Chủ Nhật, 16/06/2024, 19:48
30 C
Ho Chi Minh City

Chợ lúa gạo hay khu công nghiệp?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Chợ lúa gạo hay khu công nghiệp?

Khu đất dự định xây chợ đầu mối chuyên doanh lúa gạo Thốt Nốt đến nay vẫn bị bỏ hoang cho cỏ mọc. Ảnh: Lệ Hương.

(TBKTSG) – Chợ đầu mối chuyên doanh lúa gạo tại Thốt Nốt (Cần Thơ) đang xây dở dang, nay có nguy cơ bị xóa sổ để dành đất cho khu công nghiệp!

Những cánh đồng lúa màu mỡ đã phải nhường chỗ cho các khu công nghiệp, nay đến chợ dành cho hạt lúa của nông dân cũng rơi vào tình cảnh tương tự.

Quyết định khó hiểu!

Tháng 6-2004, Sở Thương mại (nay là Sở Công Thương) được UBND tỉnh (nay là UBND thành phố) Cần Thơ giao làm chủ đầu tư dự án xây dựng chợ đầu mối chuyên doanh lúa gạo với quy mô 23 héc ta tại huyện Thốt Nốt. Trước đó (tháng 5-2004), Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 559/QĐ-TTg về Chương trình phát triển chợ đến năm 2010, trong đó có đề cập rõ việc phát triển ba chợ đầu mối là chợ lúa gạo Thốt Nốt, chợ cà phê ở Daklak và chợ nông sản tại Nghệ An.

Theo dự kiến, chợ lúa gạo Thốt Nốt sẽ dành cho các doanh nghiệp lập điểm mua lúa, gạo tập trung với hệ thống kho trữ, sân phơi, nơi tư vấn kỹ thuật sản xuất, cung ứng vật tư nông nghiệp với giá hợp lý, các dịch vụ sau thu hoạch như sấy, xay xát… và cả các điểm giao dịch của ngân hàng tương tự như các chợ đầu mối ở Thái Lan.

Tính đến thời điểm này, theo ông Lê Văn Hừng, Phó giám đốc Sở Công Thương Cần Thơ, hơn 28 tỉ đồng đã được đầu tư vào dự án xây dựng chợ lúa gạo Thốt Nốt. Hàng trăm hộ dân đã phải bỏ nghề nông, di dời nhà cửa để giao đất cho chủ đầu tư.

Một số hạng mục của dự án như san lấp mặt bằng, xây bờ kè, đường nội bộ… cũng đã được triển khai. Tuy vậy, tiến độ dự án vẫn chưa đảm bảo do gặp khó khăn trong công tác đền bù giải tỏa và các hạng mục thi công khá chậm…

Với nhiều dự án khác, thông thường cách giải quyết của lãnh đạo UBND thành phố là họp bàn, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, với dự án này thì khác?

Tháng 8-2007, viện dẫn một số khó khăn trong quá trình triển khai, UBND thành phố Cần Thơ đã gửi công văn lên Bộ Công Thương xin ngưng thực hiện dự án, đề nghị giao khu đất đã quy hoạch lại cho Trung tâm Công nghiệp -Tiểu thủ công nghiệp Thốt Nốt. Đến tháng 4-2008, thêm một công văn nữa với nội dung tương tự được gửi tiếp.

“Có lẽ lãnh đạo thành phố thấy nhu cầu về khu công nghiệp lớn hơn! Do đó, dự án chợ lúa gạo đã bị “treo” lại, không đầu tư gì thêm kể từ tháng 4-2007”, ông Hừng nói.

“Hồi âm” hai công văn của UBND thành phố Cần Thơ, mới đây Văn phòng Chính phủ đã có công văn yêu cầu làm rõ trách nhiệm của UBND thành phố Cần Thơ trong việc triển khai dự án này. Theo đó, đoàn công tác gồm đại diện các Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Tài nguyên Môi trường sẽ phối hợp thực hiện kiểm tra, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9-2008.

Thiệt cho hạt lúa?

Theo ông Hừng, việc cho dời dự án xây dựng chợ lúa gạo Thốt Nốt không hề dễ dàng, bởi nếu lúc đó Cần Thơ không nhận thì An Giang sẵn sàng “đăng cai” ngay. Không ít cán bộ đã phải sang Thái Lan, rồi đến nhiều chợ đầu mối trong nước… để học hỏi kinh nghiệm, tránh tình trạng khai thác kém hiệu quả sau này.

Theo Sở Công Thương, ngoài mục tiêu trở thành nơi mua bán, bảo quản và chế biến lúa gạo lớn nhất khu vực để cung ứng cho nhu cầu xuất khẩu và tiêu thụ nội địa, chợ đầu mối này với hệ thống kho trữ (tổng sức chứa khoảng 50.000 tấn), các dịch vụ sau thu hoạch… sẽ tạo cơ hội để nông dân, các hợp tác xã, thương lái lựa chọn: bán lúa hay xay xát rồi bán gạo, hoặc bán ngay hay gửi lại với chi phí lưu kho hợp lý khi lúa rớt giá. Kho dự trữ phân bón với sức chứa khoảng 10.000 tấn sẽ cung ứng phân cho nông dân với chính sách tín dụng hợp lý. Ngoài ra, chợ cũng là tiền đề để phát triển các hình thức giao dịch hiện đại như sàn giao dịch, bán đấu giá, mua bán kỳ hạn… với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin.

Những năm trước đây, nhiều doanh nghiệp và nông dân đã chấp nhận bỏ lỡ cơ hội đón đầu hoặc chờ đợi thị trường chỉ vì thiếu hệ thống kho trữ. Theo một số doanh nghiệp, hệ thống phân phối gạo nội địa chưa hoàn chỉnh, một trong những nguyên nhân gây ra cơn sốt gạo vừa qua, cũng có phần do thiếu những chợ đầu mối cung cấp gạo dồi dào như vậy…

Theo báo cáo gần đây của Sở Công thương Cần Thơ, nếu vẫn tiếp tục đầu tư xây dựng chợ chuyên doanh lúa gạo Thốt Nốt thì kinh phí sẽ đội từ khoảng 85 tỉ đồng lên 155 tỉ đồng do trượt giá. Tuy nhiên, khi chợ hình thành sẽ giải quyết việc làm cho khoảng 200 lao động, đóng góp ngân sách từ 9-11 tỉ đồng/năm, tăng thu ngoại tệ cho địa phương từ 15-20 triệu đô la Mỹ/năm.

Nhưng quan trọng nhất là lợi ích xã hội. Hàng chục ngàn nông dân sẽ hưởng lợi nhờ chợ, khi hình thành kênh phân phối mới nhằm tiết giảm các khâu trung gian, từ đó nâng thu nhập cho nông dân. Còn doanh nghiệp, ngoài việc thuê kho trữ cũng có thể đặt hàng thẳng với nông dân thông qua việc bán các giống lúa chọn lọc ngay tại chợ rồi sau đó mua lại…

Phải chăng lý do khiến Cần Thơ muốn thay chợ đầu mối Thốt Nốt bằng khu công nghiệp chỉ vì một số chợ tương tự ở Long An, Đồng Tháp… không đạt hiệu quả mong muốn? Ông Hừng nói: “Chúng tôi đã khảo sát rất kỹ. Các chợ hoạt động không hiệu quả chỉ vì quy mô nhỏ, nhà đầu tư không chuyên doanh lúa gạo mà chỉ nhằm mục đích cho thuê nên chi phí cao, không thu hút nông dân và các doanh nghiệp”.

Trước đây Sở Thương mại đã mời gọi đầu tư và năm doanh nghiệp ngành chế biến lúa gạo đã hăng hái tham gia, dĩ nhiên là do họ nhận thấy cơ hội phát triển từ chợ này. “Doanh nghiệp cùng ngành lúa gạo tham gia thì rất thuận lợi. Bởi họ có sẵn khách hàng, có mạng lưới thu mua, phân phối và tiêu thụ phong phú nên sẽ giúp chợ hoạt động tốt”, ông Hừng nhận định. 

HỒ HÙNG

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới