Thứ Bảy, 22/06/2024, 13:11
30 C
Ho Chi Minh City

“Kẻ thù giấu mặt”

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

“Kẻ thù giấu mặt”

Thành Trung thực hiện

Ông Dương Đức Ưng

(TBKTSG) – Ông DƯƠNG ĐỨC ƯNG, Cố vấn cao cấp về chính sách cho Chương trình Nâng cao năng lực toàn diện về quản lý ODA tại Việt Nam (CCBP) của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đã dành cho TBKTSG một cuộc trò chuyện quanh chủ đề được thảo luận tại Hội nghị giữa kỳ Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam: chống tham nhũng trong sử dụng vốn ODA.

TBKTSG: Phải làm gì để nâng cao hiệu quả việc phòng chống tham nhũng trong các dự án có vốn ODA, thưa ông?

Ông DƯƠNG ĐỨC ƯNG: Tham nhũng là một căn bệnh trầm kha làm xói mòn và có thể vô hiệu hóa hệ thống quản lý quốc gia. Công ước quốc tế về chống tham nhũng mà Việt Nam tham gia là một bằng chứng rõ rệt về quyết tâm của Chính phủ trong cuộc chiến này. ODA là nguồn vốn công được hình thành từ thuế của người dân nước viện trợ và thuế của người dân nước nhận viện trợ. Do vậy, trách nhiệm phòng chống tham nhũng trong việc sử dụng vốn ODA phải tăng lên gấp đôi và cả hai phía đều phải có trách nhiệm. Có như vậy mới bảo đảm được hiệu quả sử dụng vốn.

TBKTSG: Tuy vậy, một số vụ việc gần đây đã làm sứt mẻ lòng tin của nhà tài trợ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh quốc gia?

– Rất tiếc đã xảy ra các vụ việc như PMU 18, PCI làm sứt mẻ lòng tin của người dân đóng thuế ở các nước viện trợ ODA cho Việt Nam. Như tôi đã nói ở trên, ODA là một phần của nguồn vốn công trong phát triển và cần xem xét quyết tâm phòng chống tham nhũng của Việt Nam trong toàn bộ bối cảnh chung đó. Trên thực tế, quyết tâm và hành động chống tham nhũng của Việt Nam được các nhà tài trợ quốc tế công nhận tại cuộc đối thoại gần đây về chủ đề này.

Tuy nhiên, đây là cuộc chiến lâu dài, phức tạp và gian khổ với một kẻ thù giấu mặt và được ngụy trang tinh vi và xảo quyệt. Đó là lý do tại sao trong một số trường hợp kết quả chưa thể đến ngay và đòi hỏi sự kiên trì. Thất vọng sớm đồng nghĩa với bỏ cuộc.

TBKTSG: Thực tế nhân dân đã rất kiên trì, còn việc tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý ODA ở các khâu đang lộ rõ nhiều thách thức. Vậy phải cải tổ theo hướng nào?

– Nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong các dự án ODA là một trong những thách thức mà các nước nhận viện trợ và các đối tác phát triển phải đối mặt, như Chương trình hành động về hiệu quả viện trợ đã cảnh báo. Để vượt qua thách thức này, đòi hỏi sự quyết tâm và nỗ lực của cả nước nhận viện trợ và nhà tài trợ nhằm thực hiện nhiều việc. Nước nhận viện trợ phải được cung cấp đầy đủ thông tin về viện trợ, kể cả dự báo về nguồn vốn này, đồng thời phải công khai hóa cho tất cả các đơn vị có nhu cầu về nguồn hỗ trợ để tất cả có cơ hội như nhau trong việc tiếp cận nguồn vốn.

Để nâng cao trách nhiệm giải trình, quan trọng là người được giao vốn ODA phải là người sử dụng kết quả mà nguồn vốn này mang lại theo triết lý “người hưởng lợi phải trả phí”. Nếu làm được như vậy thì công khai và minh bạch không còn là các thuật ngữ trên đầu lưỡi nữa.  

TBKTSG: Chắc ông hiểu rõ các kẽ hở trong cơ chế phân cấp quản lý ODA ở cấp địa phương. Xin được hỏi thẳng, thông tin ở nhiều nơi người ta lợi dụng vị trí, cố ý “lách” để tạo kẽ hở có thực không? Cần giải pháp triệt để nào?

– Phân cấp và đề cao trách nhiệm là chủ trương đúng đắn của chúng ta trong quản lý nói chung, quản lý đầu tư nói riêng. Chắc khó có thể khẳng định có một văn bản quy phạm pháp luật nào mà hoàn toàn không có bất kỳ một kẽ hở nào! Nguyên nhân có thể do văn bản pháp quy có kẽ hở thật, hoặc người ta cố tình tạo ra kẽ hở đó để lách luật.

Để khắc phục cần phải nâng cao chất lượng làm luật và các văn bản dưới luật, đặc biệt là phải khắc phục tính cục bộ theo kiểu “ăn cây nào rào cây ấy”, đồng thời tăng cường công  tác giáo dục pháp luật, nâng cao năng lực con người đi đôi với chế độ thưởng, phạt công minh.

TBKTSG: Là cơ quan đầu mối giám sát ODA, nhưng tại sao hệ thống theo dõi và giám sát của Bộ Kế hoạch và Đầu tư chưa phát huy tác dụng?

– Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan quản lý nhà nước, là đầu mối quản lý nguồn vốn ODA với nhiệm vụ theo dõi và đánh giá ODA. Bộ đã có nhiều cố gắng xây dựng một hệ thống theo dõi và đánh giá nguồn vốn này. Tuy nhiên, hệ thống này chưa hoạt động như mong muốn nên sự can thiệp kịp thời, đúng cấp độ, đúng liều lượng để đảm bảo việc thực hiện theo đúng tiến độ các chương trình, dự án ODA, thúc đẩy giải ngân nguồn vốn này còn bị hạn chế. Cũng cần nói thêm rằng, năng lực con người của hệ thống theo dõi và đánh giá ODA ở các cấp cũng là một hạn chế làm cho hệ thống này không phát huy tác dụng.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới