Thứ Sáu, 14/06/2024, 22:44
28.9 C
Ho Chi Minh City

Cần thay đổi cơ chế đánh giá tác động môi trường

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Cần thay đổi cơ chế đánh giá tác động môi trường

Thời báo Kinh tế Sài Gòn

(TBKTSG) – Điều khó tin, dù nhiều người trong ngành đã biết từ lâu, vừa được xác nhận qua vụ bê bối lập báo cáo đánh giá tác động môi trường gian dối cho hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A do Công ty cổ phần tập đoàn Đức Long Gia Lai làm chủ đầu tư và Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lập báo cáo.

Đó là việc báo cáo đánh giá tác động môi trường cho dự án lại do chính chủ đầu tư dự án bỏ tiền ra thuê làm. Có chủ đầu tư dự án nào lại muốn có một bản báo cáo khách quan có thể khiến dự án phải hủy bỏ? Đó là điều đương nhiên mà có lẽ đến trẻ con cũng biết. Đó là sự xung đột lợi ích mà những nhà làm chính sách lẽ ra phải gạt bỏ, thay vào đó là việc cơ quan nhà nước với tư cách là người bảo vệ lợi ích của quốc gia, của cộng đồng dân cư đặt một bên thứ ba khảo sát nghiêm túc, lập báo cáo khách quan. Chi phí thực hiện báo cáo, nhà đầu tư phải trả.

Thế mà từ lâu việc đánh giá tác động môi trường của các dự án vẫn cứ thực hiện theo cách nhà đầu tư chỉ cần bỏ ít tiền, mướn người “vẽ” ra báo cáo đánh giá sao cho nó được cơ quan thẩm định thông qua là xong. Chính vì thế mới có những báo cáo gian dối, cóp nhặt, nhằm mục đích đối phó chứ không phải dựa trên sự khảo sát nghiêm túc, khách quan.

Đó là chưa nói đến sự móc ngoặc có thể có giữa chủ đầu tư, những người làm báo cáo và những người thẩm định, để cho báo cáo được thông qua. Một cơ chế bất hợp lý như vậy mà vẫn tồn tại đến nay, thật khó tưởng tượng. Phải chăng vì vậy mà rừng liên tục bị mất, ô nhiễm ngày càng tăng và môi trường ngày càng xấu đi trên cả nước?

Với cơ chế đó, vì tư lợi, nhà đầu tư làm kiểu đối phó, đã đành. Điều đáng nói khác là có những người mang danh nhà khoa học, biết rõ sự gian dối và tính hình thức của báo cáo đánh giá nhưng vẫn cam tâm tiếp tay, chỉ vì đồng tiền. Phải chăng họ cũng bó tay trong cơ chế đó và nhắm mắt làm điều mà lẽ ra lương tâm không cho phép?

“Trong những năm gần đây, sau khi công trình thủy điện Đồng Nai 3 và 4 xây dựng, sông Đồng Nai bị thiếu nước nghiêm trọng. Năm 2010 (có chỗ) người ta đã có thể lội bộ qua sông Đồng Nai. Mực nước xuống thấp, khô cạn làm nhiều người nghèo chuyên đánh bắt cá ven sông Đồng Nai phải vào rừng kiếm củi, kiếm rau rừng sống qua ngày.

Vào mùa khô, những cánh đồng lúa ven sông của huyện Cát Tiên, Bù Đăng và Tân Phú sẽ khô hạn. Trái lại, mùa mưa thì có nguy cơ bị lũ lụt gây ngập úng cục bộ do các hồ chứa nước đồng loạt xả lũ. Sông Đồng Nai bây giờ đã quá tải nhà máy thủy điện rồi”. TS. Vũ Ngọc Long, Phó viện trưởng Viện Sinh học nhiệt đới, nhận định như vậy về tác động của các công trình thủy điện trên sông Đồng Nai.

Với nhiều dự án thủy điện khác trên sông Đồng Nai và trên các con sông khác đã được duyệt, nếu cơ chế đánh giá tác động môi trường như hiện nay không được thay đổi, sẽ đến lúc những vùng rộng lớn trên cả nước phải sống với thảm họa môi trường và đến lúc ấy mới bừng tỉnh sẽ là quá muộn. Ai sẽ chịu trách nhiệm thay đổi cơ chế đánh giá ấy, vì tương lai của đất nước, của cộng đồng?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới