Thứ Bảy, 15/06/2024, 02:22
27.8 C
Ho Chi Minh City

Đối phó với suy giảm trí nhớ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Đối phó với suy giảm trí nhớ

BS.Lê Hùng

minh họa: Khều.

(TBKTSG) – Suy giảm trí nhớ là một bệnh cảnh phức tạp, ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh. Phòng ngừa, phát hiện sớm những triệu chứng bệnh lý thì có thể điều trị và duy trì một cuộc sống hạnh phúc cho người lớn tuổi cũng như cho gia đình.

Một ngày nào đó ta thấy tóc điểm bạc, một số công việc trước đây có thể thực hiện rất dễ dàng nhưng nay thì không thể. Tuy nhiên, điều đáng sợ lúc này là hiện tượng giảm trí nhớ.

Theo quy luật tự nhiên, khi qua tuổi trung niên (hơn 50 tuổi), các tế bào thần kinh sẽ bị lão hóa, đặc biệt là những người luôn sống trong một môi trường ô nhiễm, đầy lo âu, phiền não và luôn căng thẳng bởi stress. Những yếu tố này làm cho trí nhớ giảm sút rõ rệt. Một số thống kê cho thấy 50% người bệnh bị giảm trí nhớ ở tuổi trung niên nếu không được điều trị kịp thời có thể chuyển thành tình trạng sa sút trí tuệ khoảng ba năm sau đó!

Trí nhớ là quá trình hoạt động tích cực và rất phức tạp của não bộ, có thể khái quát qua một số giai đoạn đơn giản như sau: thu nhận thông tin từ một bối cảnh nào đó, duy trì và lưu giữ thông tin vào bộ nhớ và cuối cùng, khi gặp những hoàn cảnh sống cần sử dụng những thông tin đã lưu trữ thì não bộ sẽ phục hồi lại những thông tin ấy qua quá trình “nhớ” lại những sự kiện đã qua.

Một bộ não có trí nhớ tốt là bộ não có khả năng ghi nhớ rất nhanh các sự kiện cần thiết, đồng thời lưu giữ những sự kiện này để có thể sử dụng về sau. Một người có trí nhớ tốt thường dễ thành công trong cuộc sống vì khả năng học hỏi, tiếp thu rất cao. Nếu biết cách xử lý khối lượng thông tin khổng lồ được lưu giữ trong trí nhớ, những người này có thể giải quyết được rất nhiều vấn đề trong cuộc sống một cách hiệu quả và nhanh chóng.

Quá trình phát triển của hệ thần kinh bắt đầu từ giai đoạn phôi thai trong bụng mẹ cho đến khi ra đời và tiếp tục phát triển cho đến khoảng 25 tuổi. Sau độ tuổi này, các tế bào thần kinh không phát triển thêm. Ngược lại, mỗi năm có khoảng 3.000 tế bào thần kinh tự hủy! Chính mất mát không hồi phục này, kèm theo những suy thoái khác của tuổi già như suy giảm các nội tiết tố eostrogen, testosterone, các chất dẫn truyền thần kinh trung gian trong não… khiến quá trình thoái hóa não và giảm trí nhớ nặng nề thêm.

Có hai loại suy giảm trí nhớ là suy giảm trí nhớ do tuổi già và suy giảm trí nhớ do bệnh lý. Loại suy giảm trí nhớ do tuổi già thường biểu hiện qua tình trạng hay quên tên những người mới gặp dù họ đã giới thiệu, hoặc quên tên những người quen biết trước đây; quên đồ vật; quên những dự tính, những công việc định làm trong ngày… Tuy nhiên, ngoài những biểu hiện trên, kiến thức, kinh nghiệm sống, kỹ năng làm việc… của những người này thường vẫn tốt.

Những biểu hiện của loại suy giảm trí nhớ do bệnh lý bao gồm: hoàn toàn quên cách thức sử dụng những đồ vật quen thuộc hàng ngày, rất khó học hỏi và tiếp nhận những thông tin mới; nói thao thao bất tuyệt với người đối diện và lặp đi lặp lại cùng một câu chuyện đã kể nhiều lần mà hoàn toàn không hay biết; quên tên người thân trong gia đình, quên hẳn dù có nhắc lại rồi cũng quên ngay; không tham gia công việc được, đặc biệt là việc quản lý; không nhận biết một cách rõ ràng về tiền bạc… Lúc này, nếp sinh hoạt hàng ngày của người bệnh bị rối loạn, cần có sự giúp đỡ của người khác.

Người thân phải thận trọng theo dõi và đánh giá những biểu hiện giảm trí nhớ của người lớn tuổi trong gia đình để kịp thời điều trị. Nếu không, trong vòng vài năm sau bệnh nhân có thể rơi vào bệnh cảnh sa sút trí tuệ. Đó sẽ là một gánh nặng cho gia đình trong việc chăm sóc, theo dõi và điều trị.

Khi có những biểu hiện bất thường của trí nhớ, cần đi khám bệnh với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và chẩn đoán. Nếu chỉ là hiện tượng giảm trí nhớ do tuổi già thì chưa có gì đáng ngại. Lúc này, chỉ cần tiến hành huấn tập lại sự hoạt động của não bộ bằng cách thay đổi lối sống, làm việc nghỉ ngơi hợp lý, tránh những đợt stress không cần thiết; tổ chức lại cách ăn uống cho phù hợp, tránh đưa vào cơ thể những chất độc hại, đặc biệt là độc hại cho não như rượu bia, thuốc lá… Tập luyện trí óc cho não bằng cách nghiên cứu, học tập một môn nào đó mà mình yêu thích, tham gia những khóa học về thư pháp, hội họa, âm nhạc, tập luyện thiền định, yoga, thái cực quyền…

Bên cạnh đó, ngủ đủ giấc để tái nạp năng lượng cho não là chuyện rất cần thiết với người lớn tuổi. Nhằm hạn chế những hiện tượng hay quên làm ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, nên cụ thể hóa một số công việc như ghi chép những công việc dự tính làm trong ngày, để các đồ vật hay quên vào một số vị trí cố định… Để nhớ tên của ai, cố gắng lặp lại tên người đó nhiều lần hoặc liên tưởng tên của họ với một chữ hay một hiện tượng nào đó cho dễ nhớ. Chẳng hạn tên Nguyệt thì nhớ kèm thêm “ánh trăng rằm”.

Trong trường hợp được chẩn đoán suy giảm trí nhớ do bệnh lý, người bệnh phải được điều trị nghiêm túc, uống đầy đủ thuốc, liên tục cho đủ liệu trình cũng như phải được theo dõi một thời gian dài.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới