Thứ Bảy, 22/06/2024, 16:45
30.6 C
Ho Chi Minh City

Cảnh báo hiểm họa môi trường đằng sau việc thu hút FDI

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Cảnh báo hiểm họa môi trường đằng sau việc thu hút FDI

Vân Ly

Cảnh báo hiểm họa môi trường đằng sau việc thu hút FDI
Giới chuyên gia cảnh tỉnh về hiểm họa môi trường đằng sau việc thu hút FDI tại hội thảo. Ảnh: Vân Ly

(TBKTSG Online) – Các chuyên gia tại một tọa đàm được tổ chức tại Hà Nội hôm nay, 27-5, đã cảnh báo về hiểm họa môi trường đằng sau việc chạy đua thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). 

Thu hút FDI thành công gắn liền với nguy cơ ô nhiễm

Phát biểu tại buổi tọa đàm “Thương mại tự do: dịch chuyển đầu tư và các vấn đề môi trường ở Việt Nam” do Trung tâm Con người và Thiên nhiên tổ chức, bà Trần Thanh Thủy đến từ Trung tâm nói trên đã nêu ví dụ về thu hút FDI tại Nam Định. Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Định, trong năm 2015 tỉnh này thu hút khoảng 190 triệu đô la Mỹ so với 135-140 triệu đô la Mỹ năm 2014. Tuy nhiên, đáng lưu ý là có đến gần 90% số dự án đầu tư đăng ký vào ngành dệt may từ Trung Quốc, Hàn Quốc….

Trong bài trình bày của mình, bà Thủy dẫn ra danh sách những ngành công nghiệp chế biến gây ô nhiễm nhất Việt Nam (theo các cơ quan chức năng) gồm có dệt nhuộm, da giày, thủy sản, sắt thép… Bà Thủy nhận xét rằng các hiệp định thương mại mà Việt Nam ký kết gần đây dẫn đến sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư đối với một số ngành nghề ô nhiễm vào Việt Nam.

Cũng phát biểu tại tọa đàm trên, ông Đỗ Thanh Bái từ Hội Hóa Học Việt Nam phân tích, dệt may là ngành thu hút đầu tư nhiều tại Việt Nam do tận dụng được lợi thế về lao động. Song thách thức lớn nhất trong vấn đề môi trường mà ngành này đặt ra là nước thải.

Trong khi đó, theo ông Bái, nhận thức của Việt Nam về thuốc nhuộm chưa được đầy đủ. Mà khi không biết hết tác động của thuốc nhuộm thì việc vận hành hệ thống xử lý nước thải sẽ khó khăn. Thông thường các nhà đầu tư trong ngành dệt may hay tìm cách né tránh trong xử lý vấn đề nước thải, nhất là xử lý về màu vì khó.

Không chỉ ngành dệt may, những ngành như da, chế biến dầu khí hay ngành điện tử… thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn cũng là những ngành có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao.

Chưa công nghiệp hóa, ô nhiễm đã nghiêm trọng

Trong bài phát biểu của mình, bà Thủy cũng dẫn số liệu đánh giá về tình hình tuân thủ chính sách pháp luật bảo vệ môi trường (do trường đại học Kinh tế Quốc dân thực hiện trong năm 2015) cho thấy có 60% tổng số các doanh nghiệp FDI xả thải vượt quy chuẩn (trong đó có 23% doanh nghiệp FDI xả vượt quy chuẩn cho phép từ 5-12 lần). Và có tới gần 70% các doanh nghiệp FDI cho biết đầu tư vào Việt Nam sẽ tiết kiệm chi phí về môi trường từ 10-50% chi phí so với đầu tư ở nước họ.

Cũng phát biểu tại cuộc tọa đàm này, tiến sĩ, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh phân tích, các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam do muốn có lợi nhuận tối đa. Do đó nếu ta làm nghiêm túc thì buộc họ sẽ phải bảo vệ môi trường. Song, thật đáng tiếc là ta đã quá lỏng lẻo trong khâu giám sát môi trường.

"Ta chưa giàu nhưng đã ô nhiễm môi trường. Việt Nam chưa thành nước công nghiệp hóa nhưng vấn đề ô nhiễm môi trường đã rất nghiêm trọng. Mà ô nhiễm môi trường tăng sẽ kéo theo người bệnh tăng, tỷ lệ nghỉ ốm tăng… chi phí giải quyết các vấn đề xã hội lớn," ông Doanh nói.

“Hiện mỗi năm Việt Nam bị ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường tương đương với 2,5% GDP. Còn con số này của Trung Quốc là 6,5%. Nếu với đà ô nhiễm môi trường như hiện nay, ta sắp đuổi kịp Trung Quốc,” ông Doanh nhấn mạnh.

Ông Doanh cũng cho biết Ngân hàng Thế giới đã từng đánh giá Việt Nam là một trong 5 quốc gia tích cực nhất thế giới trong việc ban hành các luật, song việc thực hiện nó lại có nhiều vấn đề.

Xem lại Luật Hóa chất

Trước ý kiến cho rằng sự cố cá biển chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung vừa qua là hồi chuông cảnh tỉnh vấn đề quản lý hóa chất tại Việt Nam, vậy phải chăng Luật Hóa chất còn nhiều lỗ hổng trong quản lý.

Trả lời câu hỏi trên, ông Bái cho hay Luật Hóa chất đã có gần 10 năm nay, dựa trên phân loại mức độ nguy hiểm của hóa chất để quản lý. Ông cũng cho rằng Việt Nam là một trong số ít nước tại khu vực ra luật tương đối mới và tiến bộ này, nhưng luật này cũng đang bộc lộ nhiều lỗ hổng nên Bộ Công Thương đang xem lại.

Ông Bái cũng cho biết, với sự hỗ trợ của Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất thế giới và Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất Nhật Bản, Việt Nam và sáu nước Đông Nam Á sẽ điều chỉnh luật pháp trong vòng hai năm tới, chuyển từ quản lý hóa chất theo mức nguy hiểm sang quản lý theo hướng rủi ro. Điều đó có nghĩa là sẽ kiểm soát rủi ro đối với con người và môi trường do hoạt động sử dụng hóa chất.

Ông Bái cho rằng hiện việc hợp tác và điều phối quản lý hóa chất ở cấp cao của Việt Nam chưa tốt. Các nước chỉ có một hoặc hai bộ quản lý lĩnh vực này, nhưng ở Việt Nam có quá nhiều bộ tham gia quản lý hóa chất. Ngoài hai Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên và Môi trường còn có cả Bộ Y tế, Công An… gây ra sự chồng chéo mà hiệu quả quản lý không cao.

Không chỉ góp ý về vấn đề quản lý hóa chất, ông Bái còn cho rằng các cơ quan chức năng cần xem xét lại, nâng cao tiêu chuẩn công nghệ môi trường so với trước. Còn theo ông Lê Đăng Doanh, khâu quan trắc môi trường, hoạt động của cảnh sát môi trường cần được đẩy mạnh thời gian tới. Và đặc biệt cần chấm dứt tình trạng hy sinh môi trường để lấy thành tích thu hút FDI.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới