đang mọc lên, chẳng hạn khu thương mại Parkson dự kiến sẽ khai trương vào tháng 4 này. Nhà hàng sang trọng cũng xuất hiện nhiều, giá cả dù không đắt như ở TPHCM nhưng vẫn cao so với thu nhập trung bình của người dân xứ này. Hai năm trước, chế độ tem phiếu vẫn còn được áp dụng ở đây, nhưng nay đã xuất hiện nhiều siêu thị trong đó Citymark là hoành tráng hơn cả.

Ở Yangon, điện thoại di động là biểu hiện của “đẳng cấp” cho dù để có một thẻ sim chỉ mất 200 đô la Mỹ. Những thực tế này cho thấy tiềm năng kinh doanh ở Myanmar là rất lớn cho dù luật lệ của nước này trong chừng mực vẫn còn dè dặt với các nhà đầu tư nước ngoài. Chẳng hạn người nước ngoài không được đầu tư trong ngành giáo dục, không được mở nhà hàng, khách sạn, nông nghiệp, khai thác mỏ. Còn lĩnh vực ngân hàng phải liên doanh với trong nước, đặc biệt là chỉ được liên doanh với một đối tác duy nhất.

Khó khăn cũng không ít

Tuy Luật Đầu tư nước ngoài của Myanmar vẫn được đánh giá là thông thoáng do quyết tâm của chính phủ, nhưng cũng giống như ở Việt Nam trước đây, việc thực thi không phải lúc nào cũng thuận lợi do tình trạng “phép vua thua lệ làng”.

Hạn chế lớn nhất mà công cuộc phát triển của Myanmar cũng như các nhà đầu tư nước ngoài gặp phải là vấn đề lao động, đặc biệt là nhân lực cấp cao, đang khan hiếm do hậu quả của giáo dục và tình hình cấm vận mấy chục năm qua. Tình hình này có thể nhìn thấy qua một vài hiện tượng về chuyển dịch lao động cụ thể.

Hai năm trước đây một doanh nghiệp ở Yangon chỉ trả 200 đô la Mỹ cho một kế toán trưởng, nay thì vẫn người ấy sau một thời gian làm việc biết thêm được một vài kỹ năng và có nhiều kinh nghiệm hơn, đã có thể kiếm việc ở nơi khác với mức lương 700 đô la. Một vài doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với người bản xứ đã phải đưa nhân lực cấp cao sang làm việc tại Myanmar. Họ có thể phải trả lương đến 1.000 đô la nhưng được một điều là ổn định và dễ chia sẻ khó khăn với nhau. Lao động giản đơn thì tha hồ tuyển dụng với giá khoảng 80 đô la Mỹ.

Ở Myanmar, năng suất lao đông phổ thông không cao do hệ quả của hệ thống giáo dục bị gián đoạn nhất là vào thời kỳ 1988-1990, chính quyền quân phiệt đóng cửa các trường đại học và sau đó dời ra khỏi Yangon. Đó là chưa kể tình trạng cấm vận khiến khoa học kỹ thuật tiên tiến không vào được nước này. Thực tế ấy khiến việc đào tạo nhân lực trở nên què quặt mà chính quyền hiện nay đang ra sức cải thiện nhưng phải còn lâu mới lấp được khoảng trống. Một vài nhà phân tích cho rằng, về điều này thì Myanmar không bằng Việt Nam thời kỳ đầu mở cửa, vì dù sao chúng ta cũng còn được Liên Xô cũ hỗ trợ về khoa học kỹ thuật, rồi một lực lượng sinh viên đi học ở các nước xã hội chủ nghĩa về, cũng như một đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm thuộc nhiều lĩnh vực được đào tạo thời chế độ cũ.

Nhiều người cho rằng khi dòng vốn đầu tư vào Myanmar thì việc giải quyết nguồn nhân lực càng trở nên căng thẳng. Biết đâu đây lại là một cơ hội cho các doanh nghiệp cung ứng nhân lực cao cấp của Việt Nam.

Cho đến nay, bên cạnh các doanh nghiệp nhanh chân, đã thiết lập cơ sở làm ăn tại Myanmar, rất nhiều chuyến thăm dò thị trường của doanh nghiệp Việt Nam chỉ ở mức tham quan và những lần “cưỡi ngựa xem hoa” như vậy không thể có được câu trả lời cho những người làm ăn nghiêm túc. Do đó rất cần những cuộc thâm nhập sâu vào thị trường này, qua đó mới giúp doanh nghiệp tìm thấy lĩnh vực nào, phân khúc nào phù hợp với thực lực của mình hơn cả. Biết được đối thủ cạnh tranh đáng gờm là những ai? Có thể hóa giải tình trạng tham nhũng, tệ nạn “phép vua lệ làng” ở Myanmar bằng kinh nghiệm sẵn có ở nước ta không? Làm sao để vượt qua những hạn chế trong Luật Đầu tư của nước bạn? Những câu hỏi như vậy sẽ là một mớ bòng bong đối với doanh nghiệp nếu không có những công ty tư vấn. Đáng tiếc là về điều này chúng ta đã chậm chân hơn rất nhiều so với các nhà đầu tư khu vực và phương Tây.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới