Thứ Năm, 13/06/2024, 10:31
32.3 C
Ho Chi Minh City

Doanh nghiệp bán lẻ loay hoay tìm lối ra

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Doanh nghiệp bán lẻ loay hoay tìm lối ra

Vị trí siêu thị Big C khi đặt viên gạch đầu tiên là nơi có dân cư thưa thớt chứ không đông đúc như hiện nay – Ảnh: Báo Hà Nội Mới

(TBKTSG Online) – Một số doanh nghiệp bán lẻ lớn trong nước cho biết họ đang lúng túng trước những cơ hội phát triển kinh doanh ngay trên “sân nhà”, khó khăn lớn nhất là tìm địa điểm đầu tư. Điều này trở thành nguy cơ lớn hơn sau khi Việt Nam mở cửa thị trường bán lẻ cho các nhà đầu tư nước ngoài.

“Người nhà” bị lép vế

“Khi tôi dẫn một tập đoàn của Mỹ đi tìm mặt bằng để mở dự án, lãnh đạo một tỉnh phía Bắc đã trả lời cho nhà đầu tư nước ngoài rằng thủ tục cấp đất sẽ được trả lời sau 15 ngày. Thông tin ấy khiến tôi sốc vì tập đoàn Phú Thái đã từng nộp hồ sơ, tìm kiếm cơ hội đầu tư ngay tại địa phương ấy với hình thức tương tự nhưng 15 tháng sau vẫn chưa nhận được hồi đáp về thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư”, ông Phạm Hoàng Hà, giám đốc Ban dự án và phát triển thị trường Công ty cổ phần tập đoàn Phú Thái, than thở trong buổi gặp mặt ngày 23-1 của các thành viên Hiệp hội bán lẻ Việt Nam để nói về “Thị trường bán lẻ Việt Nam: cơ hội và thách thức”.

Theo lộ trình cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, hiện các nhà đầu tư nước ngoài đã được phép thành lập công ty liên doanh phân phối hàng hóa, trong đó phía nước ngoài được giữ 49% số vốn. Đến năm 2009, cánh cửa thị trường bán lẻ ở Việt Nam sẽ chính thức mở toang cho các công ty bán lẻ 100% vốn nước ngoài.

Sức nóng của cuộc cạnh tranh trên thị trường bán lẻ trong nước giữa “người ngoài” (nhà đầu tư ngoại) và “người nhà” (các doanh nghiệp trong nước) đã không cho phép “người nhà” chậm chân nữa vì “mới bắt đầu cuộc đua đã  thấy không cân sức”, như lời ông Hà.

Ở thị trường Việt Nam hiện tại, dù bán lẻ truyền thống qua chợ và các cửa hàng mặt tiền vẫn chiếm 90% thị phần nhưng với việc mở cửa thị trường bán lẻ, hình thức kinh doanh trên sẽ bị thu hẹp lại và các doanh nghiệp trong nước không thể ngồi chờ cuộc đổ bộ của các tập đoàn bán lẻ bên ngoài như Wal-Mart, Tesco, Carrefour.

“Năm 2007 có ít nhất 140 siêu thị, đại siêu thị, 20 trung tâm thương mại và gần 1.000.000m2 mặt bằng kinh doanh bán lẻ được đầu tư phát triển. Chi tiêu cho bán lẻ đến năm 2010 dự kiến đạt 50 tỉ đô la Mỹ. Chỉ cần một phần nhỏ trong “miếng bánh” 50 tỉ đô, doanh nghiệp đã đủ sức mở rộng và phát triển cơ hội kinh doanh. Nhưng thiếu mặt bằng thì không thể nói đến các đầu tư tiếp theo,” ông Hà phân tích.

Theo khảo sát của tập đoàn Phú Thái, một địa chỉ để đầu tư đại siêu thị hoặc trung tâm thương mại bán lẻ phải có diện tích tối thiểu là 3 héc ta, quy mô dân số tại chỗ hơn 100.000 người (chưa kể các vùng lân cận), đạt quy mô phục vụ 150.000 dân trở lên, có 60.000-80.000 mặt hàng cùng điều kiện giao thông thuận tiện…

“Có nhiều vị trí chỉ đáp ứng 50% đến 60% yêu cầu chúng tôi cũng chấp nhận vì không muốn chậm chân nhưng khó khăn mới chỉ bắt đầu từ đó”, ông Hà than.

Hầu hết các địa phương đều đồng ý về chủ trương đầu tư cho các doanh nghiệp bán lẻ nhưng việc cấp giấy chứng nhận đầu tư ở nhiều địa phương phía Bắc không phải vì thế mà thuận lợi hơn khi phải qua nhiều vòng thẩm định từ Sở Kế hoạch – Đầu tư đến Sở Xây dựng. Hơn nữa, các chính sách ưu đãi lại không rõ ràng.

Ông Hà cho biết: “Chúng tôi không được giới thiệu dự án mà phải tự tìm. Ngay cả việc thuê lại đất ở các khu công nghiệp đẹp cũng khó thực hiện được vì đất đã sang nhượng qua nhiều dự án và doanh nghiệp không chịu nổi giá thuê so với mức độ đầu tư. Còn những vị trí được giới thiệu thì không phù hợp”.

Bà Mai Khuê Anh, đại diện cho Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro), cũng lo ngại như đồng nghiệp về cuộc cạnh tranh địa điểm, sang nhượng vị trí với các nhà đầu tư nước ngoài khi họ đổ bộ vào Việt Nam, dù hệ thống phân phối của Hapro ở phía Bắc vẫn phát triển với cấp số nhân.

“Người ngoài” tự tin

Trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn đang loay hoay tìm lối ra ngay trên “sân nhà” thì các doanh nghiệp bán lẻ lớn của nước ngoài lại có suy nghĩ khác.

“Các nhà bán lẻ trong nước có thuận lợi hơn chúng tôi vì họ am hiểu thị trường và dân cư,” tổng giám đốc siêu thị Big C Pascal Billaud không đồng tình.

Ông Billaud dẫn chứng rằng khi Big C đầu tư siêu thị đầu tiên ở Đồng Nai, nơi đó hoang vắng chứ không phải là khu dân cư đông đúc. Vị trí của Big C ở Hà Nội khi đặt viên gạch đầu tiên cũng tương tự.

“Chúng tôi không thuận lợi hơn mà trái lại, chúng tôi phải tìm cách liên kết với tư nhân hoặc các doanh nghiệp ở địa phương rồi mới từng bước đặt chân vào thị trường theo lộ trình. Hình thành một hệ thống bán lẻ lớn hoặc các đại siêu thị phải có bài toán xa hơn việc chỉ trông thấy vị trí đầu tư đẹp”, ông Billaud giải thích.

Không chỉ Big C hay Metro tiếp tục mở rộng thương hiệu của mình ở các địa điểm khác, một tập đoàn lớn khác là Golden Resource Development International (Hồng Kông) đã chính thức có được hợp đồng liên doanh với Tổng công ty lương thực TPHCM (Foocosa) để mở 500 cửa hàng tiện ích trong nước. Dự án bắt đầu từ năm 2008 bằng chuỗi 40 cửa hàng tại TPHCM và các tỉnh lân cận. 200 cửa hàng tiện ích nữa sẽ được hình thành.

Điều đó có nghĩa là “người ngoài” dựa vào chính tiềm lực sẵn có của các doanh nghiệp trong nước để mở rộng thị trường, thay vì chọn cách duy nhất là đi tìm mặt bằng mới, một chuyên gia kinh tế phân tích.

Ông nhận định: “Làm thế nào để không bị hụt hơi trong cuộc cạnh tranh bán lẻ trên “sân nhà”, chính các doanh nghiệp nước ngoài đã chỉ cho doanh nghiệp Việt Nam một phần bài học thực tế” .

Và trong một mối lo chung cho các doanh nghiệp khi giá bất động sản không ngừng gia tăng ở các thành phố lớn, nếu không có bước đi thích hợp, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước sẽ còn lúng túng hơn trong các cuộc đầu tư đòi hỏi những điều kiện “dài hơi” khác nữa.

 NGỌC LAN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới