Thứ Sáu, 21/06/2024, 02:43
25.6 C
Ho Chi Minh City

Đổi mới SGK: đừng như chuyện cốc nước và con cá

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Đổi mới SGK: đừng như chuyện cốc nước và con cá

Minh Đức

Đổi mới SGK: đừng như chuyện cốc nước và con cá
GS Hồ Ngọc Đại góp ý cho Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông. Ảnh: M.Đ

(TBKTSG Online) – Rất nhiều chuyên gia hôm 28-8 đã thẳng thắn bày tỏ những quan ngại về các hạn chế trong “Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông” mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang soạn thảo.

Chẳng hạn, GS Hồ Ngọc Đại đã dùng hình ảnh con cá và cốc nước để nói về tính "mơ hồ" của đề án này.

Phi thực tiễn

Tại buổi tham vấn chuyên gia về Đề án nói trên do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức hôm 28-7, GS Hồ Ngọc Đại kể lại câu chuyện hồi ông còn làm giáo viên phổ thông, từ những năm 1960, có một đề thi như sau: “Có hai cốc nước đầy như nhau. Thả hai con cá giống nhau, một con sống, 1 con chết, mỗi con vào 1 cốc nước. Cốc có con cá sống thì nước không bị trào ra, còn cốc kia thì nước trào ra. Giải thích vì sao?”.

Ông Hồ Ngọc Đại cho biết, có rất nhiều học sinh, nhà khoa học đã vào cuộc để giải thích hiện tượng đó. Mãi gần 2 năm sau, bài mới có câu trả lời. Đó là, cả hai cốc nước đều bị trào ra. Các nhà khoa học chỉ căn cứ chữ nghĩa văn bản để đi tìm nguyên nhân mà không có ai làm thử cả. Như vậy, họ đã thừa nhận một tiên đề không có thật, để đi tìm lời giải.

Vị giáo sư già kết luận, đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông hiện nay cũng thế. Theo ông Hồ Ngọc Đại, tư duy cả hệ thống giáo dục hiện nay vẫn là tư duy cũ. Người ta đã không lấy trẻ em, lấy  người học làm căn cứ để đổi mới. “Có trẻ em mới có nhà trường, thầy cô giáo. Có thầy cô mới có hiệu trưởng, có hiệu trưởng mới có giám đốc Sở và Bộ trưởng. Vậy mà người ta họp bàn với nhau để đổi mới mà không căn cứ vào trẻ em”, ông nói.

“Các vị đề ra phương án thi cử 1,2,3 đều là tào lao. Bởi các anh cứ bàn nhau dứt khoát là phải thi, không ai nói tại sao phải thi, thi để làm gì. Chúng ta mang định kiến cũ lấy thi cử, bằng cấp làm tiêu chí để đánh giá học sinh ngày nay”, ông nói.

Không nói hình tượng như GS Hồ Ngọc Đại, GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên đại biểu Quốc hội, lại cụ thể hơn. Ông cho rằng cái gọi là những những tác động tích cực của chương trình giáo dục phổ thông mới trong báo cáo chỉ là… tưởng tượng của người viết mà không dựa trên cơ sở lý luận, thực tiễn, hay điều tra, thí nghiệm, khảo sát nào.

Chẳng hạn, báo cáo nêu: “Do chương trình chú trọng phát triển năng lực nên nội dung học được tinh giản, từ đó khắc phục hiện tượng quá tải, học sinh không phải học thêm, tiến tới khắc phục nạn dạy thêm học thêm tràn lan”. GS Thuyết khẳng định dạy thêm học thêm là do giáo viên muốn kiếm thêm thu nhập. GS cho rằng, không có gì để đảm bảo rằng điều sau đây nêu trong báo cáo sẽ thành hiện thực: “Để tạo điều kiện cho việc đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, số lượng học sinh trên lớp sẽ giảm (không phải 50-60 học sinh một lớp như hiện nay”?

“Để đổi mới giáo dục phổ thông thì việc trước tiên phải bàn là đổi mới hệ thống. Tới thời điểm này, khi đã chuẩn bị trình quốc hội Đề án, Bộ GD-ĐT mới mang việc cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân ra bàn là quá chậm”, ông Thuyết nói.

Theo GS Thuyết, một đề án muốn trình Quốc hội thì phải có phần đánh giá tác động tới ngân sách nhà nước ra sao. Vậy mà phần này của đề án vẫn bỏ ngỏ.

Đề án sai từ tên gọi

GS Nguyễn Minh Thuyết phê bình, đây là một đề án giáo dục, nhưng ngay từ tên gọi đã chưa đảm bảo tính chuẩn mực về… tiếng Việt. “Tại sao lại nói “sách giáo khoa giáo dục phổ thông”?, cựu đại biểu Quốc hội thắc mắc. Theo ông, giáo dục là yếu tố đã bao hàm trong cụm từ sách giáo khoa. GS đề nghị sửa lại là: “Đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông”, hoặc “Đổi mới chương trình giáo dục, sách giáo khoa phổ thông”.

GS Nguyễn Khắc Phi đề nghị xem lại tên gọi của tài liệu “Báo cáo đánh giá tác động của Chương trình giáo dục phổ thông mới”. Theo ông, hiện nhiều vấn đề vẫn còn có ý kiến khác nhau, trong khi cả chương trình và sách giáo khoa mới chưa có, vì vậy không thể có báo cáo về một việc chưa có được. GS gay gắt: “Chữ “tác động” đã không ổn, chữ “báo cáo” lại càng không ổn. Đọc những câu có các chữ như “nếu”, “phải”, “sẽ” trong tài liệu này nghe rất khó chịu”.

Trong nội dung dự kiến mà ban tổ chức yêu cầu trước đó, các đại biểu được đề nghị góp ý về phương án xác định số năm học của các cấp trong hệ thống giáo dục phổ thông.

Bộ GD- ĐT đề ra hai phương án tương ứng với số năm học tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông là 5+4+3 và 5+5+2. Trong khi các đại biểu đã chuẩn bị kỹ lưỡng tham luận đánh giá về hai phương án này, thì ngay khi mở đầu phiên họp, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, Bộ xin “rút” phương án 5+5+2 bởi cuộc họp của Ủy ban Quốc gia đổi mới giáo dục và đào tạo trước đó hai ngày đã quyết định giữ nguyên số năm học với từng cấp học phổ thông như hiện nay.

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, thêm một năm trung học cơ sở là kéo theo bao nhiêu chuyện phải giải quyết, từ biên chế giáo viên thế nào, cơ sở vật chất ra sao…gây ra nhiều khó khăn và xáo trộn. Bộ Giáo dục đưa ra phương án mới (5+5+2) này và đề nghị chính phủ chọn, nhưng không đánh giá kỹ những tác động của nó, rồi lại rút đi, là một cách làm lúng túng, cần rút kinh nghiệm.

Đọc thêm:

Mang về, làm lại!

Cá nhân soạn sách giáo khoa?

Tốn tiền vẫn không mới thì sao?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới