Chủ Nhật, 23/06/2024, 08:30
26.7 C
Ho Chi Minh City

Chính sách “giật cục” dễ gây tranh chấp

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Chính sách “giật cục” dễ gây tranh chấp

(TBKTSG) – Cách ban hành chính sách theo kiểu bất thình lình, “giật cục” ở cấp vĩ mô cũng là yếu tố góp phần làm nảy sinh những tranh chấp trong làm ăn.

Cách đây khoảng ba tháng, gia đình anh N.V.Đ, chủ một trang trại cà phê ở Đắc Song, Đắc Nông quyết định… lên đời xe hơi. Tới một salon có tiếng ở Sài Gòn, được nơi đây tư vấn, anh Đ. đặt cọc trước 16 triệu đồng với thỏa thuận mua một chiếc Kia Morning cũ nhập khẩu.

Gần một tháng sau, nhận được tin xe đã về anh bán vội 15 tấn cà phê cộng thêm tiền mặt có sẵn, rồi lật đật khăn gói vào thành phố. Thế nhưng, tới nơi thì anh Đ. chưng hửng trước việc bên bán đề nghị phải bù thêm 18 triệu đồng do thuế nhập khẩu vừa tăng, nếu không họ sẽ hoàn lại tiền đặt cọc.

Anh Đ. giận lắm, nhất quyết không chịu vì trước khi chồng cọc bên bán có nói năng gì về khoản tăng ngoài dự kiến này đâu. Vả lại, chính bản thân anh khi bán cà phê để gom tiền mua xe thì giá thấp, bán vừa xong giá lại tăng vùn vụt, nếu bù hóa ra anh sẽ bị thiệt đơn thiệt kép.

Theo Luật sư Trịnh Thanh, Trưởng Văn phòng luật sư người nghèo, vụ việc trên là một trong những tranh chấp điển hình phát sinh do sự thay đổi của chính sách vĩ mô mà cụ thể ở đây là chính sách thuế nhập khẩu ô tô, vốn đang gây cho thị trường này khá nhiều xáo trộn.

Nhớ lại cách đây vài tháng, giới doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp trong các lĩnh vực chứng khoán, địa ốc, xuất khẩu… cũng choáng váng bởi hàng loạt chính sách dồn dập, không báo trước.

Tháng 2-2008 xăng bất thình lình tăng giá và tiếp theo đó là các quyết định, công điện… được Ngân hàng Nhà nước tung ra nhằm thắt chặt tiền tệ. Dưới tác động của những chính sách ban hành cấp tập và tất nhiên còn nhiều yếu tố khác, chỉ trong thời gian ngắn, thị trường chứng khoán rớt nhanh, thị trường bất động sản có dấu hiệu đóng băng, nhiều doanh nghiệp thua lỗ do chi phí đầu vào tăng. Các doanh nghiệp xuất khẩu có lúc rơi vào khó khăn thực sự do đô la mất giá, khó bán… Nhiều dự án nói chung và dự án bất động sản nói riêng hoặc phải ngưng lại do thiếu vốn, hoặc tăng giá thành do chi phí tăng, hoặc bị chậm tiến độ… Không ít nhà xuất khẩu cũng như các nhà thầu xây dựng phải chọn cách “bỏ của chạy lấy người”…

Ông Dương Ngọc Khánh, hội viên Hội Xây dựng TPHCM, trong một cuộc hội thảo xác nhận hiện tượng các nhà thầu “xù” hợp đồng để tránh lỗ là có thật. Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam ông Nguyễn Đức Thanh, cũng kêu rằng một số chính sách gần đây ban hành bất ngờ quá, khiến doanh nghiệp không kịp trở tay.

Ông Thanh nói: “Ví dụ vừa qua, nhiều hội viên đọc báo mới biết ngân hàng ngưng cho vay ngoại tệ đối với xuất khẩu. Năng lực chế biến của ngành điều hiện nay khoảng 600.000-700.000 tấn/năm, trong đó một nửa lượng điều nguyên liệu phải nhập từ nước ngoài. Nếu không cho vay ngoại tệ, làm sao doanh nghiệp có sản phẩm giao cho khách hàng? Vậy mà khi ban hành chính sách, có ai được hỏi ý kiến gì đâu. Doanh nghiệp sẽ rất khó làm ăn, khó tính toán, rất dễ bể hợp đồng khi chính sách được ban hành bất ngờ như thế”.

Bất khả kháng hay không?

Việc tăng giá hoặc việc thay đổi chính sách dẫn đến chỗ doanh nghiệp vi phạm hợp đồng có được xem là điều kiện bất khả kháng hay không? Vấn đề này, theo Luật sư Nguyễn Chính, có thể sẽ trở thành vấn đề gây tranh cãi trong giải quyết tranh chấp. Điều này rất quan trọng vì đó là cơ sở để xác định bên vi phạm có phải bồi thường cho bên kia hay không.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu (Đoàn luật sư TPHCM) cho rằng đây là trường hợp bất khả kháng vì sự kiện này xảy ra không thể lường trước được và cũng không thể tránh được. Ngược lại, Luật sư Chu Khắc Hoài Dương (Đoàn luật sư TPHCM) cho rằng việc giá cả lên xuống là chuyện bình thường, hàng ngày của thị trường nên không thể coi đó là điều kiện bất khả kháng.

Theo các luật sư, để tránh những cách hiểu khác nhau, tốt nhất khi ký kết hợp đồng các bên nên thỏa thuận rõ những trường hợp nào được xem là bất khả kháng. “Điều này rất có lợi, nhất là trong tình hình lạm phát phức tạp như hiện nay”, Luật sư Chính khuyên.

 

Thực thi luật: phải có tối thiểu 30-45 ngày chuẩn bị?

Đó là một trong những sửa đổi đáng chú ý đã được Bộ Tư pháp tiếp thu, đưa vào bản dự thảo sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Theo đó, luật, pháp lệnh có hiệu lực sớm nhất sau 30 ngày kể từ ngày Chủ tịch nước công bố. Còn các loại văn bản hướng dẫn dưới luật có hiệu lực sớm nhất sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành và phải được đăng Công báo chậm nhất sau 10 ngày kể từ ngày ký ban hành.

Trong trường hợp ngoại lệ, cần áp dụng các biện pháp khẩn cấp thì văn bản có thể có hiệu lực sau ngày ký ban hành và phải được đăng Công báo chậm nhất là sau hai ngày làm việc, kể từ ngày ký ban hành.

Theo dự thảo, việc quy định như trên nhằm bảo đảm để công dân có điều kiện tiếp cận văn bản, các đối tượng thi hành có điều kiện chuẩn bị thực hiện.

NGUYÊN TẤN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới