Thứ Hai, 17/06/2024, 20:28
28.9 C
Ho Chi Minh City

Khủng hoảng Mỹ La-tin

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Khủng hoảng Mỹ La-tin

Phúc Minh

Khủng hoảng Mỹ La-tin
Nhiều nước Mỹ La-tin đang rơi vào khủng hoảng. Ảnh: IBTimes

(TBKTSG Online) – Venezuela đang lâm vào khủng hoảng toàn diện, từ kinh tế đến chính trị – xã hội. Trong khi đó, tiếp nối khủng hoảng tại Brazil là tình trạng bất ổn kinh tế – chính trị. Còn tại Argentina, người dân đang vật lộn bão giá do lạm phát tăng cao.

Venezuela: khủng hoảng toàn diện

Tình trạng khủng hoảng kinh tế tại Venezuela đang kéo theo các bất ổn đáng lo ngại về chính trị – xã hội. Báo The Washington Post dẫn lời các quan chức tình báo cấp cao của Mỹ cho biết Venezuela đang tiến gần đến bờ vực khủng hoảng dân sự toàn diện và có thể đi đến đảo chính. Viễn cảnh này có thể diễn ra trong năm nay, đặc biệt khi các cuộc đụng độ giữa lực lượng an ninh và người biểu tình xảy ra thường xuyên hơn.

Nạn hạn hán trầm trọng nhất trong gần 50 năm qua gây ra tình trạng thiếu nước, thiếu điện. Bên cạnh đó, cường quốc dầu mỏ này đang đối mặt với tình trạng khủng hoảng kinh tế trầm trọng bởi giá dầu – nguồn thu ngân sách chủ yếu của Venezuela – giảm gần 69% từ mức đỉnh năm 2014. Cộng với một số chính sách quản lý sai lầm, chính quyền Venezuela không còn đủ khả năng chi trả việc nhập khẩu và các khoản nợ nước ngoài. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá mức lạm phát tại Venezuela lên đến 700% trong năm nay. 

Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các mặt hàng thực phẩm, thuốc men và đồ tiêu dùng tạo nên những hàng dài người xếp hàng chờ mua các nhu yếu phẩm. Tình trạng hôi của, trộm cắp gia tăng, chủ yếu là các mặt hàng như bột mì, thịt gà và quần áo. Cảnh sát và quân đội buộc phải sử dụng đến lựu đạn cay để giải tán các đám đông giận dữ ném đá chống đối lực lượng chấp pháp. Venezuela phải ban bố tình trạng khẩn cấp về kinh tế từ tháng 1-2016.

Trong khi đó, các lực lượng đối lập tổ chức nhiều cuộc biểu tình, thu thập chữ ký đòi Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro từ chức.

Brazil: bất ổn tiếp nối khủng hoảng

Các chuên gia cho rằng rất khó để chính phủ của ông Temer đem lại hòa bình và đoàn kết dân tộc như đã hứa hẹn. Ảnh: Reuters

Theo phương tiện truyền thông địa phương, một giai đoạn mới đang mở ra tại Brazil. Sau cuộc tranh đấu kéo dài hơn 1 năm qua, lực lượng cánh hữu bảo thủ tại Brazil đã thành công trong việc đình chỉ chức vụ của Tổng thống hợp hiến Dilma Rousseff, người sẽ phải đối mặt với phiên luận tội tại Thượng viện khi chỉ mới nắm quyền điều hành đất nước từ đầu năm 2015 sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ hai.

Hiện tại, ông Michel Temer, người đồng hành cùng bà Rousseff trong chiến dịch tranh cử năm 2014, đã nhậm chức Tổng thống lâm thời tại quốc gia Nam Mỹ này. Đảng Phong trào dân chủ Brazil (PMDB) của ông Temer – đã thất bại trong cuộc tổng tuyển cử năm 2014 – là tác nhân chính dẫn đến việc phế truất bà Rousseff và trở thành đảng cầm quyền. Nhiều chuyên gia đánh giá điều này là không bình thường. Thật khó thuyết phục chính phủ của ông Temer sẽ đem lại hòa bình và đoàn kết dân tộc như đã hứa hẹn mà thay vào đó là một thời kỳ bất ổn chính trị sâu sắc tại Brazil.

Có thể nhận thấy rõ khi lên nắm quyền, ông Temer sẽ áp dụng các chính sách hoàn toàn trái ngược với những gì bà Rousseff từng làm, thực hiện  bước ngoặt 180º trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị – xã hội, và nhiều khả năng chính sách đối ngoại của chính phủ Brazil mới sẽ rời xa “dòng chảy” tiến bộ tại Mỹ La-tin. Một số tờ báo Brazil đã có bài viết phản ánh rõ nét con đường mà ông Temmer lựa chọn,  mặc dù trong diễn văn nhậm chức Tổng thống lâm thời, ông khẳng định sẽ tiếp tục duy trì các chương trình xã hội có lợi cho người nghèo. Theo bài xã luận đăng trên báo O Estado de Sao Paulo, ông Temer nhấn mạnh sẽ “giải cứu đất nước từ sự thống trị của chủ nghĩa dân túy vô trách nhiệm và đủ can đảm đưa ra các biện pháp khẩn cấp, tuy không được lòng dân nhưng giải quyết được những khó khăn của nền kinh tế, như làm trong sạch các tài khoản công”.

Là nước có sự phân hóa giàu nghèo lớn trong nhiều thập kỷ, Brazil đã có sự chuyến biến đáng kể trong 13 năm cầm quyền của đảng Lao động (PT) của Tổng thống Rousseff và người tiền nhiệm Lula da Silva, với các chương trình xã hội giúp hàng chục triệu người thoát khỏi đói nghèo. Nhiều chuyên gia lo ngại chính phủ mới của ông Temer có thể đẩy lùi những tiến bộ này.

Khủng hoảng chính trị tại Brazil xảy ra lúc nước này đang chìm trong cuộc khủng hoảng kinh tế. Brazil đang trong năm suy thoái kinh tế thứ hai và các dự báo đều cho thấy nền kinh tế nước này không thể phục hồi trước năm 2018. Năm 2015, nền kinh tế Brazil tăng trưởng âm 3,8% – mức tồi tệ nhất trong 25 năm qua. Bên cạnh đó, nền kinh tế đầu tàu Mỹ La-tin này phải đối mặt với thâm hụt ngân sách cao, chi tiêu tiêu dùng sụt giảm, tỷ lệ thất nghiệp ở mức 6,9%, đồng real mất giá gần 50%, lạm phát ở mức hơn 10%, nợ công tương đương 65% GDP (tổng sản phẩm quốc nội). Dự kiến năm nay, nền kinh tế Brazil sẽ tiếp tục suy thoái và tăng trưởng ở mức âm 3,6%. Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là đợt suy thoái tồi tệ nhất của Brazil trong gần 9 thập niên, kể từ cuộc đại suy thoái vào những năm 1930. Giới phân tích nhận định ông Temer thực sự chưa có những biện pháp giải quyết yếu kém về mặt cấu trúc của hệ thống chính trị Brazil.

Ngoài việc kéo Brazil khỏi suy thoái kinh tế, Tổng thống Temer sẽ rất bận rộn trong giai đoạn này với việc chiến đấu chống virus Zika và tổ chức tốt Thế vận hội mùa hè Rio de Janeiro đầu tháng 8-2016.

Trong động thái liên quan, ngày 15-5, trường Luật Brazil yêu cầu các bộ trưởng được bổ nhiệm trong thành phần chính phủ mới của Tổng thống lâm thời Temer có cáo buộc dính líu tới tham nhũng của tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras phải từ chức.

Argentina: người dân vật lộn với bão giá

Tại Argentina, người dân đang phải vật lộn với lạm phát ngày càng tăng cao. Moody's ước tính năm nay, GDP của Argentina sẽ suy giảm 1,5% và lạm phát ở mức 30%. Nền kinh tế Argentina chỉ có thể bắt đầu được cải thiện trong năm 2017. Với đồng lương ít ỏi, người dân Argentina đang phải chắt chiu từng đồng để lo cho cuộc sống gia đình.

Thống kê của Đại học Thiên chúa giáo Argentina cho thấy có tới 1,4 triệu người đã trở thành người nghèo tại nước này trong 3 tháng đầu năm nay, nâng tỷ lệ người nghèo lên 34,5%, từ mức 29% cuối năm ngoái. Hiện tại, Argentina có gần 14 triệu người nghèo trong tổng số 42 triệu dân.

Nguyên nhân do lạm phát cao, người lao động bị sa thải hàng loạt và giá các dịch vụ công cộng tăng đột biến do chính quyền của Tổng thống cánh hữu Macri cắt giảm trợ cấp đột ngột. Chỉ ít ngày sau khi nhậm chức, Tổng thống Mauricio Macri đã quyết định phá giá đồng peso đến 40%, khiến giá cả leo thang liên tục. Trong nỗ lực giải quyết khó khăn của nền kinh tế và tình trạng thâm hụt ngân sách do thiếu đầu tư, ngoài việc phá giá đồng nội tệ, Tổng thống Macri còn quyết định theo đuổi chính sách "thắt lưng buộc bụng". Từ đầu năm đến nay, chính phủ liên tục tăng giá dịch vụ điện, khí đốt, nước, giao thông công cộng và xăng dầu.

Cuối tháng 4-2016, chính phủ Argentina đã thanh toán khoản nợ hơn 9 tỉ đô la Mỹ cho các quỹ đầu cơ sau thời gian dài tranh cãi và kiện tụng, qua đó cho phép nước này trở lại thị trường tín dụng thế giới sau nhiều năm vắng bóng. Tuy nhiên, nền kinh tế Argentina chưa có bất cứ tín hiệu khả quan nào sau sự kiện này.

Đọc thêm:

>> Venezuela khủng hoảng trầm trọng

>> Brazil: biểu tình khi Thượng viện bỏ phiếu luận tội tổng thống

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới