Chủ Nhật, 16/06/2024, 12:50
29.5 C
Ho Chi Minh City

Doanh nghiệp “ngán” gạo, nông dân hồi hộp

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Doanh nghiệp “ngán” gạo, nông dân hồi hộp

Hồ Hùng

Gạo tồn đọng trong kho của một doanh nghiệp xuất khẩu. Ảnh: Lê Toàn

(TBKTSG) – Vụ hè thu sớm đã bắt đầu thu hoạch và hơn một tháng nữa, lúa sẽ thu hoạch rộ. Nhưng những ngày qua, thương lái ngưng mua lúa, nông dân lo thấp thỏm, nhất là vụ này lúa chất lượng thấp IR 50404 khá nhiều.

Doanh nghiệp ngó lơ!

Những ngày qua, ông Tư Tơ ở ấp Trường Thạnh, xã Trường Thành, (huyện Thới Lai, Cần Thơ) liên tục ngóng ghe mua lúa. Nhưng chủ ghe nào đi ngang, nghe nói lúa loại tốt cũng ngán ngẩm lắc đầu. Khoảng 7 tấn lúa trữ hồi đầu vụ đông xuân còn nằm đầy trong nhà, chờ giá nhưng giá cứ… xuống dần.

Mấy ngày trước, còn có người trả ông với giá 4.000 đồng/ki lô gam, ông dứt khoát không bán vì hồi quyết định trữ thì giá lúa đến 4.700 đồng/ki lô gam, chẳng lẽ trữ mấy tháng để chịu lỗ? Còn nay, chịu lỗ để bán cũng chẳng ai mua.

Anh Nguyễn Văn Hài, cũng ở ấp Trường Thạnh, nói rằng vùng này cũng còn không ít nông dân trữ lúa, giờ “kêu trời” vì ghe mua lúa cứ ngó lơ. Người ít thì 1-2 tấn, người nhiều thì 7-8 tấn, ra vào nhìn chỉ biết lắc đầu. “Điều lạ là thương lái vẫn mua lúa IR 50404 cũ (lúa đông xuân) với giá 3.700 đồng/ki lô gam. Nhưng lúa tốt, loại để xay xát xuất khẩu thì chẳng ai mua”, anh nói.

“Trước sau gì lúa IR 50404 cũng ế, bởi lúa tốt còn ế nói chi lúa xấu. Hiện có người mua là chẳng qua còn một vài doanh nghiệp còn hợp đồng xuất khẩu gạo cấp thấp 25% tấm sang Philippines hoặc tiêu thụ nội địa, bán cho người tiêu dùng bình dân”, chủ một doanh nghiệp chế biến gạo ở phường An Bình, quận Ninh Kiều (Cần Thơ) phân tích.

Theo ông này, thời gian gần đây các doanh nghiệp xuất khẩu đã ngưng đặt hàng nên các doanh nghiệp “vệ tinh” như của ông cũng chẳng dại gì mua vào. Hiện trong kho ông còn khoảng 500 tấn gạo trữ hồi vụ đông xuân, tính ra lỗ mỗi ki lô gam khoảng 400 đồng vì giá hạ.

“Mấy chục kho gạo trong khu vực này cũng chỉ một vài kho mua vào với số lượng rất ít. Đó là phản ứng dây chuyền. Khi doanh nghiệp xuất khẩu ngưng mua thì doanh nghiệp vệ tinh cũng “án binh bất động”, do vậy lạ gì chuyện thương lái “chê” lúa”, ông này nói.

Lúa, gạo ế ẩm! Trong khi đó một số diện tích lúa hè thu sớm ở Hậu Giang, Cần Thơ… đã bắt đầu thu hoạch. Và khoảng giữa tháng 7 tới, vùng An Giang cũng bắt đầu thu hoạch rộ. Nguồn cung đang ít mà lúa còn ế, vậy khi thu hoạch rộ liệu ai sẽ mua? Nhiều nông dân đã bắt đầu lo lắng.

Vì sao?

Giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở ĐBSCL cho rằng, việc ngưng mua lúa, gạo là lẽ đương nhiên khi các doanh nghiệp còn tồn gạo đầy kho. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cả nước còn tồn kho 1,377 triệu tấn gạo. Đó là chưa kể lượng gạo mà hàng loạt các kho gạo, doanh nghiệp tư nhân ở ĐBSCL cũng “đón đầu” mua trữ khá nhiều hồi vụ đông xuân. Như riêng tỉnh Kiên Giang, lượng gạo tồn đã lên đến 126.000 tấn.

“Và đầu ra hiện lại đang kẹt cứng. Không bán thì không… biết làm gì, nhưng bán thì lỗ!”, vị giám đốc này nói. Từ khoảng một tháng nay, giá gạo xuất khẩu giảm dần. Tính đến đầu tuần này, giá gạo 5% tấm xuất khẩu hiện chỉ có giá 380-395 đô la Mỹ/tấn, trong khi hồi đầu năm đạt mức 420-430 đô la Mỹ/tấn. Với mức giá này, nếu lấy gạo trữ trong kho đem bán thì cầm chắc lỗ.

“Những doanh nghiệp mua gạo hồi vụ đông xuân tính ra giờ lỗ gần 1.000 đồng/ki lô gam. Doanh nghiệp nào “may”, mua hồi ấy bình quân là 7.500 đồng/ki lô gam thì nay chỉ còn 6.700 đồng/ki lô gam (gạo 5% tấm), chỉ lỗ… 800 đồng/ki lô gam. Quy ra, cứ doanh nghiệp nào còn tồn 10.000 tấn thì lỗ chắc gần 10 tỉ đồng”, ông kể.

Còn nếu mua gạo “mới” với giá thị trường hiện nay để xuất, doanh nghiệp cũng khó thu lời. Bởi quy ra giá xuất khẩu hiện tại, gạo 5% tấm chỉ khoảng 7.000 đồng/ki lô gam, trong khi gạo nguyên liệu đã ở mức 6.700 đồng/ki lô gam, cộng thêm phí bốc xếp, vận chuyển, lãi ngân hàng… thì lấy gì có lợi nhuận?

Do vậy, hồi tháng 5, khi VFA kiến nghị tiếp tục cho doanh nghiệp đẩy mạnh ký hợp đồng xuất khẩu, thì lượng hợp đồng mới đến nay cũng chẳng là bao. Tính đến ngày 6-6-2009, theo VFA, các doanh nghiệp Việt Nam đã xuất gần 3,1 triệu tấn gạo. Do đó, căn cứ các hợp đồng đã ký thì lượng gạo tồn kho vẫn còn dư để thực hiện hợp đồng, tính gì chuyện mua mới trong thời điểm hiện nay.

Hiện có hai luồng ý kiến trái ngược về chuyện VFA không nhận đăng ký những hợp đồng mới xuất trước tháng 7-2009. Một luồng cho rằng, nếu lúc ấy VFA cho “xả cửa” thì đã không có chuyện lúa, gạo có nguy cơ tồn đọng nhiều như hiện nay, thời điểm đó giá gạo thế giới còn cao. Nhưng một luồng ý kiến khác lại ủng hộ VFA khi cho rằng, nếu cho ký thoải mái khi ấy thì sẽ dẫn đến nguy cơ lượng gạo xuất mỗi tháng hơn 0,7 triệu tấn, rất dễ gây “sốt” nguyên liệu trong bối cảnh hệ thống kho chứa còn thiếu thốn.

Đó vẫn là chuyện tranh cãi. Điều đáng nói hiện nay là “bức tranh” ảm đạm về những nông dân ôm lúa IR 50404 khóc ròng hồi cuối năm 2008 đang có nguy cơ tái hiện, nhất là khi giá gạo xuất khẩu chưa có dấu hiện tăng trong những tháng tới, khi Thái Lan, Ấn Độ… chuẩn bị tung gạo tồn kho ra bán.

Theo một số doanh nghiệp xuất khẩu gạo, giải pháp để “cứu” nông dân trong thời gian tới là Nhà nước nên có chính sách như xuất ngân sách hoặc hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp để mua tạm trữ! Theo Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, từ nay đến cuối năm, vùng ĐBSCL còn thu hoạch ít nhất 10 triệu tấn lúa nữa.  

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới