Chủ Nhật, 14/07/2024, 23:53
26.2 C
Ho Chi Minh City

Cảnh báo doanh nghiệp FDI thu hẹp và ra đi

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Cảnh báo doanh nghiệp FDI thu hẹp và ra đi

Hùng Lê

Cảnh báo doanh nghiệp FDI thu hẹp và ra đi
Thảo luận bên lề của doanh nghiệp nước ngoài và Cục trưởng cục Đầu tư nước ngoài Đỗ Nhất Hoàng (phải) – Ảnh: Hùng Lê

(TBKTSG Online) – Dù môi trường đầu tư được đánh giá là có cải thiện nhiều, nhưng không ít doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn có ý định sẽ ra đi hoặc thu hẹp sản xuất khi nhìn thấy tình hình kinh doanh không tốt và môi trường kinh doanh chưa thuận lợi so với các nước khác.

>>> Vốn FDI 8 tháng gần đạt mục tiêu cả năm

>>> Đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp dân tộc

>>> Hai mặt của FDI

Thông tin này được đại diện các Hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài, nhà đầu tư nêu ra tại Hội nghị đầu tư giữa lãnh đạo TPHCM và các nhà đầu tư nước ngoài được tổ chức vào ngày 30-8 với sự tham gia của khoảng 120 doanh nghiệp và đại diện các sở ban ngành TPHCM cùng lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài.

Thu hẹp hoặc ra đi

Ông Paik In Ki, Tổng giám đốc Công ty Woojin Vina, kiêm Trưởng ban Hỗ trợ kinh doanh thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham), cho rằng trong vài năm gần đây, quá nhiều thay đổi trong Luật Đầu tư, Luật Lao động, Luật Môi trường, Luật thuế… đã có những tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp nước ngoài.

"Đặc biệt trong năm nay, việc tăng lương tối thiểu và những cải cách về Luật Lao động có liên quan tới người lao động không những làm gia tăng thêm khó khăn cho doanh nghiệp mà cùng với những quy định của Luật Môi trường đã khiến nhiều công ty dừng các hoạt động đầu tư mới hoặc thu hẹp các nhà máy sản xuất ở Việt Nam", ông Ki nói.

Ông Ki cho rằng, với những khó khăn chung của kinh tế thế giới, Chính phủ Việt Nam, hiện cũng đảm nhiệm vai trò đại diện cho ASEAN, cần hỗ trợ nhiều hơn nữa và tích cực giải quyết hơn nữa những khó khăn trong quản lý kinh doanh cho các doanh nghiệp đầu tư Hàn Quốc nói riêng và các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài nói chung.

Tương tự, bà Nicola Connolly, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), cảnh báo một bộ phận doanh nghiệp thuộc Eurocham ngày càng quan ngại đến tình hình môi trường đầu tư Việt Nam xấu đi và tỏ ý muốn di dời đến các nước khác. Theo bà Nicola, một cuộc khảo sát mới đây về Chỉ số kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu cho thấy, có đến 20% số doanh nghiệp phản hồi đã cân nhắc rời khỏi Việt Nam đầu tư sang các thị trường ASEAN khác do lo ngại lạm phát.

Mặc dù 80% còn lại vẫn trung thành với Việt Nam về mặt trung và dài hạn, nhưng bà Nicola cho rằng 20% số doanh nghiệp nói trên có ý định ra đi cho thấy sự thất vọng về môi trường kinh doanh hiện tại và sức cạnh tranh đang gia tăng của các thị trường khác trong khu vực.

Chỉ số môi trường kinh doanh của Việt Nam trong mắt các doanh nghiệp châu Âu qua đợt khảo sát lần này vẫn tiếp tục duy trì mức trung bình, trong đó, số lượng đánh giá tiêu cực đã tăng từ 25% của quý trước lên 28%.

Các kế hoạch đầu tư đang giảm, thể hiện qua số doanh nghiệp phản hồi hy vọng tăng đầu tư tại Việt Nam đã giảm 8%, từ 42% xuống còn 34%. Ngoài ra, dấu hiệu cho thấy các doanh nghiệp cho rằng sẽ giảm đầu tư tại Việt Nam tăng nhẹ từ mức 19% lên mức 21%.

Bên cạnh đó, cũng có những hoài nghi về triển vọng kinh tế vĩ mô. Nếu quý trước chỉ có 48% phản hồi dự đoán về sự suy thoái của môi trường kinh tế vĩ mô thì quý này, số lượng phản hồi về tình hình kinh tế vĩ mô đã trở nên xấu hơn (chiếm 60%), bà Nicola nói.

Theo EuroCham, điều đáng suy ngẫm là chỉ số môi trường kinh doanh không tăng và nhiều doanh nghiệp nhận thấy các thị trường ASEAN khác là những điểm đến kinh doanh tốt hơn và tiềm năng hơn.

Những khó khăn nói mãi

Ông Kimio Yamaguchi Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại TPHCM, kiêm Tổng giám đốc Sojitz Việt Nam cho rằng mặc dù đầu tư của Nhật ngày càng gia tăng cao ở Việt Nam và dự báo sẽ còn tiếp tục tăng trong thời gian tới, nhưng môi trường đầu tư Việt Nam chưa đạt được như kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp Nhật.

Ông Yamaguchi cho biết nhiều doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động ở Việt Nam vẫn than phiền gặp nhiều trở ngại  trong hoạt động kinh doanh hằng ngày như dịch vụ logistic, vận chuyển vẫn chưa đáp ứng được, an toàn giao thông thấp, thủ tục hải quan và thuế phức tạp … Việc hạn chế sử dụng lao động ngoài giờ, tăng lương tối thiểu cho người lao động giữa năm (mang tính đột xuất)…làm doanh nghiệp khó khăn.

Ông Herb Cochran, Giám đốc điều hành Hiệp hội doanh nghiệp Mỹ tại TPHCM cũng cho rằng Việt Nam nên cải thiện môi trường đầu tư hơn nữa; các cơ quan quản lý làm sao tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động, đừng tìm cách truy tìm, gây khó khăn làm nhà đầu tư nản lòng. Chẳng hạn như trong lĩnh vực nước, điện làm sao xây dựng cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp tham gia thay vì hạn chế và làm khó nhà đầu tư. Các thủ tục về cấp phép đầu tư nên thuận lợi và nhanh chóng, hỗ trợ cho doanh nghiệp đóng thuế dễ dàng hơn, thủ tục hành chính thông thoáng hơn…

Ông đưa ra dẫn chứng về đóng thuế của doanh nghiệp. Theo ông Herb, nhiều doanh nghiệp không cố tình làm sai khi khai báo thuế, nhưng khi quyết toán thuế, đơn vị quản lý phát hiện sai thì doanh nghiệp đó không những bị phạt mà còn bị truy thu phần tiền phạt, có khi cả 5 năm mới quyết toán thuế. Điều này gây không ít khó khăn cho nhà đầu tư. Ông kiến nghị đơn vị quản lý thuế cần phải hỗ trợ cho doanh nghiệp kê khai đừng nhìn thấy họ làm sai rồi chờ phạt.

Tuy vậy, đại diện Cục thuế TPHCM cho rằng, không có tình trạng để 5 năm cơ quan quản lý mới quyết toán thuế. Mặt khác, trong quá trình tự khai báo, doanh nghiệp nếu phát hiện mình khai chưa đúng thì có thể bổ sung trước khi cơ quan thuế phát hiện. Như vậy sẽ không có chuyện bị phạt.

Là người có nhiều năm kinh nghiệp trong việc hỗ trợ, tư vấn doanh nghiệp, Luật sư Lê Nết cho rằng vấn đề thủ tục đầu tư cũng đang gây khó cho doanh nghiệp. Hiện nay theo Luật sư Nết vẫn chưa có một cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc cấp phép đầu tư nên dẫn đến tình trạng một dự án đầu tư nhưng có nhiều sở ngành, hoặc bộ tham gia với ý kiến khác nhau, làm khổ cho nhà đầu tư.

Trường hợp này, đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng xác nhận là có vì hiện nay có một số ngành nghề trước khi cấp phép, địa phương phải hỏi ý kiến các bộ ngành, dẫn đến việc có nhiều ý kiến trái ngược nhau và làm mất thời gian cho nhà đầu tư.

Theo bà Nicola Connolly, trong Luật Lao động sửa đổi, một trong những quan ngại nhất của nhà đầu tư là quy định làm việc ngoài giờ và mức lương tối thiểu. Theo bà Nicola, Luật quy định khống chế doanh nghiệp không được thuê người lao động làm thêm 200 giờ/năm và một số trường hợp đặc biệt có thể không quá 300 giờ/năm là gây khó cho doanh nghiệp. Theo bà có những ngành như dệt may, da giầy…doanh nghiệp làm theo thời vụ theo đơn đặt hàng của khách, nên doanh nghiệp có thể cần người lao động làm thêm với thời gian nhiều hơn. Bà yêu cầu cần thay đổi và nới rộng thời gian cho người lao động làm ngoài giờ dài hơn giống như Thái Lan, Singapore, Malaysia… có thể lên đến 900 giờ/năm hoặc nhiều hơn.

Theo một số công ty tư vấn, có những cam kết của Việt Nam như khi tham gia Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Việt Nam sẽ cho phép các doanh nghiệp nước ngoài mở chi nhánh. Thế nhưng hiện nay doanh nghiệp nước ngoài vẫn chưa mở được chi nhánh ở Việt Nam, vì luật pháp Việt Nam chưa có quy định chi tiết về điều này.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Lê Mạnh Hà chủ trì cuộc họp cùng Cục Trưởng cục Đầu tư nước ngoài Đỗ Nhất Hoàng trả lời những vướng mắc của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đồng thời hai ông cũng ghi nhận những khó khăn của doanh nghiệp để báo cáo cơ quan cao hơn hoặc chính phủ nhằm tháo gỡ cho nhà đầu tư. Hai ông thống nhất với một số ý kiến của nhà đầu tư là cần có nhiều cuộc họp tương tự để cùng nhau thảo luận, tháo gỡ cho doanh nghiệp.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới