Thứ Sáu, 21/06/2024, 18:07
30.6 C
Ho Chi Minh City

Khủng hoảng vận tải đường biển

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Khủng hoảng vận tải đường biển

(TBKTSG)- Giá dầu cao làm chi phí vận tải tăng theo đang tác động mạnh đến thương mại thế giới và các nền kinh tế hướng tới xuất khẩu ở châu Á bị buộc phải điều chỉnh cơ cấu.

Tuy là thứ phẩm rẻ nhất và cũng gây ô nhiễm nhất trong danh sách các loại sản phẩm làm ra từ dầu thô nhưng “bunker fuel”, từ chuyên ngành chỉ dầu chạy máy các loại tàu biển, nay cũng đã trở nên đắt hơn do giá dầu đã tăng quá cao.

Ngày 27-6 vừa qua, khi giá dầu thô đạt mức cao kỷ lục 142 đô la Mỹ/thùng thì giá bunker fuel đã lên 650 đô la Mỹ/tấn tại thị trường Singapore, tăng 90% so với chín tháng trước. Nó đã có lúc đạt con số 700 đô la Mỹ/tấn tại cảng Los Angeles.

Từ toàn cầu hóa sang nội địa hóa và khu vực hóa

Giá dầu tăng khiến chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường biển và đường hàng không tăng cao sẽ khiến nhiều nền kinh tế châu Á lâu nay dựa vào xuất khẩu hàng hóa đến các thị trường tiêu thụ lớn ở Mỹ và châu Âu phải tìm các đầu ra mới cho sản phẩm của mình ở thị trường nội địa và thị trường khu vực. Đây là dự báo của ông Stephen Jen, kinh tế gia trước đây làm việc ở Cục Dự trữ liên bang Mỹ và Quỹ Tiền tệ quốc tế, nay là chuyên gia tiền tệ của Ngân hàng Đầu tư Morgan Stanley ở London. “Trước mắt là như thế nhưng về lâu dài, các nền kinh tế này sẽ không còn tập trung đẩy mạnh xuất khẩu nữa. Thị trường toàn cầu sẽ khác hẳn”, ông dự báo.

Các nhà sản xuất lớn ở Mỹ, châu Âu cũng sẽ bớt gia công sản xuất ở các thị trường xa nhưng có nguồn lao động giá rẻ dồi dào. Mới đây, một viên chức cao cấp của tập đoàn xe hơi GM, Mỹ nói rằng do chi phí vận chuyển tăng cao, họ sẽ tính đến việc tìm các nhà cung ứng ở gần thị trường Mỹ hơn. “Cước phí vận chuyển cao trở thành những loại thuế gây ảnh hưởng xấu đến mậu dịch toàn cầu trong tình hình khó khăn phát sinh từ việc Trung Quốc đã giảm lượng hàng tái xuất,” ông nhận xét.

Lâu nay, nhiều nước châu Á xuất nguyên vật liệu và hàng bán thành phẩm sang Trung Quốc để được hoàn chỉnh thành sản phẩm xuất ra thị trường thế giới, thế nhưng lượng hàng tái xuất này đã giảm xuống.

Ngành vận tải biển đã bắt đầu bị tác động tiêu cực của xu hướng này. Cách đây vài năm, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 10% tổng chi phí hoạt động của công ty vận tải biển nhưng nay đã chiếm từ 30-40%. Để giảm chi phí nhiên liệu, rất nhiều hãng đã cho tàu giảm vận tốc, không khác gì máy bay của nhiều hãng hàng không nay cố tình bay chậm hơn.

Nhưng đối với các nhà kinh doanh hàng hải, việc liên tục điều chỉnh mức phụ thu nhiên liệu không là chuyện dễ dàng như trường hợp các hãng hàng không. Cuối tháng 6 qua, ông Willy Lin, Chủ tịch Hội đồng các công ty khách hàng của các hãng vận tải biển ở Hồng Kông, Thẩm Quyến và Macau khẳng định rằng, tất cả thành viên của hiệp hội không chấp nhận chi thêm khoản phụ thu nhiên liệu khẩn cấp 440 đô la Hồng Kông hoặc 400 nhân dân tệ mỗi TEU mà các hãng vận tải biển áp đặt kể từ đầu tháng 7-2008 trên các chuyến tàu qua lại giữa Đài Loan, Hồng Kông và biển Đông.

Tiết kiệm để tồn tại

Để tồn tại các hãng cần phải hợp tác chặt chẽ với nhau hơn – như các hãng hàng không đã và còn đang làm thông qua các liên minh hàng không và các hợp tác song phương – ứng dụng công nghệ tiên tiến trong phân tích và quản lý chi phí hiệu quả hơn. Và để có lực cạnh tranh hòng sống còn, các hãng cũng phải mở rộng cửa đón nhận nguồn kinh phí đến từ các nhà đầu tư nước ngoài. “Chi phí vận chuyển tăng cao sẽ là động lực chính của làn sóng đầu tư tài chính toàn cầu. Trong thời gian tới đây, bảo hộ tài chính ở các nền kinh tế châu Á dường như sẽ trở thành vấn đề gây nhiều tranh cãi hơn bảo hộ mậu dịch,” ông Jen dự báo.

Tuy góp phần quan trọng trong dây chuyền vận tải hàng hóa toàn cầu – 90% tổng lượng hàng/năm – nhưng ngành vận tải biển cũng bị chỉ trích là quá lãng phí và gây hại đến môi trường. Kết quả một công trình nghiên cứu của DK Group, một công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công nghệ hàng hải, theo yêu cầu của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thì mỗi năm đội tàu biển của thế giới lãng phí số lượng bunker fuel trị giá hơn 140 tỉ đô la Mỹ và thải ra 672 triệu tấn khí CO2 (ngành hàng không thế giới, 600 triệu tấn/năm).

Hiện nay ngành vận tải biển toàn cầu với khoảng 90.000 tàu chở hàng các loại và 1,2 triệu thủy thủ, tiêu thụ trung bình mỗi năm 369 triệu tấn bunker fuel, tương đương 7,29 triệu thùng dầu/ngày, tức bằng 8,5% lượng d ầu cung ứng cho toàn thế giới. Theo IMO, nếu các hãng vận tải biển và các xưởng đóng tàu chấp nhận chi nhiều tiền hơn để xây dựng những con tàu hiện đại hơn thì lượng dầu tiêu thụ sẽ giảm được từ 30-40%. Và nếu các hãng đều chấp nhận cho tàu hải hành chậm hơn thì sẽ giảm được thêm 10% lượng dầu tiêu thụ. Như vậy, mỗi ngày, đội tàu chở hàng của thế giới sẽ chỉ còn tiêu thụ khoảng 3 triệu thùng dầu.

Tại Kuala Lumpur, ông Chủ tịch Hiệp hội các hãng tàu biển Malaysia cảnh báo đồng nghiệp hãy sẵn sàng trải qua một thời gian đầy khó khăn và thử thách. “Và 650 đô la/tấn bunker fuel chắc chắn chưa phải là giá trần cho nên ngành vận tải biển, dây chuyền cung ứng logistics của Malaysia sẽ còn phải trải qua nhiều khó khăn, thương mại toàn cầu sẽ yếu hẳn đi”.

ANH LĨNH (Tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới