Thứ Năm, 18/07/2024, 06:15
26.2 C
Ho Chi Minh City

Lợi nhuận của ngân hàng tăng, mối lo cũng tăng theo

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Lợi nhuận của ngân hàng tăng, mối lo cũng tăng theo

Đông Hà

(TBKTSG) – Kết quả kinh doanh trong qúy 2 của các doanh nghiệp niêm yết đang được rất nhiều các nhà đầu tư, các cơ quản quản lý nhà nước chờ đợi, bởi ba tháng qua là thời điểm dịch Covid-19 đã tác động mạnh và trên phạm vi rộng tới tất cả các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.

Tuy nhiên, có vẻ trái ngược với tâm lý bi quan của nhiều người, ngành ngân hàng dường như lại đang cho thấy những kết quả tích cực.

Lợi nhuận ngân hàng – muôn trùng thách thức bủa vây

Lợi nhuận của ngân hàng tăng, mối lo cũng tăng theo
Nhiều ngân hàng có báo cáo tích cực về kết quả kinh doanh trong quý 2-2020. Ảnh: Thành Hoa

Lợi nhuận của nhiều ngân hàng vẫn tăng

VPBank đã công bố báo cáo tài chính trong quý 2-2020, theo đó, ngân hàng này đạt 3.673 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng tới 43,5% so với quý 2-2019. Lũy kế sáu tháng đầu năm 2020, lợi nhuận trước thuế của VPBank đạt 6.584 tỉ đồng, tăng tới 51,6% so với con số của cùng kỳ năm 2019 và hoàn thành 64% kế hoạch kinh doanh của cả năm 2020.

Nhìn vào những con số này thì có lẽ sẽ không ai cảm nhận được sự tác động của dịch Covid-19 đến nền kinh tế Việt Nam là như thế nào. Trước đó, lãnh đạo của Vietcombank, ngân hàng có lợi nhuận lớn nhất trong ngành ngân hàng, cũng cho biết kết quả kinh doanh (lợi nhuận) trong sáu tháng đầu năm 2020 sẽ tương đương với con số của năm 2019, tức là dao động trong khoảng 11.300 tỉ đồng.

Mặc dù Vietcombank không có tăng trưởng về lợi nhuận như VPBank, nhưng nhìn con số tuyệt đối ở trên thì có lẽ các doanh nghiệp, những người đang gặp rất nhiều khó khăn khi phải đi vay vốn cũng không hiểu được vì sao.

Các ngân hàng vẫn đang hạch toán phải thu lãi, phí của khách hàng trong khi các khách hàng này đang không có khả năng trả nợ gốc đúng hạn, do được giữ nguyên nhóm nợ theo quy định tại Thông tư 01/2020.

Trước đó, những thông tin về nền kinh tế đều bất lợi cho kết quả kinh doanh của ngành ngân hàng, như tín dụng tăng trưởng chậm lại, trong khi các khách hàng hiện hữu thì đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh toán và không trả được nợ gốc cho các ngân hàng đúng hạn.

Bên cạnh đó, theo lời kêu gọi của Chính phủ thì các ngân hàng đã phải triển khai nhiều gói tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Nhưng kết quả kinh doanh của VPBank và thông tin từ cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên của các ngân hàng được tổ chức trong tháng 6 vừa qua, lại phần nào đã cho thấy bức tranh chung hoàn toàn khác của cả ngành trong quý 2-2020.

Theo đó, nhiều ngân hàng sẽ vẫn có được kết quả kinh doanh thuận lợi, thậm chí là tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng dương(1). Kết quả này là trái ngược hoàn toàn với nhiều dự báo trước đó.

Ngân hàng cũng có không ít thuận lợi

Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng các ngân hàng cũng có được những thuận lợi đáng kể để đạt được kết quả như trên. Thứ nhất, đó là việc các ngân hàng được phép tiến hành cơ cấu nợ theo quy định tại Thông tư số 01-2020 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Theo đó, các ngân hàng sẽ giữ nguyên nhóm nợ nếu các khách hàng không trả được nợ gốc đúng hạn do bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Hiểu một cách đơn giản, nếu trong điều kiện bình thường khi khách không trả được nợ gốc đúng hạn thì ngân hàng sẽ tiến hành điều chỉnh nhóm nợ theo số ngày thực tế chưa trả và dừng hạch toán tiền lãi phải thu.

Tuy nhiên, quy định hiện nay sẽ cho phép các ngân hàng tiếp tục ghi nhận các khoản lãi, phí phải thu ngay cả khi khách hàng không có khả năng trả nợ gốc.

Thứ hai, quan trọng hơn cả, đó chính là xu hướng giảm rất mạnh của mặt bằng lãi suất huy động trong sáu tháng đầu năm 2020. NHNN đã có hai lần điều chỉnh giảm trần lãi suất huy động và một lần các ngân hàng đồng thuận cùng giảm lãi suất huy động ở tất cả các kỳ hạn.

Lãi suất của các khoản huy động có kỳ hạn dưới sáu tháng đã giảm từ mức khoảng 4,7% vào thời điểm cuối năm 2019 xuống chỉ còn khoảng 3,7%/năm vào thời điểm hiện nay.

Lợi nhuận mà các ngân hàng ghi nhận vào trong quí 2 thì hoàn toàn có thể bị xóa sổ vào một thời điểm nào đó trong tương lai, nếu như các khoản lãi phải thu được hạch toán hiện nay không có khả năng thu hồi.

Như vậy, lãi suất huy động đã giảm khoảng 100 điểm, trong khi sẽ chỉ có khoảng 18% dư nợ của toàn hệ thống (khoảng 1,5 triệu tỉ đồng) được điều chỉnh giảm ngay lãi suất cho vay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và 82% dư nợ còn lại (khoảng 6,8 triệu tỉ đồng) sẽ phải chờ đến thời điểm điều chỉnh lãi suất thông thường (reset).

Trong hợp đồng tín dụng thì thông thường các ngân hàng sẽ có điều khoản quy định rằng sẽ xem xét điều chỉnh lãi suất cho vay 3-6 tháng một lần.

Chưa kể là việc 6,8 triệu tỉ đồng này có được điều chỉnh giảm tương ứng với mức giảm của lãi suất đầu vào hay không thì gần như lại phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của các ngân hàng có muốn hay không.

Do vậy, mà biên lợi nhuận (NIM) của các ngân hàng không những không giảm mà còn có thể tăng lên trong quý 2 vừa qua.

Nguy cơ trở thành lợi nhuận ảo

Như đã phân tích ở trên thì hiện nay các ngân hàng vẫn đang hạch toán phải thu lãi, phí của khách hàng trong khi các khách hàng này đang không có khả năng trả nợ gốc đúng hạn do được giữ nguyên nhóm nợ theo quy định tại Thông tư 01-2020.

Thông tư 01 quy định thời gian mà các khoản vay được cơ cấu là từ ngày 23-1-2020 đến ngày liền kề sau ba tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố Việt Nam hết dịch Covid-19. Hết thời gian này mà các khách hàng vẫn không trả được nợ gốc thì lập tức các ngân hàng sẽ điều chỉnh nhóm nợ và dừng hạch toán phải thu lãi, phí của khách hàng.

Khi đó, các ngân hàng sẽ phải đẩy mạnh việc trích lập dự phòng cho cả phần nợ gốc và phần lãi phải thu đã được hạch toán trên báo cáo tài chính của quý 2.

Có thể thấy rằng nội dung chính của Thông tư 01 là nhằm trì hoãn các khoản nợ xấu mà lẽ ra phải được ghi nhận ở thời điểm hiện tại đến một thời điểm khác trong tương lai.

Tất nhiên, nếu doanh nghiệp nào có khả năng trả được nợ gốc, lãi và phí đúng hạn cho ngân hàng sau khi hết thời hạn quy định tại Thông tư số 01, thì sẽ không được coi là các khoản nợ xấu. Do đó, lợi nhuận mà các ngân hàng ghi nhận trong quý 2 thì hoàn toàn có thể bị xóa sổ vào một thời điểm nào đó trong tương lai nếu như các khoản lãi phải thu được hạch toán hiện nay không có khả năng thu hồi.

(1) https://ndh.vn/ngan-hang/4-ngan-hang-tang-lai-tren-20-trong-quy-ii-1272283.html

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới