Thứ Năm, 20/06/2024, 12:57
31 C
Ho Chi Minh City

Điệp khúc đau lòng

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Điệp khúc đau lòng

Cam sành Tam Bình, Vĩnh Long rồi đây liệu sẽ ra sao trước tình hình nông dân đốn hạ cam để trồng lúa – Ảnh: Hồng Văn

(TBKTSG Online) – Rồi đây, cam sành Tam Bình nổi tiếng ở Vĩnh Long có thể sẽ không còn và rừng tràm bạt ngàn ở huyện Tân Phước, Tiền Giang có thể sẽ phải thu hẹp bởi điệp khúc “chặt – trồng và trồng – chặt” cứ đeo bám mãi nhà nông.

Cây cam sành đi về đâu?  

Mới đây thôi, vào năm 2006, trong một hội nghị về quy hoạch trồng cây ăn trái do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Hiệp hội trái cây Việt Nam tổ chức ở Tiền Giang, một cán bộ ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long lo lắng trước tình hình diện tích trồng cam sành của tỉnh tăng quá nhanh, có thể tạo ra khủng hoảng thừa làm rớt giá cam sành trên thị trường trong tương lai.

Lúc đó, nông dân trong tỉnh, nhất là vùng trồng cam sành nổi tiếng ở huyện Tam Bình, phá bỏ đất trồng lúa kém hiệu quả để lên liếp trồng cây cam sành. Đầu năm nay, theo thống kê của ngành nông nghiệp Vĩnh Long, diện tích trồng cam sành của tỉnh lên tới 7.300 héc ta; trong đó có 5.500 héc ta cam sành đang cho trái với sản lượng hơn 50.000 tấn mỗi năm.

Cam sành là đặc sản của trái cây Vĩnh Long nhờ chất lượng ngon với nét đặc trưng là vỏ sần, da xanh, màu sắc thịt quả vàng tươi, rất đẹp nhưng cam sành trồng ở Tam Bình là nổi tiếng nhất.

Tam Bình giáp sông Hậu và sông Mang Thít, được thiên nhiên ưu đãi với nguồn tài nguyên phong phú là đất phù sa thích hợp với cây cam sành. Cây này được trồng tập trung tại các xã Mỹ Thạnh Trung, Tường Lộc, Loan Mỹ và từ lâu bà con nông dân huyện Tam Bình rất tự hào với vùng sản xuất cam sành truyền thống của địa phương.

Hiện nay, vùng chuyên canh cam sành Tam Bình có khoảng 3.000 héc ta cam với sản lượng 20.000 – 30.000 tấn.  

Vậy mà giờ đây, nông dân ở Tam Bình và nhiều nơi khác của Vĩnh Long, đang chặt bỏ cây cam sành, phá liếp trồng cam sành để san lấp mặt ruộng trồng lúa trong tình cảnh giá lúa gạo trong nước tăng cao, cùng với những thông tin khủng hoảng lương thực trên thế giới.

Đài truyền hình Việt Nam tối ngày 30-6 đã phát đi những hình ảnh nông dân Tam Bình chặt bỏ cây cam sành, một hình ảnh nói lên “điệp khúc” buồn của nông dân và ngành nông nghiệp Việt Nam là “chặt – trồng và trồng – chặt”, được giá thì đổ xô trồng, rớt giá lại thi nhau chặt để trồng cây khác.

Với giá lúa khá hấp dẫn hiện nay thì không biết khi nào nông dân trồng cam sành hết đắn đo là có nên chặt vườn cam nhà mình hay không? Trong khi vòng đời của cây cam sành tới 10 năm, đầu tư lên liếp, cây giống khá tốn kém nếu so với trồng lúa.

Có thể hàng chục, hay hàng trăm héc ta cam sành bị chặt bỏ chỉ là những con số thống kê quá bé nhỏ đối với ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương, nhưng đằng sau mỗi héc ta cam sành là đời sống của ít nhất một hộ dân với năm hay bảy miệng ăn!

Hương tràm có còn bay xa?

Nông dân huyện Tân Phước đang phá bỏ rừng tràm để trồng lúa – (Nguồn ảnh: www.tiengiang.gov.vn)

“Anh vẫn thấy bóng em giữa bóng tràm bát ngát”, lời thơ của Hoài Vũ trong bài “Đi trong hương tràm” đã được phổ nhạc khi nói về cây tràm, một đặc trưng sinh thái ở vùng nhiễm phèn Đồng Tháp Mười.

Trong nông nghiệp, nói đến vùng đất nhiễm phèn Đồng Tháp Mười, nhiều người nghĩ ngay đến rừng tràm bạt ngàn và cây khóm cho trái ngọt có vị ngọt khác với khóm trồng các vùng đất khác, vốn là những cây chịu được phèn chua và vì vậy, mà rừng tràm và ruộng khóm rộng bạc ngàn mới tồn tại ở huyện Tân Phước, Tiền Giang.

Nhưng rồi cơn lốc giá lúa gạo hiện nay cùng với điệp khúc “trồng – chặt và chặt – trồng” đang hủy hoại rừng tràm. Người trồng tràm giờ đang chặt tràm; không phải chặt để bán cừ tràm cho xây dựng như mọi khi, mà chặt thân tràm và đốn cả gốc để cải tạo ruộng tràm thành ruộng lúa.

Ông Huỳnh Văn Nga, Chủ tịch UBND xã Thạnh Hòa, Tân Phước cho biết, xã có trên 300 héc ta  tràm do dân quản lý. Thời gian qua, do giá tràm xuống quá thấp, giá lúa lại quá cao, cùng với hệ thống thủy lợi được cải thiện dần nên người dân đua nhau đốn tràm trồng lúa.

“Việc yêu cầu người dân giữ lại những diện tích tràm hiện có trở nên khó có thể thực hiện hơn bao giờ hết, nhất là khi hộ trồng tràm xung quanh đã đốn hạ để trồng lúa thì người trồng tràm còn lại cũng khó giữ được rừng một cách lẻ loi”, ông nói.

Theo Phòng Nông nghiệp huyện Tân Phước, từ năm 2006 đến nay, diện tích rừng (chủ yếu là rừng tràm) của huyện liên tục giảm, từ 10.251 héc ta vào năm 2005 nhưng đến nay chỉ còn 8.839 héc ta (chiếm 26,5% tổng diện tích tự nhiên của huyện), tập trung ở các xã Thạnh Hòa, Thạnh Tân, Thạnh Mỹ, Tân Hòa Đông, Mỹ Phước. Trong đó, rừng sản xuất còn trên 6.500 héc ta, rừng phòng hộ 2.208 héc ta và rừng đặc dụng trên 100 héc ta.

Nguyên nhân chính khiến diện tích rừng tràm giảm trong hai năm qua và giảm mạnh hiện nay là do đầu ra của cây tràm gặp khó khăn, giá cả thấp dẫn đến đời sống người dân trồng tràm bấp bênh, không kích khích được các hộ gia đình tham gia bảo vệ và trồng rừng.

Gần đây, Phòng Nông nghiệp huyện Tân Phước đã đề xuất tỉnh quy hoạch giữ lại rừng tràm của huyện còn 4.000 héc ta nhưng tình hình khó có khả thi khi giá lúa lên cao mà giá tràm lại thấp.

Không chỉ ở Tân Phước, nhiều nơi trồng tràm khác của Đồng Tháp Mười như vùng Thạnh Hóa, Tân Hưng ở Long An, một số nơi ở Đồng Tháp, trước đây nông dân lên liếp trồng tràm thì nay đốn hạ để trồng lúa, khóm. Nhưng không ai đảm bảo với nông dân rằng giá lúa vẫn còn cao và giá tràm vẫn còn thấp, vì trong thời gian tới, khi diện tích tràm tụt giảm mạnh, rất có thể giá cừ tràm sẽ tăng cao và liệu điệp khúc bỏ trồng lúa để lên liếp trồng tràm liệu có diễn ra.

Hơn nữa, theo các nhà khoa học, việc nông dân đốn hạ tràm, bứng cả gốc để san ủi lại mặt ruộng phục vụ trồng lúa là việc làm tốn nhiều công sức cho nông dân nhưng lại chứa đựng nhiều rủi ro cho trồng lúa sau này, vì có thể lớp phèn bị ém bên dưới lớp đất mặt sẽ xì lên và bà con phải mất nhiều thời gian để cải tạo đất.

Nông dân miền Tây từng phá bỏ đất lúa để làm vuông tôm, rồi bỏ mía trồng lúa, nay tới lượt chặt cam sành, cây tràm để trồng lúa, khóm. Điệp khúc buồn này không biết kéo dài tới bao giờ?

HỒNG VĂN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới