Thứ Ba, 18/06/2024, 21:39
31.7 C
Ho Chi Minh City

Các ứng viên tổng thống Philippines và vấn đề Biển Đông

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Các ứng viên tổng thống Philippines và vấn đề Biển Đông

Chánh Tài

(TBKTSG Online) – Hôm nay 9-5, hơn 54 triệu cử tri Philippines đi bỏ phiếu bầu tổng thống mới, lựa chọn một trong năm gương mặt sẽ thay thế Tổng thống Benigno Aquino III mãn nhiệm vào tháng 6 tới. Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh các căng thẳng ở Biển Đông giữa Manila và Bắc Kinh không có dấu hiệu hạ nhiệt.

Các ứng viên tổng thống Philippines và vấn đề Biển Đông
Kết quả thăm dò gần đây của hãng khảo sát Social Weather Stations (Philippines) cho thấy ứng cử viên Rodrigo Duterte đang dẫn đầu về tỷ lệ ủng hộ của cử tri. Ảnh: Straits Times

Hành vi gây hấn ngày càng gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông đang đặt các ứng cử viên tổng thống Philippines vào tình thế nan giải khi họ cố gắng cân bằng lập trường cứng rắn về chủ quyền quốc gia với mong muốn cải thiện mối quan hệ và thúc đẩy hợp tác thương mại với nước láng giềng to lớn và mạnh mẽ.

Tất cả các ứng cử viên cho chức tổng thống Philippines đều muốn tăng cường thương mại với Trung Quốc và muốn tranh thủ sự hỗ trợ của Trung Quốc để cải thiện cơ sở hạ tầng yếu kém của Philippines nhưng họ không muốn bị nhìn nhận là ‘yếu đuối’ bằng cách nhượng bộ các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. “Tinh thần chống Trung Quốc của cử tri Philippines đang tăng cao chót vót”, khiến họ không có nhiều sự lựa chọn, Richard Javad Heydarian, chuyên gia an ninh ở Đại học De La Salle tại Manila, nhận định.

Hợp tác khai thác tài nguyên?

Phó Tổng thống Jejomar Binay, 74 tuổi, ứng cử viên đại diện cho đảng Liên minh dân tộc thống nhất (UNA) ủng hộ đối thoại với Trung Quốc để giải quyết các tranh chấp lãnh thổ ở biển Đông, đồng thời ủng hộ sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Philippines. Năm ngoái, ông Binay đã có lần đề cập đến việc khởi động một ‘liên doanh mới’ với Trung Quốc để hợp tác khai thác các nguồn tài nguyên ở Biển Đông. “Trung Quốc có tiền và chúng ta cần vốn”, ông Binay nói với một đài truyền thanh địa phương.

Một thỏa thuận trước đây giữa Trung Quốc, Philippines và Việt Nam vào năm 2005 về hợp tác phát triển dầu khí ở một khu vực tranh chấp ở Biển Đông chưa bao giờ được thực hiện sau khi vấp phải sự phản đối của những những người chỉ trích tại Philippines vì họ nghi ngờ tính hợp pháp của thỏa thuận này.

Vào lúc này, bất kỳ nỗ lực nào xem xét lại thỏa thuận này chắc chắn sẽ bị phản đối mạnh mẽ hơn vì những lo ngại đang dâng cao của người dân Philippines đối với tình hình Biển Đông, chuyên gia Richard Javad Heydarian nhận xét.

Ông Binay ban đầu được đánh giá là một ứng cử viên nặng ký song về sau, các cáo buộc tham nhũng đã hạ thấp hình ảnh của ông. Ông Jejomar Binay từng là luật sư bảo vệ nhân quyền, người đã đấu tranh chống nhà độc tài Ferdinand Marcos vào thập niên 1970 trước khi được bầu làm thị trưởng thành phố Makati thuộc vùng thủ đô Manila. Năm 2010, ông được bầu làm phó tổng thống Philippines.

Cựu Bộ trưởng Nội vụ Phillippines Manue ‘Mar’ Roxas II, 59 tuổi, ứng cử viên đại diện cho đảng Tự do, tán thành hầu hết chính sách an ninh của Tổng thống Aquino, bao gồm cho phép Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự của Philippines. Ông cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực giải quyết các vấn đề lãnh thổ với Trung Quốc thông qua con đường pháp lý. 

Ông cho rằng chính phủ của ông Aquino cũng có lúc thành công trong giao thiệp với Trung Quốc mặc dù những căng thẳng gần đây với Bắc Kinh. Ông lấy ví dụ việc Philippines quyết định gia nhập Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á do Bắc Kinh nắm quyền chi phối. Ông cam kết nếu trở thành tổng thống, ông sẽ tiếp tục theo tuổi “các cơ hội phát triển và kinh tế” tương tự với Trung Quốc.

Yêu cầu TQ chấm dứt quấy nhiễu ngư dân

Thị trưởng thành phố Davao, Rodrigo Duterte, 71 tuổi, ứng cử viên đại diện cho đảng Dân chủ Philippines – Sức mạnh nhân dân (PDP-Laban) tỏ ra mập mờ trong kế sách ứng phó với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông. Ông cho biết nếu được bầu làm tổng thống, ông sẵn sàng đàm phán với Bắc Kinh và để ngỏ khả năng thảo luận hợp tác khai thác tài nguyên ở Biển Đông. Tuy nhiên, ông lại nhấn mạnh một thỏa thuận hợp tác với Trung Quốc chỉ có thể đạt được với điều kiện Bắc Kinh phải chấm dứt quấy nhiễu ngư dân Philippines và phải ghi nhận lãnh thổ nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines là “tài sản của chúng tôi”, điều mà Trung Quốc sẽ không chấp nhận,  theo các nhà phân tích.

Ông Duterte cam kết sẽ xây dựng một hạm đội mới với 40 chiến hạm để tuần tra vùng biển của Philippines nhưng thận trọng về việc củng cố quan hệ đồng minh an ninh Philippines-Mỹ. Ông chỉ trích Mỹ vì đã cho phép Trung Quốc xâm phạm vùng biển của Philippines. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo Wall Street Journal, ông thắc mắc: “Tại sao họ (Mỹ) không ngăn chặn hành động đó của Trung Quốc?”

Ông Rodrigo Duterte nắm giữ chức thị trưởng của Davao, thành phố đông dân thứ tư của Philippines trong 7  nhiệm kỳ kéo dài hơn 22 năm. Ông được ví là ‘Donald Trump của Philippines’ vì những phát ngôn gây sốc và gây tranh cãi chẳng hạn như tuyên bố sẽ hành quyết hàng chục ngàn tội phạm hoặc ca ngợi công dụng của thuốc cường dương Viagra đối với đời sống tình dục của ông.

Mặc dù vậy, Duterte vẫn nhận được tỷ lệ ủng hộ cao nhất trong các cuộc thăm dò ý kiến cử tri gần đây. Tuyên bố của ông về kế hoạch triệt hạ tội phạm trong 6 tháng, xóa bỏ tham nhũng, “đi xuồng máy ra bãi cạn Scarborough cắm quốc kỳ” nhằm phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại đây đã lấy lòng được nhiều cử tri.

Đầu tư mạnh mẽ cho quân đội

Mới đây, trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo The Wall Street Journal, Thượng nghị sĩ Grace Poe, 47 tuổi, ứng cử viên độc lập nói rằng thái độ hung hăng và sự vượt trội quân sự của Trung Quốc ‘không khiến chúng tôi hàng phục’. Bà cam kết đầu tư mạnh mẽ cho quân đội Philippines và lấy Singapore làm tấm gương truyền cảm hứng cho bà. “Họ chỉ có bốn triệu người nhưng họ vững mạnh, họ có đủ năng lực phòng vệ”, bà nói.

Bà ủng hộ lập trường của ông Aquino về vấn đề Biển Đông cũng như vụ kiện ‘đường lưỡi bò’ của TQ ra tòa án trọng tài quốc tế. Tuy nhiên, bà cũng cho biết sẽ nỗ lực đàm phán mang tính xây dựng với Trung Quốc để giải quyết tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông

Điểm yếu của bà Poe là kinh nghiệm chính trị còn thiếu vì bà chỉ mới tham gia chính trường vào năm 2013 khi được bầu làm thượng nghị sĩ. Tuy nhiên, bà chỉ đứng sau ông Rodrigo Duterte sau trong các cuộc thăm dò tỷ lệ ủng hộ của cử tri.

Thượng nghị sĩ Miriam Defensor-Santiago, 71 tuổi, ứng cử viên đại diện cho đảng Cải cách Nhân dân (PRP) cũng chủ trương củng cố sức mạnh quân đội trong bối cảnh các bất đồng với Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông ngày càng sâu sắc. Bà cho rằng Philippines không nên phụ thuộc quân sự hoàn toàn vào Mỹ trong nỗ lực bảo vệ chủ quyền.

Bà Miriam Defensor-Santiago được chẩn đoán bị ung thư phổi giai đoạn 4 vào năm 2014 nhưng vẫn ra tranh cử tổng thống sau khi tuyên bố đã khỏi bệnh. Do không đủ sức khỏe để vận động tranh cử đầy đủ, bà Santiago hiện đang xếp chót trong các cuộc thăm dò về khả năng thắng cử. Năm 1997, bà từng được tạp chí The Australian bầu chọn vào danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới. 

(Theo The AP, The Wall Street Journal)

Tin liên quan:

– Philippines tổng tuyển cử

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới