Thứ Năm, 13/06/2024, 08:47
28.9 C
Ho Chi Minh City

Lên đô thị, xa nông dân

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Lên đô thị, xa nông dân

Khách hàng đang giao dịch tại một chi nhánh của Ngân hàng Nam Việt -Ảnh: LÊ TOÀN

(TBKTSG) – Quá trình nâng cấp các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) nông thôn ở ĐBSCL lên đô thị sắp hoàn tất. Vấn đề là lên đô thị rồi thì các ngân hàng có còn “mặn nồng” với cung ứng tín dụng cho nông nghiệp – nông thôn?

Tới đây, Ngân hàng TMCP Mỹ Xuyên (An Giang) được cấp giấy phép chuyển đổi thành ngân hàng đô thị. Ngân hàng Nhơn Ái đã có tên mới Sài Gòn – Hà Nội; Kiên Long giữ nguyên tên Kiên Long; Cờ Đỏ thành Miền Tây; Sông Kiên thành Nam Việt; Rạch Kiến thành Đại Tín… Các ngân hàng này đến cuối năm 2008, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), phải có vốn điều lệ 1.000 tỉ đồng.

Sự hiện diện đông đảo ở một số địa phương ĐBSCL của các ngân hàng thông qua hệ thống chi nhánh, phòng giao dịch có lẽ đã quá mức cần thiết. Chỉ riêng ở Cần Thơ có hơn 100 chi nhánh, phòng giao dịch ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân các loại. Hầu hết ngân hàng tập trung tài trợ vốn cho doanh nghiệp, thương mại, công nghiệp, tiêu dùng… mà ít chú ý đến nông nghiệp – nông thôn. Cung ứng vốn trực tiếp cho nông dân lại càng ít. Thế nên tình trạng cho vay nặng lãi vẫn chưa thể chấm dứt.

Vào những thời điểm vốn căng thẳng như vừa qua, không ít nông dân nuôi cá đã phải vay nóng với lãi suất 3%/tháng để tiếp tục giữ cá, dù đã quá lứa do chưa bán được. Một số ngân hàng ở TPHCM dành một tỷ lệ vốn nhất định cho nông dân vay, nhưng họ lại không có hệ thống chân rết tới các huyện, xã. Họ đành giao vốn cho các đầu mối là những quỹ tín dụng, ngân hàng tại chỗ, từ đó đưa đến người vay. Qua tầng nấc như vậy, giá vốn vay bị đẩy lên. Cuối cùng người gánh chịu lãi cao và thiệt thòi vẫn là nông dân.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi mô hình ngân hàng cổ phần nông thôn lên đô thị hầu như không tháo gỡ được những vướng mắc về việc đưa vốn về nông thôn.

Mỹ Xuyên nằm trong số ít ngân hàng lấy nông dân làm đối tượng khách hàng chính. Nhưng ngân hàng này lại đang vướng về vốn huy động. Tổng vốn huy động của họ chỉ khoảng 500 tỉ đồng, trong khi dư nợ tới 1.400 tỉ đồng, và 70% dư nợ là cho nông dân vay. Mỹ Xuyên có 20 phòng giao dịch ở tỉnh An Giang, nơi tổng vốn huy động của tất cả các ngân hàng trên địa bàn chỉ khoảng 5.000 tỉ đồng. Trong phạm vi một địa phương, thì đấy là mạng lưới rộng, nhưng ngay cả mạng lưới đó cũng không huy động đủ vốn cần thiết để đáp ứng nhu cầu của nông dân tại chỗ.

“Khác với các đồng nghiệp, khi chuyển thành ngân hàng đô thị, chúng tôi không có tham vọng cạnh tranh ở các thành phố. Mục tiêu của chúng tôi là mở chi nhánh ở đô thị để huy động vốn, đưa về cho vay ở nông thôn” – ông Nguyễn Thanh Trung, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Mỹ Xuyên, cho biết.

Ngân hàng này đang cho giáo viên ở nông thôn vay, nhưng không thu hồi vốn trực tiếp ở trường học, mà thu từ Kho bạc. Nhờ vậy họ tránh được rủi ro.

Thực ra, một mô hình cung ứng vốn cho nông thôn được NHNN đặt nhiều tin cậy là quỹ tín dụng nhân dân, song đến nay hoạt động của các quỹ không đủ mạnh, không đảm đương được việc tài trợ một phần vốn cho nông dân, chủ yếu cũng do hạn chế về nguồn vốn.

Với số vốn điều lệ trên 1 tỉ đồng/quỹ, An Giang có 25 quỹ tín dụng nhân dân với tổng dư nợ chỉ 900 tỉ đồng, không thấm vào đâu so với nhu cầu vay vốn. Ở các tỉnh khác, số lượng quỹ tín dụng và dư nợ còn thấp hơn nhiều. Gần đây, nhnn đã đề cập đến việc cho thành lập các công ty tín dụng vi mô, vốn chừng 5 tỉ đồng, cho phép huy động vốn để cho các hộ gia đình vay ở mức dưới 30 triệu đồng/hộ. Tuy nhiên hiện mô hình này cũng chưa thấy triển khai.

Trong lúc thiếu vốn, một số ngân hàng đã nhận vốn của các tổ chức quốc tế để cho nông dân vay lại. Năm ngoái Mỹ Xuyên được Quỹ RDF (Quỹ phát triển nông nghiệp nông thôn của Ngân hàng Thế giới) tài trợ 50 tỉ đồng để cho nông dân vay lại. Năm nay có khả năng Mỹ Xuyên được RDF hỗ trợ tiếp, nhưng việc nhân rộng nguồn vốn theo phương thức này không phải lúc nào cũng có điều kiện thực hiện.

Nhìn lại, sự chuyển đổi của các ngân hàng TMCP nông thôn lên đô thị với quy mô vốn lớn hơn đã không góp phần giải quyết được vấn đề cơ bản là vốn cho nông dân. Sau khi chuyển đổi, nhiều khi ngân hàng đô thị mới đổ dồn về các thành phố, đặc biệt là TPHCM, Hà Nội, khiến cho cạnh tranh ngân hàng ở các đô thị ngày càng quyết liệt.

Năm 2007, chính những ngân hàng mới chuyển đổi đã chạy theo tăng trưởng tín dụng, đẩy tỷ lệ dư nợ trên tổng vốn huy động tăng vọt và một số thời điểm không đảm bảo thanh khoản ở mức cần thiết. Vài năm đã trôi qua kể từ khi quá trình chuyển đổi ngân hàng nông thôn lên đô thị bắt đầu, bây giờ liệu đã đến lúc nhnn tổng kết, đánh giá điểm được và chưa được để rút ra kinh nghiệm trong điều hành, quản lý? Tới đây, không loại trừ khả năng một số ngân hàng mới chuyển lên đô thị đó sáp nhập với những ngân hàng lớn. Như vậy, mục tiêu cung ứng vốn cho nông nghiệp – nông thôn lại càng xa?

HẢI LÝ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới