Chủ Nhật, 23/06/2024, 08:12
26.7 C
Ho Chi Minh City

Làng trầm cảnh ở Quảng Nam

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Làng trầm cảnh ở Quảng Nam

Nghề làm trầm cảnh cần đến độ tinh xảo, tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ. Ảnh: Xuân Hoàng

(TBKTSG Online) – Với người dân làng Trung Phước (xã Quế Trung, Quế Sơn, Quảng Nam), ít ai ngờ có ngày họ đã hồi sinh một “làng trầm” với một nghề mới hái ra tiền, nghề làm trầm cảnh.

Từ những giấc mơ tan vỡ

Khoảng hơn hai mươi năm trước, cơn sốt tìm trầm ở khắp các cánh rừng già bạt ngàn trên dãy Trường Sơn từ Khánh Hòa đến Quảng Trị, Quảng Bình… đã kéo hàng trăm thanh niên trai tráng các làng quê nghèo miền trung du Quảng Nam lên rừng, lao theo giấc mơ đổi đời với trầm kỳ như một ma lực khó cưỡng lại.

Người dân làng Trung Phước (Quế Sơn) hay Đại Quang, Đại Phong (Đại Lộc) nhớ lại thuở sôi động nhất của làng quê mình những ngày đầu của cơn sốt tìm trầm. Khi đó rừng xanh chưa có dấu chân người, những người đi tìm trầm (gọi là điệu trầm) được rừng xanh khoản đãi, nhiều chuyến trở về xóm làng của họ xênh xang tiền bạc, trở thành nỗi ám ảnh, khát khao làm giàu cho người khác.

Chợ Trung Phước – cách quốc lộ hơn 50 cây số đường bộ ê ẩm – hồi ấy nhộn nhịp như chốn phồn hoa. Bến đò Cà Tang tấp nập ghe thuyền, hàng quán mọc lên chen chúc để phục vụ việc đóng chuyến cho dân điệu; những kẻ buôn trầm (gọi là tài-kê) nằm chờ chực ngày này qua tháng khác; thợ rèn cũng phất lên trông thấy nhờ rèn dụng cụ cho dân tìm trầm…

Nhưng rồi, những ngày dài “ngậm ngãi tìm trầm” mang lại nhiều nước mắt hơn là nụ cười. Nhiều người trở về với căn bệnh sốt rét kinh niên, thậm chí không hiếm người đã bỏ xác chốn sơn lâm. Thi thoảng cũng có vài vụ trúng trầm loan nhanh như gió về các miền trung du khiến giới điệu trầm đã nhiều phen nghiến răng quyết một cuộc ăn thua nữa với trầm.

Vẫn thất bại. Sức tàn lực kiệt, những người đàn ông tàn tạ trở về làng xóm, giấu giấc mơ đổi đời trong chiếc ba lô vứt trong xó bếp, cúi mặt với nợ nần chồng chất. Nhiều điệu trầm xứ Quảng an phận với mảnh ruộng vườn rau ở quê nhà.

Không ai trong dân điệu trầm ngày xưa nghĩ có ngày mình có cơ hội trở lại với một nghề dính dáng tới trầm hương. Nghề làm trầm cảnh đã cho họ một cơ hội đổi đời khác, tuy không mau phất lên nhưng chắc chắn, hợp pháp, an nhàn và được đánh giá là khá tài hoa.

Kỳ công nghề trầm cảnh

Anh Đỗ Quang Thanh và sản phẩm trầm nhúng. Sản phẩm này có giá hơn 1,5 triệu đồng/ki lô gam. Ảnh: Xuân Hoàng

Anh Đỗ Thanh Quang (làng Trung Phước, Quế Sơn) cho biết, để có được tác phẩm trầm cảnh đẹp, yếu tố đầu tiên là gốc cây gió to, có dáng đẹp tự nhiên, nhiều mắc và nhánh, còn nguyên bộ rễ, tuổi thọ mỗi gốc trầm cảnh phải trên dưới 40 năm.

Người làm trầm cảnh phải kỳ công tỉa từng chút, từng chút một trên cây gió để lộ dần từng đường dẫn dầu nằm trong thân cây như những mạch máu li ti… Công việc vì thế đòi hỏi sự đam mê, tỉ mỉ trước khi cần đến độ tài hoa. Sản phẩm của các làng nghề trầm cảnh Quảng Nam có 2 loại: trầm cảnh gió sanh và trầm nhúng.

Loại thứ nhất, sản phẩm làm nên tên tuổi đáng tự hào của nghề trầm cảnh được các nghệ nhân kỳ công gọt tỉa từ những thân cây gió lớn, để có một sản phẩm hoàn chỉnh có khi phải mất đến vài tháng trời.

Loại thứ hai được chế tác từ thân cây gió để cho hình dánh giống như trầm thật, sau đó chúng được nhúng vào một dung dịch để khi đốt lên có mùi thơm phảng phất như hương trầm. Việc tạo dáng cho trầm nhúng cũng qua khá nhiều công đoạn ngâm, vớt ra tẩy trắng, lại ngâm, gọt tỉa… chỉ những dân trong nghề mới phân biệt được đâu là trầm nhúng và trầm thật.

Bất kỳ mùa nào trong năm, đến Trung Phước, Cà Tang… cũng thấy hàng chục “lò” trầm cảnh hoạt động nhộn nhịp, hàng trăm đàn ông trung niên, thanh niên – trong đó có không ít những người vốn là dân điệu trầm – có thu nhập hàng tháng ổn định hơn 1 triệu đồng. Đó là khoản thu nhập đáng kể ở một vùng nông thôn trung du như Quế Sơn.

Một gốc trầm cảnh sắp hoàn thiện. Ảnh: Xuân Hoàng

Việc kinh doanh mặt hàng trầm hương đôi khi mang lại nhiều may mắn bất ngờ. Không ít những người giàu lên nhanh chóng từ mặt hàng này. Anh T. một người trong làng, có hẳn một hệ thống cửa hàng kinh doanh mỹ nghệ tại TPHCM kể: Có lần một ông khách Đài Loan mua hàng tạ trầm nhúng với giá cả như trầm thiệt, vận may đã làm anh khá lên từ đó.

Ngoài công việc đem lại thu nhập cho đời sống, các nghệ nhân làm trầm cảnh cũng có những niềm vui. Trong  chương trình “Nối vòng tay lớn” diễn ra tại TPHCM vào đêm đầu năm 2005, một cây trầm gió được tham gia đấu giá để gây Quỹ Vì người nghèo. Cây trầm được mua với giá hơn 1,3 tỉ đồng làm nức lòng các nghệ nhân trầm cảnh và dân làng Trung Phước. Anh Lê Văn Tấn, tác giả của cây trầm ấy, cho biết 10 thợ giỏi của làng làm liên tục trong hơn hai tháng để hoàn thành cây trầm có giá trị cao ấy.

Sản phẩm trầm cảnh và danh tiếng của làng nghề Trung Phước ngày càng được nhắc đến nhiều ở Hồng Kông, Đài Loan, Trung Quốc và cả tận châu Âu. Dân làng đang tính chuyện xa hơn là lập nên những trang trại lớn trồng cây gió, liên kết hợp tác với nhiều nơi để nguồn trầm cảnh càng ngày phong phú hơn…

XUÂN HOÀNG

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới