Thứ Hai, 15/07/2024, 10:24
28.9 C
Ho Chi Minh City

Giá sàn xuất khẩu có thể bị “tuýt còi”

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Giá sàn xuất khẩu có thể bị “tuýt còi”

T.Thu

Giá sàn xuất khẩu có thể bị “tuýt còi”
Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, xét về sản lượng, sau Ấn Độ. Ảnh minh hoạ: Trung Chánh.

(TBKTSG Online) – Việc ấn định giá sàn xuất khẩu hay ưu đãi về thuế cho các mặt hàng xuất khẩu dễ bị các cơ quan quản lý nước ngoài “tuýt còi”, theo một cảnh báo được Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh – Bộ Công Thương Nguyễn Phương Nam đưa ra trong một hội thảo mới đây.

Từ ấn định giá sàn xuất khẩu

Theo ông Nguyễn Phương Nam, do không hiểu hết pháp luật cạnh tranh của Việt Nam cũng như của nước ngoài, nên một số ngành nghề của Việt Nam dễ vi phạm Luật Cạnh tranh.

Chẳng hạn, hiện giá gạo Việt Nam vẫn liên tục xuống thấp mặc dù Việt Nam là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới xét về số lượng. Theo ông Nam, nguyên nhân là do doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh lẫn nhau, và để giải quyết tình trạng này, việc ấn định giá sàn xuất khẩu gạo đã ra đời. Ông Nam cho biết, việc ấn định giá sàn như trên là hạn chế cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Trường Đại học Kinh tế-Luật TPHCM, chuyên gia về Luật Cạnh tranh, việc các doanh nghiệp ngồi lại để thoả thuận giá sàn sản phẩm xuất khẩu là vi phạm Luật Cạnh tranh của Việt Nam, theo khoản 1 điều 8 Luật Cạnh tranh và điều 14 của Nghị định 116/2005/NĐ-CP.

Luật Cạnh tranh không quy định việc thoả thuận ấn định giá hàng hoá (thoả thuận hạn chế cạnh tranh) là áp dụng cho hàng hoá xuất khẩu hay bán tại thị trường nội địa. Do đó, chỉ cần doanh nghiệp ấn định giá hàng hoá, dịch vụ đã là huỷ hoại cạnh tranh trên nền kinh tế. Theo đó, nếu phát hiện những trường hợp này, cơ quan cạnh tranh của nước ngoài sẽ thông báo cho cơ quan cạnh tranh của Việt Nam để phía Việt Nam xử lý.

Ông Sơn cho biết, cơ quan cạnh tranh của nước ngoài không thể xử lý được hành vi vi phạm này vì doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam không hiện diện tại lãnh thổ nước nhập khẩu, mặc dù về nguyên tắc, việc ấn định giá sàn xuất khẩu là hành vi hạn chế cạnh tranh vì thoả thuận xuyên biên giới, hoặc thoả thuận ở một nước ảnh hưởng đến một nước khác.

Những quốc gia như Mỹ, và các thành viên Liên minh châu Âu (EU) vẫn có thể can thiệp vào các thoả thuận giá ở nước ngoài nếu ảnh hưởng đến thị trường của họ. Tuy nhiên, các nước này chỉ dùng đến Luật Cạnh tranh trong trường hợp luật cho phép họ can thiệp hành động ngoài biên giới, nhưng việc can thiệp này cũng rất hãn hữu. Thay vào đó, họ có thể dùng những biện pháp khác, như dựng lên các rào cản thương mại quốc tế, hạn chế lượng nhập khẩu, áp đặt thuế,…

Đến ưu đãi thuế

Vị Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh cũng cho rằng Việt Nam nên cân nhắc trước khi đưa ra một số ưu đãi, chẳng hạn như những ưu đãi về lãi vay và thuế suất, vì dễ bị phía nước ngoài cáo buộc là trợ cấp cho hàng hoá xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Hải, thạc sĩ luật thương mại quốc tế tại Công ty Luật Mayer Brown JSM, quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) mà các quốc gia thành viên phải tuân thủ, đó là khi đưa ra một cáo buộc trợ cấp, bên khởi kiện phải chứng minh được ít nhất bốn vấn đề.

Thứ nhất là có sự đóng góp tài chính của Chính phủ hoặc cơ quan thuộc Chính phủ thông qua các hình thức như miễn thuế, cấp vốn hay bao tiêu sản phẩm,… Thứ hai là đóng góp tài chính đó tạo ra lợi ích cho doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp nhận được đóng góp đó. Thứ ba là trợ cấp phải có tính riêng biệt, tức là chỉ có một nhóm doanh nghiệp hay ngành sản xuất nhất định nhận được khoản trợ cấp. Cuối cùng là trợ cấp gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước của nước khởi kiện.

Ông Hải cho biết, trong vụ Mỹ kiện chống trợ cấp tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam mới đây, phía nguyên đơn đã nêu ra 18 cáo buộc về chương trình trợ cấp duy trì bởi Chính phủ Việt Nam, như trợ cấp theo chương trình phát triển thủy sản, hỗ trợ lãi vay để mua máy móc thiết bị nuôi trồng thủy sản, miễn giảm tiền sử dụng đất,….

Theo ông Hải, về mặt lý thuyết, không thể có chuyện doanh nghiệp bán phá giá trong thời gian dài mà vẫn thu lợi và ngày càng phát triển, bởi bán phá giá nói một cách nôm na là bán lỗ vốn. Tuy nhiên những quyết định của Bộ Thương mại Mỹ (DOC) ngày 21-5-2013 hoàn toàn chối bỏ lý thuyết kinh tế này khi kết luận doanh nghiệp Việt Nam bán phá giá lên đến khoảng 80%.

“Nói như vậy để doanh nghiệp mình nhận thức được rằng trong cuộc chơi này, vấn đề không phải là bạn có thực sự nhận được trợ cấp hay không mà vấn đề là bạn có thể chứng minh với cơ quan điều tra bằng hồ sơ, tài liệu, chứng cứ rằng mình không hề nhận được khoản trợ cấp nào”, ông Hải chia sẻ.

Áp giá sàn cho cá tra xuất khẩu dễ bị “bắt giò”

Vào giữa tháng 3-2013, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố thuế chống bán phá giá cá tra đợt xem xét hành chính lần thứ 8 (POR 8) với kết quả mỗi kí phi lê cá tra phải “cõng” thêm một khoản thuế tương đương giá bán chưa chịu thuế sang thị trường Mỹ.

Kết quả này cũng kéo giảm số doanh nghiệp có khả năng xuất khẩu vào thị trường này xuống còn 9 doanh nghiệp. Do đó, có ý kiến cho rằng phải chăng cần có giá sàn xuất khẩu cá tra để đảm bảo kết quả đợt xem xét hành chính sang năm sẽ không tiếp tục bất lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Tuy nhiên, ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), cho rằng biện pháp áp giá sàn cho cá tra xuất khẩu vừa là một cách làm không hay, vừa rất dễ bị cơ quan quản lý cạnh tranh nước ngoài “bắt giò”.

“Hiệp hội không thể tạo ra giá sàn và bắt các doanh nghiệp phải theo. Chỉ có Chính phủ mới có khả năng và quyền hạn đặt ra giá sàn và đảm bảo nó được thực thi. Tuy nhiên, đó sẽ là một mệnh lệnh hành chính, một biện pháp lạc hậu, không tuân theo quy luật thị trường và dễ bị chính quyền nước nhập khẩu điều tra can thiệp của nhà nước vào ngành xuất khẩu”, ông nói.

Thái Hằng

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới