Thứ Bảy, 15/06/2024, 11:08
31.2 C
Ho Chi Minh City

Bưu chính cần sự hỗ trợ từ chính sách

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Bưu chính cần sự hỗ trợ từ chính sách

Mạng lưới bưu cục rộng khắp cả nước là một lợi thế cạnh tranh của VNPost. (Ảnh chụp ở Bưu điện TP.HCM) – Ảnh: Tuấn Linh.

(TBVTSG) – Thị trường bưu chính gần đây đã trở nên sôi động với sự tham gia ngày càng nhiều của các doanh nghiệp nước ngoài và tư nhân. Và, các doanh nghiệp đã tự “lượng sức mình” mà chia nhau những mảng thị trường riêng…

>> Cạnh tranh trong điều kiện mới

>> “Ra riêng” buộc phải năng động

Thị trường bưu chính có hai mảng dịch vụ là các dịch vụ bưu chính chuyển phát và dịch vụ bưu chính công ích. Riêng mảng dịch vụ bưu chính công ích thì chỉ do Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (VNPost) đảm nhiệm.

Doanh nghiệp nước ngoài: quan tâm đến thị trường quốc tế

Hiện có hơn 20 hãng bưu chính quốc tế đang hoạt động và cung cấp dịch vụ chuyển phát tại Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp nước ngoài tham gia rất ít vào thị trường nội địa, chủ yếu chỉ khai thác thị trường chuyển phát từ Việt Nam ra quốc tế, bởi họ có mạng lưới giao dịch rộng khắp thế giới. Một nguyên nhân nữa là thị trường chuyển phát nội địa còn nhỏ, lợi nhuận thấp hơn nhiều so với thị trường quốc tế nên không thu hút các doanh nghiệp nước ngoài tham gia.

Do không xác định thị trường nội địa là trọng tâm, nên mức giá dịch vụ họ áp dụng thường cao gấp đôi so với mức giá của các doanh nghiệp trong nước. Chính vì vậy, dịch vụ chuyển phát nội địa của các công ty nước ngoài không thu hút khách.

Ở thị trường chuyển phát từ Việt Nam ra quốc tế, có bốn nhà cung cấp dịch vụ chiếm thị phần lớn là : Fedex, DHL, UPS và TNT. Trong đó mỗi hãng lại có thế mạnh riêng : TNT mạnh ở mảng chuyển phát đi châu Âu, châu Á. Còn các nhà cung cấp khác lại mạnh ở thị trường châu Mỹ…

Ông Đỗ Thanh Sơn, Phó tổng giám đốc Công ty TNT Việt Nam, cho biết trước đây TNT dùng đại lý nhận hàng là các hãng giao nhận hoặc chuyển phát nhanh. Tuy nhiên, khoảng ba năm nay, TNT đã mở các chi nhánh để nhận hàng trực tiếp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc chăm sóc khách hàng.

Theo ông Sơn, mặc dù quy mô chưa lớn, song thị trường bưu chính-chuyển phát của Việt Nam có tiềm năng. Nhu cầu dịch vụ đang tăng dần do Việt Nam ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài đến làm ăn. Chính vì vậy, đến nay, TNT đã thiết lập được khoảng 40 chi nhánh tại các tỉnh thành trên cả nước với khoảng 500 nhân viên. Theo TNT, mạng lưới chi nhánh càng rộng khắp thì sẽ thu hút được lượng khách hàng càng lớn.

Doanh nghiệp trong nước: chia nhau “sân nhà”

Trong khi các doanh nghiệp bưu chính nước ngoài chỉ quan tâm đến thị trường chuyển phát từ Việt Nam ra quốc tế, thì các doanh nghiệp bưu chính nội địa lại đang chia nhau “sân nhà”. Hiện có gần 100 doanh nghiệp đang kinh doanh dịch vụ chuyển phát nội địa, trong đó có các doanh nghiệp lớn như Công ty Bưu chính Viettel, Bưu chính Sài Gòn, Hợp Nhất, Tín Thành, Netco, Công ty Chuyển phát Bưu điện…, với tổng doanh thu khoảng 2.000 tỷ đồng trong năm 2007.

Hiện thị trường bưu chính nội địa đang cạnh tranh rất sôi động với sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân. Khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ chuyển phát giờ đây không cần phải tới các bưu điện như trước mà chỉ cần bấm điện thoại, các công ty chuyển phát sẽ cử nhân viên đến tận nơi để nhận thư với thái độ niềm nở và mức giá còn thấp hơn ở các bưu cục.

Sở dĩ có sự khác biệt này là do các doanh nghiệp tư nhân đang tham gia ngày càng nhiều vào thị trường chuyển phát. Không có hệ thống các bưu cục rộng khắp cả nước như VNPost, nhưng bù lại họ đưa ra các loại hình chuyển phát nhận thư tại nhà, chuyển phát hẹn giờ, chuyển phát trong ngày, chuyển phát hỏa tốc… nên thu hút được người sử dụng. Để tiếp thị dịch vụ, các công ty này thường cử nhân viên đến thuyết phục khách hàng ký hợp đồng sử dụng dịch vụ dài hạn và đưa ra những chính sách giá linh hoạt, hợp lý tùy theo đối tượng khách hàng.

Mặc dù mới chính thức tham gia thị trường từ năm 2006, nhưng hiện Công ty cổ phần Truyền thông Hợp Nhất được xem là công ty bưu chính tư nhân có mạng lưới rộng lớn. Hợp Nhất có chi nhánh tại 64 tỉnh thành với 800 nhân viên trên toàn quốc. Ông Nguyễn Trần Phúc, Giám đốc điều hành, cho biết năm 2007 doanh thu trong lĩnh vực bưu chính của Hợp Nhất đạt 100 tỷ đồng, và dự kiến năm nay sẽ đạt 180 tỷ đồng.

“So với các doanh nghiệp khác, Hợp Nhất có mức giá thấp hơn khoảng 13%. Xác định chuyển phát là dịch vụ cơ bản, nên thời gian tới chúng tôi sẽ có kế hoạch khai thác mạnh thị trường của dịch vụ này,” ông Phúc cho biết. Tuy nhiên, ông Phúc cũng nhận định với sự tham gia ngày càng nhiều của các công ty nhỏ, trong thời gian tới việc cạnh tranh sẽ khó khăn hơn.

“Các công ty nhỏ có thể áp dụng giá rẻ nhưng lại cung cấp dịch vụ không chuyên nghiệp. Do ít người nên họ chỉ thành lập các tuyến chuyển chính như Hà Nội-TP.HCM, Hà Nội-Hải Phòng và một vài tuyến khác. Vì vậy khi khách hàng có nhu cầu gửi chuyển phát đến những tỉnh mà họ không thiết lập hệ thống, họ buộc phải dùng lại dịch vụ của các công ty khác…,” ông Phúc cho biết.

Với các doanh nghiệp lớn, ông Phúc cho rằng sự cạnh tranh sẽ chủ yếu theo hướng chuyển phát nhanh, an toàn, chuyên nghiệp hóa về chất lượng dịch vụ. Để nâng cao chất lượng, thời gian tới Hợp Nhất sẽ thuê chuyên gia đánh giá chuẩn chất lượng hằng ngày của bộ máy dịch vụ của mình.

Trong khi đó, Công ty Bưu chính Viettel đang có tham vọng vươn lên dẫn đầu thị trường. Tại lễ kỷ niệm 11 năm thành lập công ty vào tháng Bảy vừa qua, Giám đốc Lương Ngọc Hải cho biết công ty này đã mở rộng mạng lưới dịch vụ đến các tỉnh, thành trong cả nước với ba dịch vụ chính : phát hành báo chí, chuyển phát nhanh và làm đại lý dịch vụ viễn thông của Tổng công ty Viettel.

Ông Hải cho biết sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bưu chính hiện nay là khá gay gắt. Và ông tin rằng Bưu chính Viettel có khả năng cạnh tranh cao bởi công ty không ngừng mở rộng mạng lưới dịch vụ xuống các huyện, xã theo chiến lược mạng lưới đi trước kinh doanh. Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng dịch vụ là một điều kiện quan trọng dẫn đến thành công của công ty trên thị trường bưu chính.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Bưu chính-Viễn thông Quân đội Vietttel, cho biết Bưu chính Viettel sẽ vươn lên dẫn đầu thị trường, với mục tiêu doanh thu trên 1.000 tỷ đồng vào năm 2012, năm kỷ niệm 15 năm thành lập công ty. Theo ông Hùng, đây là mục tiêu khó khăn song cũng không phải là không thể vươn tới.

Bưu chính nhà nước sẽ thay đổi?

Mặc dù thị trường bưu chính đang có sự tham gia sôi động của các doanh nghiệp tư nhân và nước ngoài, song, chiếm thị phần lớn nhất vẫn là VNPost. Đây là doanh nghiệp mới được hình thành vào đầu năm nay khi tách ra khỏi mảng viễn thông của Tập đoàn Bưu chính-Viễn thông Việt Nam (VNPT). Trước khi chia tách, bưu chính là mảng làm ăn thua lỗ. Theo lý giải của VNPost, kinh doanh bưu chính thua lỗ là do phải “gánh” dịch vụ bưu chính công ích (không có lãi hoặc lỗ).

Bên cạnh dịch vụ phát chuyển nhanh, VNPost còn cung cấp các dịch vụ bưu chính truyền thống, bưu chính công ích. Ở mảng bưu chính công ích, khối lượng bưu phẩm thường lớn nhưng giá cước lại rẻ, thậm chí rẻ hơn giá thành nên các doanh nghiệp tư nhân không muốn đầu tư.

Đa số các chuyên gia trong lĩnh vực bưu chính đều nhận định, khi tách khỏi viễn thông, VNPost sẽ hoạt động khó khăn do quen với cách tư duy, điều hành và phong cách dịch vụ theo kiểu doanh nghiệp nhà nước. Hơn nữa, chất lượng dịch vụ bưu chính do VNPost cung cấp đang còn một số hạn chế. Tuy mạng lưới bưu cục rộng khắp cả nước, lực lượng lao động nhiều… là những lợi thế cạnh tranh của VNPost, nhưng những điều đó đã không được phát huy.

Trong khi VNPost đang trong giai đoạn hoàn thiện sau chia tách và các chuyên gia đều nhận định là sẽ gặp khó khăn trong thời gian tới, thì ông Đỗ Trung Tá, phái viên của Thủ tướng về CNTT-viễn thông, nguyên Bộ trưởng Bộ Bưu chính-Viễn thông, lại cho rằng sau khi chia tách, cả bưu chính và viễn thông sẽ phát triển nhanh hơn. “Việc chia tách sẽ chấm dứt giai đoạn bù chéo giữa viễn thông và bưu chính. Lúc đó, hai mảng sẽ hạch toán độc lập, nên muốn tồn tại cả hai buộc phải nỗ lực vận động và tính toán để có lãi,” ông Tá nói.

Theo đề án “Cung ứng dịch vụ bưu chính công ích” vừa được Thủ tướng phê duyệt, Chính phủ sẽ hỗ trợ kinh phí để VNPost làm nhiệm vụ bưu chính công ích cho đến hết năm 2013. Sau thời điểm này, VNPost phải tự lực kinh doanh để bảo đảm nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ công ích mà Nhà nước đã giao. Từ nay đến năm 2010, Nhà nước sẽ trích một phần lợi nhuận sau thuế (tối đa là 20%) được chia theo tỷ lệ phần vốn sở hữu của Nhà nước tại VNPT để trợ cấp cho VNPost. Giai đoạn từ 2010-2013 Nhà nước sẽ trợ cấp cho VNPost bằng vốn từ ngân sách.

Thật vậy, việc chia tách bưu chính và viễn thông, buộc VNPost sẽ phải năng động, đổi mới hơn nữa cả về cơ chế quản lý, giải pháp kinh doanh và việc nâng cao trình độ nguồn nhân lực… để có thể tự lực phát triển.

Chính sách thúc đẩy thị trường

Tại một cuộc hội thảo gần đầy về bưu chính, Bộ trưởng Bộ Thông tin-Truyền thông Lê Doãn Hợp cho biết thời gian tới bộ sẽ tạo điều kiện thúc đẩy thị trường bưu chính Việt Nam phát triển. Cụ thể, bộ sẽ tiếp tục ban hành các cơ chế chính sách sát thực, hợp lý để tạo sự thuận lợi và động lực cho doanh nghiệp, đồng thời đẩy nhanh quá trình nghiên cứu xây dựng Luật Bưu chính – Chuyển phát, có các chính sách hỗ trợ về đầu tư, đào tạo và kích cầu thị trường…

Dự kiến, cuối năm nay, bản dự thảo Luật Bưu chính-Chuyển phát sẽ được hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua vào năm 2009. Bộ trưởng nói : “Bộ sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn cho bưu chính và tìm ra cơ chế hỗ trợ cho bưu chính để phục vụ tốt hơn cho xã hội”.

Theo Bộ trưởng Lê Doãn Hợp, giá cước bưu chính chính vì quá thấp nên không tạo được động lực cho doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ. Do đó, bộ trưởng yêu cầu VNPost phải khẩn trương thay đổi cơ chế chính sách quản lý dịch vụ.

“Phải tận dụng lợi thế, nguồn lực của VNPost để giúp ngành bưu chính kinh doanh thực tế hơn, sát với cuộc sống hơn. Để nhanh chóng giảm được mức bù lỗ, VNPost có thể biến các điểm giao dịch của mình thành trung tâm khai thác các dịch vụ truyền thông, cho thuê mặt bằng…,” Bộ trưởng đề nghị.

Thứ trưởng Bộ Thông tin-Truyền thông, phụ trách về bưu chính Nguyễn Thành Hưng, cho biết cơ quan quản lý nhà nước cũng đã tính đến việc điều chỉnh cước thư thường và bộ đã chỉ đạo cho VNPost xây dựng phương án tăng giá cước bưu chính cơ bản trong thời gian tới.

“Việc tăng giá cước là rất cần thiết, vì hiện nay giá cước thư thường đang ở mức dưới giá thành (800 đồng), khiến nhà nước phải bù lỗ rất nhiều. Việc nâng giá sẽ làm giảm được sự bù lỗ. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp khó khăn, đây là một vấn đề cần cân nhắc kỹ và chọn thời điểm thích hợp,” Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng nói. Theo ông Hưng, mức giá cước này có thể sẽ được điều chỉnh vào năm 2009.

VÂN LY

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới