Thứ Sáu, 14/06/2024, 15:01
35.6 C
Ho Chi Minh City

Luật mới vẫn chưa gắn kết lao động và thị trường

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Luật mới vẫn chưa gắn kết lao động và thị trường

Thùy Dung

Luật mới vẫn chưa gắn kết lao động và thị trường
Ông Nguyễn Minh Thuyết.

(TBKTSG) – Ngày 5-11, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 13, dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp đã được đưa ra thảo luận và dự kiến sẽ thông qua vào tháng 11 này. Trong đó, nội dung về việc chuyển giao quyền quản lý tất cả các trường từ cao đẳng trở xuống từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sang Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đang nhận được nhiều luồng ý kiến khác nhau. TBKTSG đã phỏng vấn GS.TS. Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, chuyên gia trong lĩnh vực lập pháp và giáo dục, về vấn đề này.

TBKTSG: Thưa ông, tại sao Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) lại có quy định chuyển giao hết quyền quản lý các trường cao đẳng trở xuống từ Bộ GD&ĐT cho Bộ LĐ-TB&XH quản lý?

– Ông Nguyễn Minh Thuyết: Luật GDNN ban đầu được Chính phủ trình ra Quốc hội là Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề. Tuy nhiên, các đại biểu Quốc hội cho ý kiến cần mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật này thành Luật GDNN vì giáo dục nghề nghiệp là một lĩnh vực lớn và thống nhất, cần có một luật điều chỉnh chung.

Tiếp thu ý kiến trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo cơ quan thẩm tra của Quốc hội phối hợp với cơ quan soạn thảo để trình ra Luật GDNN.

Luật GDNN có nhiều điểm mới nhưng các đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm quy định thống nhất lại hệ thống trung cấp và cao đẳng trong cả nước.

Trước đây, trung cấp và cao đẳng nghề do Bộ LĐ-TB&XH quản lý; trung cấp và cao đẳng chuyên nghiệp do Bộ GD&ĐT quản lý. Giờ hai hệ thống trung cấp và cao đẳng đó thống nhất lại với nhau và theo dự thảo Luật GDNN là giao cho Bộ LĐ-TB&XH quản lý.

TBKTSG: Tuy nhiên, việc giao quyền quản lý này không nhận được sự đồng thuận của các đại biểu Quốc hội?

– Đúng vậy, khi đưa ra thảo luận, chỉ hai đại biểu Quốc hội đồng ý với phương án này, còn lại đều phản đối vì cho rằng giao cho Bộ LĐ-TB&XH sẽ làm chia cắt công tác quản lý nhà nước với lĩnh vực giáo dục đào tạo và cũng sẽ ảnh hưởng tới sự liên thông trong giáo dục đào tạo.

Ví dụ hệ thống trung cấp và cao đẳng sư phạm liên quan đến giáo dục phổ thông, đến mầm non mẫu giáo thì nên giao Bộ GD&ĐT quản lý nhà nước, thống nhất từ sau đại học trở xuống đến các trường trung cấp, cao đẳng sư phạm thì đúng hơn.

Mặt khác, có trường đại học thực hiện luôn hai cấp là đào tạo cao đẳng và đại học. Theo quy định của dự thảo Luật GDNN, phần cao đẳng do một bộ quản lý và phần đại học do bộ khác quản lý thì rất vô lý. Vì vậy, các đại biểu Quốc hội cho rằng, đã là giáo dục đào tạo thì giao Bộ GD&ĐT quản lý, không nên giao cho Bộ LĐ-TB&XH.

Đồng thời, việc chuyển giao quản lý như vậy chắc chắn sẽ phát sinh thêm một khối lượng biên chế rất lớn.

Ý kiến của các đại biểu Quốc hội là có lý và cần phải xem xét lại quy định này trong dự thảo.
Riêng ý kiến tôi, có lẽ vẫn nên giữ sự phân công như hiện nay, tức Bộ LĐ-TB&XH sẽ quản lý các trường trung cấp và cao đẳng kỹ thuật; còn các trường cao đẳng, trung cấp khác thuộc hệ thống quản lý của Bộ GD&ĐT.

Tốt nhất là để các trường vận hành bộ máy đào tạo của mình theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm và dưới sự quản lý nhà nước của một bộ. Ảnh: Kinh Luân

TBKTSG: Lý do chuyển giao quyền quản lý liệu có phải là do trước năm 2001 Bộ GD&ĐT cũng quản lý đào tạo nghề nhưng không phát triển được và khi chuyển sang Bộ LĐ-TB&XH thì công tác dạy nghề phát triển hơn?

– Lấy đó làm lý do thì chưa đúng. Bệnh nào thì chữa bằng thuốc đó. Giả sử trước đây Bộ GD&ĐT quản lý các trường dạy nghề chưa hiệu quả thì phải làm thế nào củng cố bộ máy quản lý cho tốt. Thậm chí quản lý chưa tốt thì phải thay cán bộ quản lý đi chứ không phải vì bộ này quản lý chưa tốt mà chuyển sang bộ khác được.

TBKTSG: Hiện nay, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp đang dưới sự quản lý chằng chịt của nhiều bộ, ngành khác nhua. Ví dụ như các trường đại học y khoa, vừa thuộc sự quản lý của Bộ GD&ĐT và Bộ Y tế. Điều này sẽ nảy sinh bất cập gì, thưa ông?

– Thực tế, một trường hiện nay sẽ dưới hai sự quản lý khác nhau, một bên quản lý nhà nước và một bên là cơ quan chủ quản. Ví dụ các trường đại học y khoa có cơ quan chủ quản là Bộ Y tế nhưng nằm dưới sự quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT.

Tuy nhiên, trong khoảng 10 năm trở lại đây, có rất nhiều ý kiến đề nghị xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản bởi tốt nhất là để các trường vận hành bộ máy đào tạo của mình theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm và dưới sự quản lý nhà nước của một bộ thôi.

TBKTSG: Những năm qua chúng ta liên tục đổi mới công tác đào tạo nghề nhưng các doanh nghiệp vẫn không mặn mà với những lao động đã qua đào tạo, liệu Luật GDNN nếu được thông qua có khắc phục được vấn đề này không?

– Luật GDNN chưa có quy định gì khắc phục được tình trạng đào tạo không gắn với thực tế. Một trong những quy định giúp cải thiện tình hình này là xây dựng cơ chế liên thông đào tạo giữa doanh nghiệp với các trường nghề. Tuy nhiên, quy định này trong dự thảo luật rất chung chung, chưa có gì đặc biệt để khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo nghề. Đây là điểm yếu của dự thảo luật và điểm yếu của công tác đào tạo.

Muốn người đào tạo ra đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động thì cả quá trình đào tạo doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề phải gắn với nhau và muốn gắn với nhau thì phải có quy định từ Nhà nước.

Không thể bắt buộc các doanh nghiệp đóng góp cho đào tạo được. Nhà nước phải tạo ra cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp thấy rằng nếu hợp tác đào tạo với trường nghề và trường đại học thì doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi về mặt chính sách thuế, đất đai và các chính sách khác.

Thực tế đã có bài học của một số nước phát triển như Cộng hòa Liên bang Đức. Ở đó học sinh học nghề được đào tạo 70% thời gian ở doanh nghiệp, 30% ở nhà trường, tương đương, ngân sách doanh nghiệp bỏ ra 70% và nhà nước bỏ ra 30%. Như vậy, học sinh được học ngay trong thực tế chắc chắn sẽ tốt hơn là trường đào tạo một kiểu và nhu cầu doanh nghiệp một kiểu.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới