Thứ Bảy, 15/06/2024, 23:15
27.8 C
Ho Chi Minh City

Khủng hoảng nợ công lung lay vị thế lãnh đạo của Mỹ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Khủng hoảng nợ công lung lay vị thế lãnh đạo của Mỹ

Chánh Tài

Tổng thống Mỹ Barack Obama kêu gọi Quốc hội đạt thỏa thuận nâng mức trần nợ và cắt giảm chi tiêu. Ảnh: Reuters

(TBKTSG Online) – Khủng hoảng nợ công và tình trạng bấp bênh của kinh tế Mỹ đang làm lung lay niềm tin của các đồng minh đối với vị thế lãnh đạo toàn cầu của cường quốc này.

Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ đang giằng co về vấn đề mức trần nợ để tránh cho Mỹ cú vỡ nợ tai họa khi thời hạn chót (2-8) quyết định vấn đề này cận kề.

Nhiều nước muốn giảm bớt phụ thuộc Mỹ

Nhiều chính phủ coi sự tê liệt của Washington chẳng qua là tuồng diễn chính trị trước kỳ bầu cử tổng thống năm 2012. Họ tự hỏi tại sao những ông nghị cứng rắn của Mỹ lại trì hoãn thỏa thuận cho vấn đề trên và đưa nền kinh tế quan trọng đối với toàn cầu như Mỹ đến bờ vực?

Các ngân hàng quốc tế lo ngại nếu Mỹ vỡ nợ, đô la Mỹ – ngoại tệ dự trữ của thế giới – có thể sụp đổ, gây ra sự tàn phá các nền kinh tế từ châu Á đến châu Phi và có thể làm nổ ra bất ổn chính trị ở nhiều nơi trên thế giới.

Các đối tác thương mại của Mỹ cũng lo ngại về việc phụ thuộc quá nhiều vào một nước và đang tìm cách đa dạng hóa thị trường, chẳng hạn Trung Quốc đang mở rộng thị trường xuất khẩu và hợp tác đầu tư với Mỹ Latin và các thị trường khác mà trước nay Mỹ chiếm lĩnh.

Bộ trưởng Tài chính Mexico, ông Ernesto Cordero, nói mặc dù Mỹ luôn là một trong những đối tác kinh tế quan trọng của Mexico nhưng nước này phải tiếp tục đa đạng hóa thị trường xuất khẩu. Ông dự báo nếu sự phục hồi kinh tế Mỹ tiếp tục chậm chạp, quá trình đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Mexico sẽ diễn ra nhanh hơn.

Ngân hàng trung ương nhiều nước trên thế giới đã và đang bán dần đô la Mỹ và bổ sung các loại tiền tệ khác – một xu hướng có thể tăng nhanh nếu cuộc khủng hoảng nợ của Mỹ làm giảm mức an toàn của trái phiếu kho bạc Mỹ.

Tuần này, tập đoàn sản xuất xe hơi Nissan Motor cũng công bố kế hoạch đầu tư thêm 8 tỉ đô la Mỹ tại thị trường Trung Quốc để tăng doanh thu lên gấp đôi và giảm sự lệ thuộc vào thị trường trì trệ của Mỹ. Nissan Motor chỉ là một trong nhiều công ty đang chuyển trọng tâm sang các thị trường đang phát triển nhanh.

Vị thế của Mỹ đang bị thách thức

Hầu hết các quan chức và nhà phân tích kinh tế đều bày tỏ sự lạc quan thận trọng rằng các nhà lãnh đạo của Mỹ sẽ đạt thỏa thuận vào phút cuối để nâng mức nợ trần và tránh cú vỡ nợ cho chính phủ vào ngày 2-8. Hầu hết họ đều mặc nhiên thừa nhận với vị thế nền kinh tế lớn nhất thế giới, cộng thêm sức mạnh quân sự và thực tế hiện nay không nước nào đủ sức thay thế ngôi vị của Washington, Mỹ sẽ vẫn là cường quốc lãnh đạo thế giới trong tương lai gần.

Trong chuyến công du đến đặc khu kinh tế Hồng Kông tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton phân trần tranh luận về nợ đang “rối tung” nhưng đó là cách mà một nền dân chủ tiến đến “giải pháp đúng”.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn nghi ngờ khủng hoảng nợ đang gây tổn hại đến uy tín và ảnh hưởng của Mỹ. Thực tế này diễn ra kể từ cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ vào năm 2008 khi các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Brazil và Nam Phi muốn có tiếng nói hơn trong các vấn đề quốc tế và thách thức vị thế của Washington với tư cách là siêu cường duy nhất.

Trung Quốc, nước đang giữ nhiều trái phiếu kho bạc Mỹ nhất, mới đây kêu gọi Washington hành xử có trách nhiệm và bảo vệ các nhà đầu tư. Chính phủ Trung Quốc bấy lâu vẫn kín tiếng trước cơn vật lộn tài chính của Mỹ, có lẽ vì nước này đang phân vân giữa một bên là tham vọng lãnh đạo thế giới và một bên là nhu cầu kinh tế. Bắc Kinh muốn Washington giảm sự hiện diện quân sự ở châu Á và kêu gọi sử dụng loại tiền tệ toàn cầu khác thay thế cho đô la Mỹ. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng phụ thuộc vào Mỹ để xuất khẩu hàng hóa và đang nắm giữ 1.100 tỉ đô la Mỹ trái phiếu kho bạc Mỹ (tương đương 8% tổng nợ công của Mỹ).

Các đồng minh lo ngại

Các đồng minh của Mỹ lo sợ vở kịch chính trị giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa làm xói mòi sự tín nhiệm đối với nước Mỹ và càng làm suy yếu khả năng của cường quốc này trong việc áp đặt ảnh hưởng tại Trung Đông và các điểm nóng khác trên thế giới. Nhiều chuyên gia trên toàn cầu cho rằng Mỹ đang ở thời điểm mất khả năng lãnh đạo thế giới bằng lời nói, hành động và sự mẫu mực của mình.

Các đồng minh của Mỹ cho rằng chẳng ai muốn kinh tế Mỹ suy sụp. Pakistan lo lắng sẽ bị mất khoản viện trợ chống khủng bố của Mỹ. Israel và Hàn Quốc sợ nếu kinh tế suy yếu, Mỹ sẽ nương sức ép buộc Iran và CHDCND Triều Tiên từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Phó Chủ tịch Ủy ban tài chính quốc hội Pháp Charles de Courson nói lịch sử cho thấy một nước càng mang nhiều nợ thì tầm hưởng thế giới sẽ giảm, giống như trường hợp của Anh sau Thế chiến I và Pháp sau Thế chiến II.

Cựu bộ trưởng Tài chính Đức Hans Eichel cho rằng Mỹ nợ chính mình và thế giới một giải pháp dài hạn và bền vững đối với các vấn đề nợ công. Sự bất đồng giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ có thể chống lại vị tổng thống được kính trọng trên toàn cầu như Barack Obama và sẽ làm nguy hại đến vị thế cũng như ảnh hưởng của Mỹ trong mọi lĩnh vực. Theo ông, vỡ nợ đồng nghĩa với việc Mỹ không còn được xem là cường quốc kinh tế đáng tin cậy nữa.

(Theo AP)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới