Thứ Hai, 17/06/2024, 18:08
33.9 C
Ho Chi Minh City

Chung sống với lãi suất thấp

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Chung sống với lãi suất thấp

Tâm Dân

Chung sống với lãi suất thấp
Lãi suất thấp nhưng không phải ai cũng mặn mà vay nhiều tiền bởi cơ hội làm ăn đang eo hẹp, tình thế cạnh tranh ngày càng khó. Ảnh: Tuệ Doanh

(TBKTSG) – Không rõ mặt bằng lãi suất thị trường đã chạm “đáy” hay chưa, tuy nhiên nếu so với thời kỳ “tăng trưởng vàng” 2005-2007, rõ ràng hiện nay các mức lãi suất đang áp dụng tại các ngân hàng thương mại (NHTM) bắt đầu giảm xuống sâu hơn. Ví dụ lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng tiền đồng bình quân là 6-7%/năm, lãi suất cho vay dao động ở mức 8-11%/năm, trong khi cùng thời kỳ 2005-2007 các chỉ tiêu tương ứng là 7-8% và 9-12%/năm.

Chưa khi nào các doanh nghiệp làm ăn tốt được săn sóc kỹ như hiện nay, nhưng không phải ai cũng mặn mà vay nhiều tiền bởi cơ hội làm ăn đang eo hẹp, tình thế cạnh tranh ngày càng khó, chưa kể lòng tin vào môi trường kinh doanh vẫn chưa quay trở lại sau nhiều biến cố xảy ra. Hệ thống NHTM đang đối mặt với cảnh “thừa tiền”, tiến thoái lưỡng nan. Một mặt phải dồn dập tung ra nhiều chiêu khuyến mãi, mặt khác phải cảnh giác cao độ trước các tình huống rủi ro. Hiện tượng đáng cảnh báo là một số ngân hàng đang bị cuốn vào cơn lốc phá giá lãi suất, cạnh tranh bằng mọi giá, vốn dĩ được xem là hạ sách dễ dẫn đến gây hoang mang, làm mất lòng tin từ phía khách hàng. 

Dù sao đi nữa, lãi suất thấp vẫn là thực tế đáng được mong đợi và nên khéo léo tận dụng để gia tăng hiệu quả “chi phí cơ hội” cho toàn bộ nền kinh tế. Trước hết, cần tiến hành sớm những điều chỉnh chính sách để thích nghi với thời cuộc, góp phần bồi đắp thêm động lực tăng trưởng, đặc biệt là mở ra những hướng đi mới trong quá trình tái cơ cấu kinh tế một cách toàn diện.

Lãi suất thấp phải được nuôi dưỡng và vận hành trong môi trường vĩ mô ổn định, tuân thủ khuôn khổ luật pháp và quan hệ cạnh tranh thị trường, nếu không sẽ tái diễn tình trạng “bao cấp” kể cả trong tư duy chỉ đạo và tác nghiệp.

Có thể lấy dự án sân bay Long Thành làm ví dụ điển hình. Đến nay, dư luận hầu như mới chỉ bận tâm về quy mô vốn đầu tư quá lớn của dự án (giai đoạn 1 là 165.000 tỉ đồng) mà chưa thấy rằng cách đặt vấn đề của cơ quan quản lý nhà nước (cụ thể là Chính phủ/Bộ Giao thông Vận tải) đang bị chệch hướng so với quan điểm mới về tái cơ cấu đầu tư công.

Theo đó, Nhà nước chỉ đóng vai hỗ trợ hành lang pháp lý, cần mạnh dạn từ bỏ mô hình “bộ chủ quản” làm nhiệm vụ chủ trì và lo vốn cho dự án để giao toàn quyền cho doanh nghiệp kinh doanh cảng hàng không tự chủ, tự chịu trách nhiệm tính toán phân kỳ huy động vốn và xác định hiệu quả đầu tư.

Hệ thống NHTM trong nước hoàn toàn có đủ năng lực để tham gia đồng tài trợ dự án này với phương án tài chính có lợi nhất cho doanh nghiệp và cho đất nước. Nếu làm được như vậy thì không phải lo lắng “vỡ trần” nợ công, tạo điều kiện phát huy sức mạnh nội lực. Điều quan trọng hơn là “tín dụng hóa” được những “khoảng trống tài chính”, không làm tăng thêm gánh nặng ngân sách, gắn với “cơ chế trách nhiệm hóa”  một cách cụ thể, minh bạch vai trò của chủ đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội đối với những dự án có tầm ảnh hưởng lớn đến quốc kế dân sinh.

Để duy trì lợi thế bền vững, lãi suất thấp phải được nuôi dưỡng và vận hành trong môi trường vĩ mô ổn định, tuân thủ khuôn khổ luật pháp và quan hệ cạnh tranh thị trường, nếu không sẽ tái diễn tình trạng “bao cấp” kể cả trong tư duy chỉ đạo và tác nghiệp.

Thời gian gần đây, một loạt giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng như gia giãn nợ, miễn giảm lãi, tăng cường các chương trình kết nối doanh nghiệp – ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước khởi xướng… một mặt đã giúp tăng nhiều cơ hội tiếp cận tín dụng trong nền kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp, nhưng mặt khác cũng dễ tạo ra tâm lý ỷ lại “trông cậy mọi thứ” vào nguồn vốn ngân hàng, thông đồng, lợi dụng lãi suất ưu đãi, cho vay, sử dụng vốn sai mục đích…

Cần phân biệt rõ sự khác nhau giữa các hành vi mang động cơ “xúc tiến tín dụng” với những quy trình quy phạm pháp luật chi phối hoạt động tín dụng hiện hành. Theo đó, NHTM được quyền chủ động và chịu trách nhiệm về những rủi ro khi quyết định cấp tín dụng, mọi tổ chức và cá nhân không được phép can thiệp trái pháp luật vào hoạt động cho vay, kể cả việc áp dụng các “đặc ân” về lãi suất. Lãi suất thấp không thể là thứ “cho không, biếu không” mà phải quay trở về đúng với bản chất của nó là dựa trên sự kiểm chứng có căn cứ về uy tín, trách nhiệm của những người biết sử dụng đồng vốn thật sự hiệu quả.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới