Chủ Nhật, 16/06/2024, 07:15
24 C
Ho Chi Minh City

Công nghiệp đang “giết” dần nông nghiệp!

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Công nghiệp đang “giết” dần nông nghiệp!

Một thửa ruộng trồng rau muống ở ngoại thành -Ảnh: HỒNG NGỌC

(TBKTSG Online) – Gần như gia đình nào cũng có dùng rau muống trong các bữa ăn hàng ngày. Nhưng trước tình trạng ô nhiễm môi trường nước kênh rạch hiện nay, cây rau muống nước xem ra khó cầm cự.

Cây rau muống bị oan!  

Không phải ngẫu nhiên mà vào năm 2002, UBND TPHCM đã ban hành chỉ thị số 10/2002/CT-UB để “tăng cường các biện pháp khắc phục ngộ độc do sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tùy tiện trên rau muống nước”.  

Lúc đó, các vụ ngộ độc do sử dụng rau, cụ thể là rau muống nước (RMN) được đổ lỗi cho nông dân trồng RMN sử dụng tùy tiện các loại thuốc bảo vệ thực vật. Bây giờ, sau hơn 5 năm thực hiện chỉ thị, các cơ quan chức năng mới biết rằng cây RMN bị hàm oan.

Theo thống kê của Chi cục Bảo vệ thực vật TPHCM, toàn thành phố hiện có 159 héc ta trồng RMN an toàn, được quy hoạch thành vùng chuyên canh ở xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi và xã Nhị Bình, huyện Hóc Môn và có hơn 186 héc ta trồng rau muống rải rác ở các vùng ngoại thành khác nhưng qua giám sát của cơ quan chuyên môn, có đủ điều kiện sản xuất an toàn.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 100 héc ta RMN trồng ở quận 12, Gò Vấp, quận 9, quận 8, Bình Thạnh và Thủ Đức có nguy cơ bị ô nhiễm cao nhưng không phải do người trồng rau dùng thuốc bảo vệ thực vật mà do môi trường nước kênh rạch. 

Ông Nguyễn Văn Đức Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật TPHCM, cho biết kết quả điều tra, phân tích chất lượng nước tại các vùng có nguy cơ ô nhiễm có trồng RMN cho thấy, đất trồng rau đều có sự hiện diện của Arsen (As), Cadimi (Cd) và chì. Tuy nhiên, hàm lượng các kim loại độc này ở mức dưới ngưỡng cho phép.  

Nước tưới rau đều có thủy ngân (Hg), As, Cd, chì, trong đó chì có hàm lượng vượt ngưỡng cho phép, các kim loại nặng còn lại đều ở ngưỡng cho phép nhưng với tốc độ ô nhiễm kênh rạch, nguồn nước hiện nay, không ai dám chắc hàm lượng các kim loại nặng nói trên duy trì ở mức dưới ngưỡng.  

Điều đáng lưu ý là tất cả các nguồn nước đều có sự hiện diện của nhóm vi khuẩn Fecal Coliform (tức nước bị nhiễm chất thải phân của người và gia súc). Về mối lo ngại dư lượng hóa chất thuốc bảo vệ thực vật trên RMN thì các mẫu thử đều không phát hiện.

Theo Chi cục Bảo vệ thực vật TPHCM, nguyên nhân gây ô nhiễm kim loại nặng như đã nói và cả nhiễm Fecal Coliform là do nước thải khu dân cư và các khu công nghiệp đổ vào kênh Tham Lương.

Công nghiệp đang “giết” dần nông nghiệp

Rau cỏ, cây lá úa màu, bạc trắng vì ô nhiễm công nghiệp ở ven khu công nghiệp Lê Minh Xuân-Ảnh: Chi cục bảo vệ thực vật TPHCM cung cấp

Nếu như sự phát triển công nghiệp, thể hiện qua việc hình thành các khu công nghiệp ở vùng ngoại ô thành phố đang giúp thành phố giàu lên thì chính các khu công nghiệp này đang “giết chết” dần ngành nông nghiệp và làm nông dân nghèo đi.

Các vùng sản xuất nông nghiệp ven khu công nghiệp Lê Minh Xuân ở huyện Bình Chánh là một điển hình. Khu công nghiệp này tập trung các doanh nghiệp gây ô nhiễm cao như dệt nhuộm, xử lý môi trường và sang chai đóng gói thuốc bảo vệ thực vật, thậm chí có nhà máy chuyên tiêu hủy thuốc bảo vệ thực vật độc hại cấm lưu hành.

Do vậy, nguồn nước xung quanh bị ô nhiễm nặng tại kênh 6 và kênh 8 (dọc theo đường 11), trước khi thải ra kênh B, đã ảnh hưởng mạnh đến vùng sản xuất nông nghiệp xung quanh, làm cây lá bị mất màu xanh.

Ông Tiến cho biết, đến nay, các nhà khoa học chưa xác định chính xác nguyên nhân gây ra hiện tượng trắng lá, bạc màu lá mà công luận nhiều lần lên tiếng. Tuy nhiên, kết quả các mẫu phân tích cho thấy, hàm lượng chất hữu cơ khó phân hủy còn rất cao trong nguồn nước ở xung quanh, chứng tỏ phần nào do ô nhiễm công nghiệp.

Hiện tượng trắng lá cây hiện nay tại khu vực này vẫn tái diễn chứng tỏ ô nhiễm không khí và nguồn nước vẫn còn nguy cơ kéo dài, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Cho tới nay, Bình Chánh, dù có nhiều nhà máy mọc lên, nhưng vẫn là huyện có số đông người dân sống bằng nghề nông.

Trong khi nông dân huyện Bình Chánh khốn khó vì ô nhiễm môi trường do công nghiệp thì nông dân các vùng trồng cây ăn trái ven sông Sài Gòn cũng đang khóc ròng. Các vườn cây ăn trái ven sông Sài Gòn thuộc địa phận huyện Củ Chi, quận Thủ Đức, quận 12, huyện Hóc Môn trồng chủ yếu xoài, sầu riêng, măng cụt, chôm chôm, nhãn.

Tại huyện Hóc Môn và quận 12, các vườn cây ăn trái đã bắt đầu phát triển kém, thậm chí bị chết. Các chủ vườn ở quận 12 hiện đang ngắm nhìn mít, sầu riêng, măng cụt trong vườn của mình chết dần với các triệu chứng khá giống nhau: ban đầu cây sinh trưởng phát triển kém, ít ra hoa đậu trái,  lá nhỏ, biến thành màu vàng và sau đó khô đọt, khô cành, chết cả cây.

Hiện tượng này, theo ông Tiến, đã có từ mùa mưa 2003 kéo dài đến nay nhưng chưa khắc phục được. Lý do khá đơn giản mà nông dân ai cũng biết. Đó là nước bị ô nhiễm, đen, bị phèn nhất là mùa khô như ở khu vực Rạch Tra, xã Đông Thạnh và một phần ấp 1, xã Nhị Bình, phường Thạnh Lộc, Thạnh Xuân.  

Giải pháp khắc phục cho RMN hay cây ăn trái mà nông dân đang thực hiện thực chất vẫn bế tắc. Ở những vùng ô nhiễm bởi nguồn nước sông rạch đen ngòm, nông dân dùng nước giếng khoan để tưới rau, tưới cây ăn trái nhưng nếu ai cũng khoan giếng thì càng nguy hiểm cho tầng nước ngầm, không khéo ô nhiễm nước mặt lan cả vào tầng nước ngầm.

Hơn nữa, ô nhiễm do công nghiệp gây ra không chỉ đơn thuần là nguồn nước mà còn là ô nhiễm không khí, môi trường đất.

Còn các vùng xung quanh khu công nghiệp Lê Minh Xuân ở Bình Chánh thì nông dân chỉ còn trông chờ vào “lòng hảo tâm” của các nhà máy trong khu công nghiệp và các biện pháp nghiêm khắc của nhà nước trong việc xử lý nước thải.

Một nguy hiểm khác nữa là do quy hoạch treo hoặc chủ đầu tư các dự án đô thị hóa chậm triển khai, nên nhiều nông dân đã tận dụng quỹ đất của các dự án này để tranh thủ trồng rau muống (vốn là cây ngắn ngày, cho thu hoạch nhanh), bất chấp tình trạng ô nhiễm nặng của nguồn nước.

HỒNG VĂN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới